Президенттік режим
Парламенттік режим
Басқарушылық тәжірибеде басқарушылық қызметті жүзеге асыру негізгі 2 бағытта дамыды: 1) Мемлекеттік басқару; 2) Қоғамдық басқару
Мемлекеттік басқару – көптеген әр түрлі функцияларды орындауға талапталған күрделі институт
Мемлекеттік саясат- көп жақты түсінік, мемлекет және қоғамның жағдайын және ішкі үрдістерін бейнелейді
Қазақстан Республикасының Конституциясының 1 бабында «Қазақстан Республикасы өзін демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады; оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары». Берілген мақсат қоғаммен бекітілген, өйткені Конституция халықпен 1995 жылы 30 тамызда республикалық референдумда қабылданған. Халық мемлекет билігінің қайнар көзі ретінде республикалық референдум арқылы оны іске асырады және өзінің қатынасы арқылы мемлекет дамуының стратегиялық бағытын анықтайды.
Жоспарлау 2-ге бөлінеді:
1. Болжау;
2. жобалау.
Бақылау механизмдерінің түрлері:
1.Сыртқы бақылау - бұл атқарушы биліктің бір органының екіншісін бақылауы;
Ішкі бақылау - мемлекеттік органдарда жетекшілерінің, арнайы топ бөлімдерінің бақылау функциясын атқаруы.
Тәртіп — әр адамның келісілген ережелерді, нормаларды орындау, пікір алмасу, нақтылы бір тапсырмаларды атқару процедураларын мойындап, қатаң сақтауында тұратын қоғамдық байланыстар нысаны.
Мемлекеттік билік мемлекеттік аппарат шегінде мемлекеттік органның құзыреттілігін билеу түрін көрсетеді. Бұл жерде ерекше көрсету керек, мемлекеттік билік мемлекеттік органның арасында таратылып үйлестіріледі.
Мемлекеттің және атқарушы биліктің басшысы ретінде Президент лауазымы бірінші рет Америка Құрама Штаттарында пайда болды.
Мемлекеттік органның Конституциямен белгіленетін құқықтық мәртебесі мемлекеттік билік органдары жүйесінде бөлінетін орнымен анықталады. Казақстан Республикасынын, 1993 жылғы Конституциясында Президент туралы тарау Жоғарғы Кеңес туралы тараудан кейін орналастырылды. Ол Жоғарғы Кеңестің кең өкілеттік берілген бірден-бір заң шығарушы және жоғары уәкілетті орган ретінде танылғандығын білдіреді. Конституция мемлекетті парламенттік республика құруға бағыттады. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы мемлекеттік билік органдары жүйесінде бірінші орынға Президентті койды.
Заң шығарушы билік - ең жалпы сипатты және жоғары заң күшін иемденетін, мемлекеттің тағайындалуының нормативті актілері түрінде жалпы міндетті ережелержі қабылдау құқығы мен мүмкіндігі (ең жоғары заң күшін негізгі заң – конститутция иемденеді).
атқарушы билік – бұл заңдарды орындау, заңдық шаралармен оларды жүзеге асыру бойынша билік.
Басқарушылық қызмет стилі дегеніміз - билік органдарының, қызметкерлерінің күнделікті қызметінде қолданатын әдіс -тәсілдер, құралдар жүйесі, бағынышты қызметкерлерге қатысты жүріс - тұрыс үлгісі
Директивті стильге биліктің шектен тыс орталықтандырылуы, көпшілікпен және бағыныштылармен санаспаушылық тән, мұнда нені қалай істеу керектігін басшы өзі шешеді.
Демократиялық стильде - бағынышталарға еркіндік беру арқылы, олардың белсенді түрде араласуы нәтижесінде шешімдер әзірленіп, қабылданады. Жұмысты орындауға қажетті алғышарттар жасалып, оның нәтижесі әділ бағаланады. Адамдармен сыйласымды қатынастар орнатылады.
Либералдық стиль - басшының бағыныштылардың іс-әрекеттеріне араласпауымен сипатталады. Ол жауапкершіліктен қашқақтап, тіпті үжым қызметінің ең күрделі мәселелерін шешуге де қатыспайды.
Американдық психолог Курт Левин (1890-1947 жж.) директивті басқарудағы қызметті ең өнімді деп санаған
Осыған байланысты өткен ғасырдың 60-шы жылдары американдық профессор Дуглас Мак Грегор адамдардың тұрпатын ажырататын «X» теориясы мен «У» теориясына негізделген, басқаруды ұйымдастырудың екі тұжырымдамасын ұсынған.
2001 жылдың қаңтар айында қабылданған «ҚР-дағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңы ҚР-ның Конституциясына сәйкес жергілікті мемлекеттік басқару облысындағы қоғамдық қатынастарды реттейді, жергілікті өкіметті және атқарушы органдардың қызметінің құзыретін, ұйымдастыруын, тәртібін, сондықтан қатар мәслихат депутаттарының құқықтық мәртебесін анықтайды.
әкім апараты-жергілікті атқарушы органның және әкімнің қызметін қамтамасыз ететін мемлекеттік мекеме.
Заңда айтылғандай, облыс (республикалық дәрежедегі қала, астана) әкімі Пример-Министірдің ұсынысы бойынша ҚР-ның Президентімен қызметке тағайындалады
Маслихат депутаты болып 20 жасқа жеткен ҚР-ның азаматы сайлана алады.ҚР-ның азаматы тек қана маслихаттың депутаты бола алады.
бағыттарды көрсетуге болады:
1. Жекешелендіру
2. орталықтандыру.
3. мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру
Аймақтандырудың мемлекеттік саясаты – бұл берілген елдің аумағындағы ерекше қалыптасуының тиімді қызмет етуге және құруға бағытталған әлеуметтік, экономикалық және құқықтық сипаттағы шаралар кешені.
Инвестициялық саясат — аймақтағы капиталдық ресурстарды қайтаөндіру жағдайын қамтамасыз ету бойынша қайтаөндіру қызметіндегі агенттерінің іс-әрекетінің жиынтығы
2001 жылдың қаңтар айында қабылданған «ҚР-дағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңы ҚР-ның Конституциясына сәйкес жергілікті мемлекеттік басқару облысындағы қоғамдық қатынастарды реттейді, жергілікті өкіметті және атқарушы органдардың қызметінің құзыретін, ұйымдастыруын, тәртібін, сондықтан қатар мәслихат депутаттарының құқықтық мәртебесін анықтайды.