Дддддддд

Дебиторлармен есеп айырысу есебі.дебиторлық борыштар алынуға тиісті шоттар деп аталады және көп жағдайда шот фактуралар арқылы рәсімделеді.Бухгалтерлік есеп шоттарының типтік жоспарында саудалық дебиторлық борышты жүргізу үшін 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді берешек қарыздары»,2110 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің ұзақ мерзімді берешек қарыздары» шоттары арналған.Қалған дебиторлық борыштар саудалық емес болып саналады.Сәйкесінше олардың есебі 1200 және 2110 бөлімшелердің жоғарыда аталған шоттардан басқа шоттарында жүргізіледі.Мысалы:1220-1240, 2120-2140 сәйкесінше еншілес ұйымдардың немесе құрылымдық бөлімшелердің берешектері;1250, 2150 қызметкерлердің аванстық сомалар бойынша қарыздары; 1260, 2160 жал бойынша дебиторлық берешектер;1270, 2170 алынуға тиісті сыйақылар (пайыздар), 1280, 2180 өзге де дебиторлық берешектер, яғни шағым талаптары бойынша сомалар немесе алынуға тиісті векселдер.Олардың барлығы да құрылымы жағынан активті.Дебиторлық борыштардың есебіндегі көңіл аударатын жағдай оларды бағалау және тану болып табылады.Тану дегеніміз – дебиторлық борыш сомаларының қаржылық есептілік нысандарында көрсетілуі.Дебиторлық борышты тану онымен байланысты табыс көрсетілген кезде жүргізіледі.Баланста дебиторлық борыштар, бастапқы құннан күмәнді қарыздар бойынша резервтердің құны шегеріліп көрсетіледі, бұл соманы таза дебиторлық борыш деп атайды.Тауарларды, жұмыстар мен қызметтерді сатып өткізген кезде берілетін бухгалтерлік жазбаларды қарастырайық:Мысалы:7 қыркүйек күні өзіндік құны 150 000 теңге болатын тауарлар 200 000 теңгеге сатылды, қосылған құн салығынсызюТөлем 17 қыркүйек күні алындыю7.09 күні.а)Тауарлардың сатып-өткізу құнына:Дт 200 000 Кт 200 000.ә)Қосылған құн салығының сомасына:Дт 24 000 (200000 * 12 %) Кт 24 000.б)Бірмезгілде тауардың өзіндік құны есептен шығарылады:Дт 150 000 Кт 150 000.17.09 күні.Дебиторлық борыштар қосылған құн салығымен бірге келіп түскен кезде:Дт 224 000 Кт 224 000.

Дебиторлық қарыздар есебі және оларды жіктеу.Дебиторлық қарыз - ақшалай қаражат, тауар, қызмет алу үшін сатып алушыларға және басқа тұлғаларға қойылатын талап.ДҚ қаржылық есепті құру үшін қысқа мерзімді немесе ұзақ мерзімді болып сұрыпталады.Сонымен қатар ДҚ саттық және саттық емес боп сұрыпталады.Саттық ДҚ - бұл, қарапайым шаруашылық іс-әрекеттер жасау кезінде сатып алынған тауарлар мен қызметтер үшін клиенттер төлейтін сома.Саттық ДҚ ең қолайлы ДҚ және есеп бөлімшелері мен вексельдерді алу үшін топталуы мүмкін.Алуға арналған шоттар өз алдына «ашық шот» болады, олар қысқа мерзімді несиелерді ұзарту нәтижесінде пайда болады.Алуға арналған вексельдер - бұл келешекте белгілі бір уақытқа белгілі бір соманы төлеуге берілетін жазбаша уәде.Саттық емес ДҚ әр түрлі операцияларды жүзеге асыру барысында пайда болған және жазбаша уәделі төлемді жасау немесе тауар не қызмет көрсетуде болады.Мысалы:міндетті тұлғаларға және жұмысшыларға берілген өтем ақылар;көмекші мекемелерге төленген өтем ақылар;алуға арналған дивиденттер мен пайыздар;сақтандыру компанияларға; соттағы айыпталушыға;тауарды қайтарылуы жөнінде мемлекеттік органдарына; қайтаруға жататын заттар үшін сатып алушыларға (контейнерлер, қорапталған сөмкелер) талаптар қойылады.ДҚ тек қана онымен байланысты кіріс танылғанда бірақ танылады.Саттық ДҚ деп аталатын бұл шоттар есептік - фактуралармен немесе басқа құжаттармен расталады.Көбінесе өтеу уақыты ретінде 30 күннен 90 күнге дейін саналады, бұл уақыт өтіп кеткен жағдайда алуға арналған есеп мерзімсіз болып саналады.Қолданыстан келген кіріс көрсеткіші.Дт 1210 Кт 6010 соммасы 10000.Жіберілген өнімнің өзіндік құнын жою Дт 7010 Кт 1330 соммасы 7000.9 шілдеде сатып алушы тауар үшін төледі Дт 1030, 6030 Кт 1210 соммасы 10000.Егер сатып алушы 9 шілдеде тауардың жартысына төлесе, ал қалғанын 25 шілдеде төлейді.9 шілдеде Дт 1030,6030 Кт 1210 соммасы 5000.25 шілдеде Дт 1010 Кт 1210 соммасы 5000.