4 Сурет – Кернеу мен токты өлшеу

    

3.4.9.1 PS-1 қоректендіру көзінің кернеуін L1 шамы жанғанша жоғарлатыңыз. L1 шамындағы кернеуді өлшеп, одан кейін L1 шамы арқылы өтетін токты өлшеңіз. Бұл мәндерді 5 кестеге жазыңыз.

 

 

5 кесте – Өлшенген кернеу мен токтың мәндері

Шам, L1
U, В	I, мА	P, Вт
11.34	72.6	823.3

    

3.4.9.2 PS-2 қоректендіру көзінің кернеуін L2 шамы мен L1 шамы бірдей жарықты бергенше жоғарлатыңыз. L2 шамы арқылы өтетін кернеу мен токтің мәндерін өлшеңіз. Өлшенген мәндерді 6 кестеге жазыңыз.

 

6 Кесте – Өлшенген кернеу мен токтың мәндері

Шам, L2
U, В	I, Ма	P, Вт
-11.27	37.4	421.4

 

3.4.9.3 L1 шамының жарықтығымен L2 шамының жарықтығы бірдей болу үшін L1 шамындағы кернеуді 7 кестеде көрсетілген қадам әдісі бойынша жоғарлатыңыз. Әрбір қадам үшін L1 және L2 шамдары арқылы өтетін ток пен кернеудің мәндерін 7 кестеге жазыңыз.

 

7 кесте – Әрбір қадам үшін өлшенген ток пен кереудің мәндері

Шам, L1			Шам, L2
U, В	I, мА	P, мВт		U, В	I, мА	P, Вт
5	45.5	227.5		4.97	23	114.31
6	50.9	305.4		6.4	23.6	151.05
7	55.4	387.8		6.97	27.3	190.281
8	59.4	475.2		7.94	30.2	239.79
9	63.5	571.5		8.94	33.3	297.702
10	67.8	678		9.94	36.2	359.83

 

3.4.9.4 Екі қоректендіру көзін 0 кернеуіне қойып, тізбекті ажыратыңыз.

3.4.9.5 Екі шамның әрбір кернеу мәндері үшін формуланы қолданып қуатты есептеңіз.

Бақылау сұрақтарына жауаптар:

1. Дәлдік класының тағайындалуы.

Дәлдік сипаттамасы бойынша өлшеулер дәлдігі бірдей және дәлдігі бірдей емес болып бөлінеді. Дәлдігі бірдей – бұл сол және бір жағдайларда өлшеу құралдарымен дәлдігі бойынша бірдей орындалған, физикалық шамаларды өлшеу. Дәлдігі бірдей емес – әр түрлі жағдайларда өлшеу құралдарымен дәлдігі бойынша әр түрлі орындалған, физикалық шамаларды өлшеу. Осы өлшеулердің нәтижелерін өңдеу әдістемесі әр түрлі.

2. Өлшеу әдістерінің негізгі және қосымша қателіктері деген не?

Өлшейтін физикалық шамаларды 2 топқа бөлуге болады:

- тікелей өлшенетін, олар берілген мөлшермен ұдайы өсірілуі және өіне ұқсастармен (ұзындық, масса) салыстырылуы мүмкін;

- өлшемдік түрлендіру операцияларының көмегімен, берілген дәлдікпен тікелей өлшенетін шамаларға (тығыздық, қуат) түрлендірілетін.

Тура өлшеудің мәні – бұл тікелей тәжірибелік деректерден, яғни өлшеу құралдарының көрсеткіштері бойынша шаманың ізделіп отырған мәнін табу.

Өлшемдік түрлендіру – ол кезде біртексіз түрлендірілетіндердің және физикалық шамамен түрлендірілгендердің өлшемдері арасындағы сәйкестік анықталатын операция. Q=F(x) теңдеуімен сипатталады. Бұл функция физика-лық заңдылықтар негізінде алынады. Жалпы жағдайда бұл кезде келесі операциялар болуы мүмкін:

- түрленетін шаманың физикалық тегінің өзгеруі;

- масштабты-сызықтық түрлендіру;

- масштабты-уақытша түрлендіру;

- сызықтық емес немесе функционалды түрлендіру;

- сигнал модуляциясы;

- сигналды кванттау және дискреттеу.

Қарапайым өлшеу физикалық шама мөлшерін көп мәнді өлшеммен рет-телетін, шығыстық шаманың мөлшерлерімен салыстырудан тұрады. Осыдан, біртекті шамалардың ара қатысын анықтау үшін физикалық құбылыстар мен процестерді пайдалану тәсілдерінің жиынтығы салыстыру әдісі деп аталады.

Өлшеулер санына байланысты бір еселік және көп еселік өлшеулерді ажыратады. Көп еселік өлшеулерді қателіктің кездейсоқ құраушысын азайту мақсатымен жүргізеді.

Өлшенетін шаманы өзгертуге қатысы бойынша өлшеулер статикалық және динамикалық болып бөлінеді. Берілген жіктеудің мақсаты нақты өлшеулер кезінде өлшенетін шаманы өлшеу жылдамдығын есепке алу қажеттілігі туралы шешім қабылдаудан тұрады.