Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Паэтычны слоўнік В.Рагойша.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.04.2025
Размер:
2.67 Mб
Скачать

XIX ст.» (2-е выд. Мн., 2003), «Пуцявінамі Янкі

Купалы: Дакументы і матэрыялы» (Мн., 1981),

«З жыццяпісу Якуба Коласа: Дакументы і матэ-

рыялы» (Мн., 1982). Шырокай папулярнасцю

карыстаюцца ўспаміны пра вядомых паэтаў (Ус-

паміны пра Янку Купалу. Мн., 1982; Успаміны

пра Якуба Коласа. Мн., 1982; Успаміны пра Пет-

руся Броўку. Мн., 1986 і інш.). Паэтычныя тэксты

ўваходзяць не толькі ў зборы твораў і выбра-

нае паэтаў, а і ў анталогіі (Анталогія беларус-

кай паэзіі: У 3 т. Мн., 1993), асобныя зборнікі

(Беларуская дакастрычніцкая паэзія. Мн., 1967),

хрэстаматыі (Беларуская літаратура XIX стагод-

дзя: Хрэстаматыя. 2-е выд. Мн., 1987) і інш. У

70—80-я гады ХХ ст. у Беларусі выходзіла «Біб-

ліятэка беларускай паэзіі», кожная кніга якой ук-

лючала лепшыя творы аднаго паэта (Ф. Багушэ-

віча, М. Багдановіча, П. Броўкі, А. Куляшова, К.

Крапівы, М. Танка, Р. Барадуліна, В. Зуёнка і

інш.).

Б і я г р а ф . с т ы к а імкнецца стварыць

як мага больш поўныя, навукова грунтоўныя

біяграфіі буйных прадстаўнікоў нацыянальнай

паэзіі. Найбольш распаўсюджаны яе жанр —

крытыка-біяграфічны нарыс. Першую спробу на-

пісаць навуковую біяграфію Янкі Купалы зрабіў

Я. Шарахоўскі (Пясняр народных дум. Мн.,

1970—1976. Кн. 1—2). Мастацка-дакументаль-

ныя біяграфічныя творы (напрыклад, А. Лойкі —

пра Янку Купалу, С. Александровіча — пра Яку-

ба Коласа) спалучаюць дакладнасць дакумента

з мастацкім вымыслам, з жывасцю, а падчас і

займальнасцю аўтарскага аповеду.

Л і т а р а т у€ р н а е к р а я з н а€ ў с т в а,

пад якім разумеецца вывучэнне літаратурнай

гісторыі пэўнай мясцовасці (вуснай народнай

творчасці, сувязі пісьменніка з пэўным краем,

устанаўленне пісьменніцкіх прататыпаў, якія

жылі ці жывуць у дадзенай мясцовасці, і г. д.),

прыцягвае да сябе не толькі аматараў літарату-

ры, але і прафесійных літаратуразнаўцаў. У публі-

кацыях па Л. К. нярэдка сустракаюцца факты,

даты, прозвішчы, якія затым улічваюцца ўсімі

даследчыкамі паэзіі, становяцца агульнапрыня-

тымі. З такіх публікацый можна назваць кнігі

настаўніка У. Урбановіча «Шляхамі паэтаў і ге-

рояў» (Мн, 1970), журналістаў А. Сінілава «Сцеж-

камі Прынямоння» (Мн., 1962) і У. Содаля

«Людзьмі звацца» (Мн., 1977), літаратуразнаў-

цаў С. Александровіча «Тут зямля такая...»

(Мн., 1985), Г. Каханоўскага «Адчыніся, таямні-

ца часу» (Мн., 1984), артыкулы настаўнікаў М.

Пашкевіча, Г. Равінскага, Р. Родчанкі, В.

Налецкага, В. Міхасёнка, М. Казлоўскага,

архівістаў У. Адамушкі, У. Міхнюка, Р. Плато-

нава, Г. Запартыкі і інш.

Х р а н а л о€ г і я сваёй задачай лічыць вы-

значэнне дакладных, дакументальна пацверджа-

ных дат, звязаных з літаратурным працэсам.

У храналагічным запісе кожны факт пашпарты-

зуецца, г. зн. указваецца крыніца, адкуль узя-

ты звесткі. У літаратуразнаўстве пашырэнне

набыў асобны жанр X. — летапіс жыцця і твор-

часці пісьменніка. Такія летапісы змяшчаюцца

звычайна ў канцы навуковых збораў твораў (на-

прыклад, складзены Я. Саламевічам «Летапіс

жыцця і творчасці» Янкі Купалы— у 2-й кн. 9-га т.

Поўнага збору твораў песняра. Мн., 2003). Часам

яны ўваходзяць у некаторыя бібліяграфічныя

даведнікі (М. С. Васілеўскі, М. А. Каваленка.

Пятрусь Броўка: Бібліяграфічны паказальнік.

Мн., 1976; Л. М. Бабкова, Н. А. Вітушка, Л. У.

Камінская. Янка Купала: Бібліяграфічны

паказальнік. Мн., 1984 і інш.), у гісторыі

літаратур («Хроніка літаратурнага жыцця

Беларусі XIX — пачатку XX ст.» — у «Гісторыі

беларускай дакастрычніцкай літаратуры». Мн.,