Қола дәуіріндегі Қазақстан

91. Қола дегеніміз....

А. Мыс пен қорғасынның қосындысы

В. Мыс пен күмістің қосындысы

С. Темір мен шойынның қосындысы

Д. Мыс пен қалайының қосындысы

Е. Мыс пен темірдің қосындысы

92. Қола дәуірінің басты ерекшеліктерінің бірі -

А. Түсті металдар мен алтынның өндірістік жолмен игерілуі

В. Сауданың қарқынды дамуы

С. Қалалар санының тез өсуі

Д. Тап қайшылығының күшеюі

Е. Қазақстан территориясында мемлекеттердің пайда болуы

93. Қола дәуірінде рулық қатынастар ыдырап, олардың орнына қуатты тайпалық бірлестіктердің құрыла бастауының басты себебі не?

А. Ру аралық соғыстардың күшеюі

В. Жайылымдық жерлердің жетіспеушілігі

С. Қолөнер мен сауданың дамуы

Д. Жеке адамдардың билікке ұмтылуы

Е. Өндіргіш күштердің қарқынды дамуы

94. Қазақстан территориясындағы қола дәуірі шаруашылығының жетекші саласын анықтаңыз:

А. Егін шаруашылығы

В. Мал шаруашылығы

С. Қолөнер

Д. Аң аулау

Е. Балық аулау

95. Қола дәуіріңде Қазақстанның далалы аймақтарында шаруашылықтың қандай жаңа түрі қалыптаса бастады?

А. Бау-бақша

В. Егіншілік

С. Қолөнер

Д. Көшпелі мал шаруашылығы

Е. Сауда

96. Қола дәуіріңде аталық отбасылық рулық қатынастың орнау себебі?

А. Ер адамдардың билік үшін күресінің нәтижесі

В. Ер адамдардың соғыстағы роліне байланысты

С. Сауда мен қолөнердің дамуына байланысты

Д. Діни сенімге байланысты

Е. Мал шаруашылығы мен металлургияның тез дамуына байланысты

97.Адамдар өздерін белгілі бір жануардан таралдық деп есептеген. Ең көне сенім қалай аталады?

А) Тотемизм

В)Магия

С)Анимизм

Д)Инициация

Е)Бағыштау

98. Қан жанмен байланысты екенін білген. Мұндай сенімді қалай атап жүрміз?

А) Тотемизм

В) Магия

С) Анимизм

Д) Инициация

Е)Бағыштау

99. Ертедегі адамдар табиғаттың дүлей құбылыстарынан өздерін сақтау үшін әр түрлі тылсым әрекеттер жасаған. Мұны қандай әрекеттер деп атаймыз?

А) Тотемизм

В) Магия

С) Анимизм

Д) Инициация

Е) Бағыштау

100. Алғашқы қоғамдық еңбек бөлінісінің қалыптасуына не себеп болды?

А. Сауданың қолөнерден бөлінуі

В. Сауданың егіншіліктен бөлінуі

С. Мал шаруашылығының қолөнерден бөлінуі

Д. Мал шаруашылығының егіншіліктен бөлінуі

Е. Қолөнердің мал шаруашылығынан бөлінуі

101. Қола дәуіріндегі адамзат қоғамының жедел дамуы қандай ерекшеліктермен жүзеге асты?

А. Ежелгі қола металлургиясы, бақташылық мал шаруашылығы, теселі егіншілік

В. Қала мәдениетінің тез дамуы

С. Өнер мен әдебиеттің дамуы

Д. Ғылымның дамуы

Е. Халықаралық қатынастың жедел дамуы

102. Орталық Қазақстандағы қола дәуірін зерттеуге үлкен үлес қосқан, Ұлы Отан соғысынан кейін жасақталған экспедицияны басқарған әйгілі ғалымды атаңыз?

А. Ә.Марғұлан

В. Х.Алпысбаев

С. А.П.Окладников

Д. Э.Дюбуа

Е. А.Медоев

103. Ертеде металлургияның ірі орталығы болған Орталық Қазақстанның қола дәуірін ғалымдар қалай бөлді?

А. Дәндібай. Атасу. Былқылдақ

В. Қарасай. Беғазы. Дәндібай

С. Феодоров. Қарасай. Былқылдақ

Д. Феодоров. Алакөл. Дәндібай

Е. Алакөл. Айшырақ. Қарасай

104. Еуразиядағы ең ірі қола дәуірі мәдениеттерінің бірі -

А. Беғазы-Дәндібай

В. Тасмола

С. Андронов

Д. Атасу

Е. Нұра

105. Андронов атауының шығуы...

А. Ру көсемінің аты

В. Осы мәдениетті тұңғыш зерттеген археолог есімі

С. Осы тайпалар мекендеген таудың аты

Д. Андронов тайпаларын біріктірген адам

Е. Осы мәдениет тайпаларының ескерткіштері тұңғыш зерттелген қоныс атауы

106. Андронов мәдениетінің таралған аймағы:

А. Енисейден Оралға дейін

В. Балқаштан Оралға дейін

С. Тынық мұхитынан Оралға дейін

Д. Алтайдан Дунайға дейін

Е. Балқаштан Карпатқа дейін

107. Андронов мәдениетінің ескерткіштері тұңғыш қай жылы, қай жерден табылды?

А. 1958 ж. Тараз қаласы маңынан

В. 1910 ж. Өскемен қаласы маңынан

С. 1978 ж. Батыс Қазақстандағы Ақсай қаласы маңынан

Д. 1914 ж. Оңтүстік Сібірдегі Ашынас қаласы маңынан

Е. 1936 ж. Арал қаласы маңынан

108. Андронов мәдениетінің тайпалары Қазақстанды қай кезде мекендеді?

А. Темір дәуірінің басы б.з.б ҮІІІ-ҮІІ ғасырлар

В. Қола дәуірі б.з.б.ХҮІІІ-ҮІІІ ғасырлар

С. Жаңа тас дәуірі б.з.б 5-3 мың жж.

Д. Орта тас дәуірі б.з.б 12-5 мың жж.

Е. Кейінгі палеолит 40-12 мың жж.

109. Ғалымдар андроновтық мәдениеттің 30-дан аса елді мекені мен 150-дей қорымдарын Қазақстанның қай өңірінен тауып зерттеді?

А. Батыс Қазақстаннан

В. Шығыс Қазақстаннан

С. Оңтүстік Қазақстаннан

Д. Солтүстік Қазақстаннан

Е. Орталық Қазақстаннан

110. Ғалымдар солтүстік және Батыс Қазақстаннан қанша андрон мәдениетінің қоныстарын зерттеді?

А)20

В)40

С)60

Д)80

Е)100

111. Қола дәуірінен жеткен ежелгі қаланың негізі болып табылатын тұрақ қай жерден табылды және қалай аталады?

А. Оңтүстік Қазақстандағы Бөріқазған тұрағы

В. Батыс Қазақстандағы Жағабұлақ тұрағы

С. Сырдарияның төменгі ағысындағы Түгіскен тұрағы

Д. Орталық Қазақстандағы Беғазы-Дәндібай тұрақтары

Е. Қостанай мен Челябі облыстарының түйіскен жеріндегі Арқайым тұрағы

112. Қола дәуірінің соңғы кезеңінде өлікті өртеу ғұрпы болған, Сырдарияның төменгі ағысындағы ғалымдар зерттеген осындай өлік өртелген кесенені көрсетіңіз.

А. Бәбіш молда

В. Шірік Рабат

С. Сырлытам

Д. Түгіскен

Е. Сараман

113. Андронов тайпаларының шаруашылығы -

А. Балық аулау

В. Аң аулау

С. Терімшілік

Д. Егіншілік, мал бағу, балық аулау

Е. Сауда

114. Андронов мәдениетінің ерекшелігін көрсетіңіз:

А. Сауда қарқынды дамыды

В. Қала мәдениеті дамыды

С. Сәулет өнері жақсы дамыды

Д. Ғылым мен мәдениет дамыды

Е. Көшпелі мал шаруашылығы қалыптасты

115. Көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығының қалыптасуына байланысты андроновтықтарда малдың қай түрі көп ұсталды?

А. Шошқа мен қой

В. Түйе мен қой

С. Сиыр мен қой

Д. Жылқы мен қой

Е. Ешкі мен қой

116. Андроновтықтарда малдың қай түрі болмады немесе өте аз ұсталды

А. Қос өркешті түйе

В. Жылқы

С. Қой

Д. Сиыр

Е. Шошқа

117. Дамыған қола дәуірінің үлкен жаңалығы -

А. Жылқыны көлік ретіңде пайдалану

В. Асыл тұқымды қойларды сырт елдерге сату

С. Жібек матасын пайдалану

Д. Қағазды ойлап табу

Е. Алғашқы қола теңгелердің пайда болуы

118. Андронов мәдениетінің тайпалары қыш ыдыстарда қандай өрнектер пайдаланды?

А. Гүлді

В. Аңдық стиль

С. Қошқар мүйіз

Д. Геометриялық

Е. Полехромдық

119. Б.з.б. ХҮІІ-ХҮІ ғғ. құмыраларды қалыпқа салып пішіндеу әдісі болды, қалып ретінде не қолданылды?

А. Тас

В. Ағаш

С. Қола құймасы

Д. Құм толтырылған дорба

Е. Осылардың барлығ

120. Қола дәуіріндегі ыдыс жасаудың ең үрдіс түрі

А) шыны ыдыс жасау

В) саздан кесе жасау

С) көзе құмыралар жасау

Д) ыдысты ағаштан жасау

Е) металдан жасау

121. Андроновтардың тасқа салынған жабайы бұқа,билеген адамдар,қос өркешті түйелер бейнеленген суреттері қай жерден табылды?

А) Таңбалы,Жасыбай,Хантау

В)Үстүрт,Алтай,Тарбағатай

С)Мұғаджар,Ұлытау

Д)Тарбағатай,Ұлытау

Е)Алатау,Үстүрт

122. Андроновтықтар жын-періден қорғайды деген ұғыммен бойтұмар ретінде мойындарына не тақты?

А. Арыстан бейнеленген қола медальеон

В. Жүннен иірілген қызыл жіп

С. Жіпке тізілген қасқырдың тырнағы

Д. Ұлу қабыршағы, жыртқыш аңдардың азу тістері

Е. Жіпке тізілген ұсақ тастар

123. Андроновтықтардың нәсілдік типі -

А. Еуропоидтық

В. Монголоидтық

С. Негроидтық

Д. Монголоидтық пен негроидық қосындысы

Е. Еуропоид пен негроидтың қосындысы

124. Андронов тайпаларында жеке меншіктің шығуына байланысты не қалыптасты?

А. Ру толығымен жойылды

В. Адамды адамның қанауы пайда болды

С. Патриархат жойылды

Д. Ғылым мен өнер қалыптасты

Е. Алтынды пайдалану қалыптасты

125. Андроновтықтардың о дүние туралы түсініктері мен олардың әлеуметтік жіктелуін қалай анықтаймыз?

А. Өлікті өртеуінен

В. Жерлеу дәстүрінің әр түрлі болуынан

С. Қорғандар салуынан

Д. Жартастағы суреттерден

Е. Құдайларға табынуларынан

126. Үнді-иран шежірелеріне қарағанда, андронов қоғамында діни жораларды жүргізуші және ежелгі дәстүрлер мен білімдерді сақтаушылар кімдер?

А. Жауынгерлер

В. Патшалар

С. Абыздар

Д. Қауым мүшелері

Е. Ру ақсақалдары

127. Андронов тайпалары кенді қалай өндірді?

А. Шахталар салу арқылы

В. Жарылғыш заттармен қопару арқылы

С. Қышқылдарды пайдалану арқылы

Д. Омыру, отпен уыту, үңгіп қазу арқылы

Е. Тек омыру арқылы

129. Қазба жұмыстары нәтижесінде қола дәуіріне жататын балқыту пештері Қазақстанның қай жерінен табылды?

А. Жайық бойынан

В. Арал маңынан

С. Маңғыстаудан

Д. Сырдарияның төменгі ағысынан

Е. Атасу өзенінің жағасынан

130. Қола дәуірінде Қазақстанның қай өңірі металлургия орталықтарының бірі болды?

А. Батыс Қазақстан

В. Оңтүстік Қазақстан

С. Маңғыстау түбегі

Д. Орталық Қазақстан

Е. Жетісу

131. Андронов тайпаларының негізгі тұрағы -

А. Күркелер

В. Биік тас үйлер

С. Үңгірлер

Д. Жертөле мен жартылай жер үйлер

Е. 6-8 қанатты киіз үйлер

132. Қазақтың киіз үйінің ертедегі жобасы

А. Араб бәдәуилерінің шатыры

В. Сібір халықтарының чумы

С. Ертедегі қамыс үйлер

Д. Андроновтықтардың жертөлелері

Е. Андроновтықтардың дөңгелек баспаналары

133. Андронов мәдениетінің бас кезінде өлікті өртеу ғұрпы болды. Бұл олардың отқа табынғандығын көрсетеді. Ал от құдайы Агнияға арнап қандай малды құрбандыққа шалған?

А. Сиыр

В. Қой

С. Ешкі

Д. Түйе

Е. Жылқы

134. Орта және кейінгі андронов кезеңінде өлікті ана құрсағындағыдай қол-аяғын бүгіп жерледі, осы дәстүрге байланысты ажал құдайы Яманы қалай атады?

А. Өлікті қорғаушы

В. Өлікті қайта тірілтуші

С. Өлікті матаушы

Д. Әлем әміршісі

Е. Құдайлардын құдайы

135. Төмендегілердің қайсысы андронов отбасы үшін ең қасиетті болып табылады?

А. Үйдің төбесі

В. Үйдің босағасы

С. Үйдің табалдырығы

Д. Үйдегі ошақ

Е. Күн нұры түсетін шағын терезе

136. Қола дәуіріңде молшылықтың, құдіреттілік пен күштіліктің бейнесі ретіңде жартастарға қай жануардың суреті жиірек салынды?

А. Арыстанның

В. Аюдың

С. Қасқырдың

Д. Қойдың

Е. Бұқаның

137. Қола дәуіріндегі Қаратау жартасына салынған аңшылыққа және соғысқа арналған екі дөңгелекті түйе не ат жегілген 49 арба, неге байланысты салынған?

А. Соғыстағы жеңіс құрметіне

В. Діни мерекеге байланысты

С. Патша құрметіне байланысты

Д. Аспанда бүкіл құдайлар ат жегілген екі дөңгелекті арбамен жүреді деген аңызға байланысты-

Е. Өнер туындылары арасында өтетін бәсекеге байланысты

138. Андроновтықтарда алғашқы соқа салу құрметі кімге тиесілі болды?

А. Жауынгерге

В. Патшаға

С. Абызға

Д. Шаруаға

Е. Қауым мүшесіне

139. Андронов мәдениетінің археологиялық рәмізі

А. Күміс білезіктер

В. Жыртқыштар бейнеленген қола табақшалар

С. Мойны ұзын құмыралар

Д. Үлкен құрамалы садақтар

Е. Сырға мен алқалар

140. 1930-1935 жылдары Қостанай облысынан табылған Андронов тайпалары ұзақ уақыт мекен еткен тұрақты атаңыз?

А. Алексеевка

В. Атасу

С. Феодоров

Д. Алакөл

Е. Дәндібай

141. Солтүстік Қазақстандағы қола дәуіріне жататын орлармен және дуалдармен қоршалған қоныстарды көрсетіңіз.

А. Петровка мен Боголюбов-

В. Арқайым

С. Алексеевка

Д. Тастыбұтақ

Е. Таутары

142. Үй маңындағы бақташылық пен кетпенді-теселі егіншілікпен айналысқан, қола шалғыны пайдаланған Көкшетау жеріндегі біршама зерттелген қола дәуірінің қонысын көрсетіңіз.

А. Алексеевка

В. Мало-Красноярка

С. Беғазы

Д. Дәндібай

Е. Шағалалы-

143. Шығыс Қазақстандағы қола дәуірінің тұрағын көрсетіңіз

А) Мало-Красноярка

В) Степняк

С)Тастыбұтақ

Д)Таутары

Е)Түгіскен

144. Батыс Қазақстандағы қола дәуірінің тұрағын көрсетіңіз

А) Мало-Красноярск

В) Степняк

С) Тастыбұлақ

Д) Таутары

Е) Алексеев

143 Солтүстік Қазақстандағы қола дәуірінің тұрағын көрсетіңіз

А) Мало-Красноярск

В) Степняк

С) Тастыбұлақ

Д) Таутары

Е) Алексеев

145. “Жезқазғаннан 1 млн. тоннадай кен өндіріліп, одан 100 мың тоннадай мыс қорытылған. Шығыс Қазақстанда Нарым мен Қалба кен орнында 1100 тонна қалайы шығарылған” деп жазған қазақтың белгілі ғалымын атаңыз.

А. Ә. Марғұлан

В. Қ. Сәтпаев-

С. Қ. Алпысбаев

Д. М. Оразбаев

Е. Ә. Төлебаев

146. Бірнеше шақырымға созылған тастарға суреттер салынған қола дәуіріне жататын Тамғалы ескерткіштері орналасқан жерді анықтаңыз?

А. Қызылорда қаласынын батысында 200 шақырым жерде

В. Қостанай қаласынын солтүстігінде 100 шақырым жерде

С. Түркістанның батысында 50 шақырым жерде

Д. Алматының солтүстік-батысында 170 шақырым жерде

Е. Өскемен қаласының шығысында 50 шақырым жерде

147. Қазақстанның қола дәуіріндегі малшылары малды бағып-өсіру жөнінде дүние жүзі бойынша тұңғыш рет қандай тәжірибе енгізді?

А. Малды биік тауға жайып, бағып-өсіру

В. Сиырды қолға үйрету

С. Сиыр тұқымын асылдандыру

Д. Малды құдықтан суару

Е. Қыстыгүні малды қолда бағып-өсіру

148. Кейінгі қола дәуіріне жататын Беғазы - Дәндібай мәдениеті Қазақстанның қай өңірінде?

А. Батыс Қазақстан

В. Шығыс Қазақстан

С. Орталық Қазақстан

Д. Солтүстік Қазақстан

Е. Оңтүстік Қазақстан

149. Кейінгі қола дәуіріне жататын Беғазы - Дәндібай мәдениетін зерттеген ғалым?

А. Х.Алпысбаев

В. Массон

С. Ә.Марғұлан

Д. К.Ақышев

Е. К.Байпақов

150. Қола дәуіріндегі Қазақстан тайпалары қай тілде сөйлеген?

А. Моңғол тілінде

В. Қытай тілінде

С. Славян тілінде

Д. Үнді-иран тілінде

Е. Таза түркі тілінде