
- •6)Изотермия дегеніміз не?
- •13. Десинхроноз. Оның түрлеріне сипаттама беріңіз.
- •15. Қысқы інде жатып ұйықтау кезіндегі физиологиялық өзгерістерді талдаңыз
- •16. Қоршаған ортаның факторларының әсеріне бейімделуі түрлерін талдаңыз.
- •19. Стресс түрлері. Кезеңдеріне толық тоқталыңыз.
- •21. Үштік биоритм дегеніміз не? Мысал келтіріңіз.
- •22. Дене температурасының маусымдық өзгерістері.
- •23. Адам және жағымсыз радиялық орта факторларын талдаңыз.
- •24.Биологилық ырғақтар. Тәуліктік ырғақтылықтың механизімін талдаңыз.
- •27. Циркадианды ырғаққа жалпа сипаттама беріңіз.
- •28.Бейімделудің арнаулы және арнаулы емес реакцияларын талдаңыз.
- •29. Жануарлардың ас қорыту жүйесіндегі айырмашылықтарды талдаңыз.
- •30.Үлкен және кіші қанайналым жүйелерін сипаттаңыз. Схема түрінде жазыңыз.
- •31.Организмнің бейімделу реакцияларының жалпы заңдылықтары.
- •32.Жүректің құрылысы. Жұмыс істеу механизімін түсіндіріңіз.
- •34) Омыртқалы және Омыртқасыз жануарлардың жүрек құрылысының айырмашылығын талдаңыз. Омыртқалы жануарлардың жүрек құрылысы
- •37) Қан көрсеткіштеріне жалпы сипаттама
- •38)Адам мен жануарлардың қан көрсеткіштеріндегі айырмашылықтарды түсіңдіріңіз.
- •39)Құстар мен Суда тіршілік ететін жануарлардың тыныс алу жүйесіндегі айырмашылықтарды түсіңдіріңіз.
- •40) Пойкилотермді организмдердің температураға бейімделуі
- •41)Сүт қоректі жануарлар мен бауырмен жорғалайтын жануарлардың тыныс алу жүйесінің айырмашылықтарын талдаңыз.
- •42) Тыныс алу кезінде қандай бұлшық еттер жұмыс істейді?Мысал келтірітіз.
- •43) Гомойтермді организмдердің температураға бейімделуі
- •44)Қанның физикалық және химиялық қасиеттеріне жалпы сипаттама беріңіз.
- •45.Температураға байланысты организмдер тобын талдаңыз
- •46.Маусымдық және мезгілсіз ұйқыға жалпы сипаттама
- •48.Этология-қандай ғылым саласы
- •52. Аскорыту түрлеріне жалпы сипаттама
- •54.Инспирация және экспирация еттерінің жұмыс істеу кезеңдерін түсіндіріңіз.
- •61. Адамдардағы дем алу қозғалыстарын графикалық тіркеу әдісіне талдау жасау.
- •63. Адамның қан қысымын анықтау әдісіне талдау жасау.
- •64. Негізгі зат алмасу мөлшерін кестемен есептеу
- •65.Рид формуласымен негізгі зат алмасуын есептеу
- •66. Көз өрісін анықтау әдісін жазыңыз
- •67.Көз торындағы соқыр таңбаны көру әдісін сипаттаңыз
- •68. Дәм сезімін анықтау әдісін жазыңыз
- •69. Қан топтарын анықтау тәсілін жазыңыз
- •70. Адамның артериалды қысымын анықтау әдісін сипаттаңыз
- •71. Артерия қысымының, пульстың жүктемеден кейінгі өзгерісін анықтау әдісін жазыңыз
- •72. Қандағы лейкоциттер санын есептеу әдісін жазыңыз
- •73. Қанның түсті көрсеткіштерін есептеу жолдарын талдаңыз
- •74. Қандағы гемоглобин мөлшерін анықтау әдісін талдаңыз.
- •75. Қандағы эритроциттер санын анықтау
- •79) Дене температурасының адаптациясын анықтау әдісін талдаңыз.
- •80 ) Терінің сезімталдығын зерттеу әдісін талдаңыз.
- •81)Адамдардағы дем алу қозғалысын анықтау әдісін талдаңыз.
- •84.Ауа құрамындағы со2 мен о2 мөлшерін анықтау әдісін талдаңыз.
70. Адамның артериалды қысымын анықтау әдісін сипаттаңыз
Жұмыстың мақсаты: Адамның қан қысымын, жүрек соғысын өлшейміз.
Жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар: Сфигмомонометр, фонендоскоп. Жұмыс адамдармен жүргізіледі.
Жұмыстың барысы: Тексерілетін адамды орындыққа отырғызады да білегін жалаңаштап, аса қысып тастамай ол жерді манжеткамен байлайды. Фонендоскоп арқылы шынтақ қуысындағы артерияны тауып, оның соғуын анықтайды.
Енді артериядағы пульс жоғалғанша манжеткаға ауа толтырады. Артерия соғуын тыңдай отырып манжеткадағы ауаны арнаулы бұранданың көмегімен біртіндеп шығара бастайды. Алғашқы тонустың пайда болуы – жүрек қарыншасы жиырылуының қысымына сәйкес келеді. Манжеткадағы ауаны одан әрі шығарғанда бастапқы кезде тонус біртіндеп күшейгенімен соңынан жоғалып кетеді.
Тонустың жоғалу кезеңі – қарыншаның босаңсу қысымына сәйкес келеді. 20-40 жастағы сау адамдарда қарыншаның жиырылу қысымы сынап бағанасы бойынша 110-120 мм (систоликалы), босаңсу қысымы 70-80 мм (диастоликалық) болады. Екеуінің айырмашылығын пульстық қысым деп атайды да, ол 30-40 мм аралығында болады.
Қорытынды:
-Қалыпты жағдайда қан қысымы :90/60. Жүктемеден кейін қан қысымы: 140/80.
-Қалыпты жағдайда жүрек соғысы : 75. Жүктемеден кейін: 96.
Енді біз неге 2 көрсеткішті беретіндігін анықтаймыз.
Дене жұмыс кезінде жүректің минуттық сыйымдылығы көбейеді. Жаттықпаған, шынықпаған организмде ол жүрек соғуының жиілеуі, ал жаттыққан организмде систолалық сыйымдылықтың көбеюі арқылы өседі. Жүректің қысымына сәйкес келеді. Манжеткадағы ауаны одан әрі шығарғанда бастапқы кезде тонус біртіндеп күшейгенімен соңынан жоғалып кетеді.
Тонустың жоғалу кезеңі- қарыншаның босаңсу қысымына сәйкес келеді 20-40 жастағы сау адамдарда қарыншаның жиырылу қысымы сынап бағанасы бойынша 110-120 мм (систоликалы), босаңсу қысымы 70-80 мм (диастоликалық) болады. Екеуінің айырмашылығын пульстық қысым деп атайды да, ол 30-40 мм аралығында болады.
71. Артерия қысымының, пульстың жүктемеден кейінгі өзгерісін анықтау әдісін жазыңыз
Қорытынды:
СК= 100 + 0,5 *30 -0,6 *60 -0,6 *75 = 100+15 -36 -45 =34
КМК = 34 *75= 2550
ҚЭК =75* 30= 2250
ОҚ =90+60 / 2= 75
Қ =75* 1333 / 34= 2940
(Қ.ж.)
СК = 100 + 0,5 * 60 – 0,6 * 80 -0,6 * 96 = 100 + 30 -48 -57,6 = 24,4
ҚМК = 24,4 * 96 = 2342,4
ҚЭК = 96 *60 = 5760
ОҚ = 140 + 80 / 2 = 110
К = 110*1333 / 24,4 = 6009
(Жүктемеден кейін)
72. Қандағы лейкоциттер санын есептеу әдісін жазыңыз
Жұмыстың мақсаты: 1 мм3 қандағы лейкоциттер санын анықтау тәсілімен танысу.
Жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар: Горяевтің санау камерасы, жабынды әйнек, лейкоциттерді араластыруға арналған құрал (меланжер), ине, микроскоп, стақандар, дистилденген су, сірке қышқылы, резина алмұрты, спирт, мақта, йод.
Жұмыстың барысы: Лейкоциттерді снау принципі эритроциттерді анықтаумен ұқсас. Лейкоциттер с анының аздығына байланысты оларды анықтауға арналған меланжер көлемді болып келеді де қан 10 н/е 20 есе сұйытылады.Лейкоцитті анықтауға арналған меланжерде 101 санының орнына 11 белгісі қойылған, бұл ампула көлемінің капилляр көлеміне қарағанда 10 есе артық екендігін көрсетеді. Мұның өзі саусақтан қан алған кезде меланжерді горизонталь бағытта ұстауға ыңғайлы болады. Бұдан соң меланжер капиллярының 0,5 белгісіне дейін қанмен, 11 саны тұрған деңгейді сірке қышқылымен толтырады да, шайқау арқылы қан мен қышқылды әбден араластырады.
1 мм3 қандағы лейкоциттер саны мына формула бойынша анықталады:
Х = В * 400 * 20 / 400.
Х= Қанның 1 мм3 лейкоциттер саны.
1/4000 --- Кіші квадратшаның көлемі.
20 --- Сұйылту коэффициенті.
400 --- Кіші квадратшалар саны.
В --- 25 Үлкен квадраттағы лейкоциттер саны.
Қорытынды: Саусақтан 0,02 мл қан алып, оны сірке қышқылымен араластырып, [0,3 %] + 0,4 мл Горяев камерасына салдық. Оны микроскоп арқылы санадық.
Х = 120 * 4000 * 20 / 400;
Лейкоциттер саны: 120
Х = 120 * 4000 * 20 / 1600 = 6000.