
- •6)Изотермия дегеніміз не?
- •13. Десинхроноз. Оның түрлеріне сипаттама беріңіз.
- •15. Қысқы інде жатып ұйықтау кезіндегі физиологиялық өзгерістерді талдаңыз
- •16. Қоршаған ортаның факторларының әсеріне бейімделуі түрлерін талдаңыз.
- •19. Стресс түрлері. Кезеңдеріне толық тоқталыңыз.
- •21. Үштік биоритм дегеніміз не? Мысал келтіріңіз.
- •22. Дене температурасының маусымдық өзгерістері.
- •23. Адам және жағымсыз радиялық орта факторларын талдаңыз.
- •24.Биологилық ырғақтар. Тәуліктік ырғақтылықтың механизімін талдаңыз.
- •27. Циркадианды ырғаққа жалпа сипаттама беріңіз.
- •28.Бейімделудің арнаулы және арнаулы емес реакцияларын талдаңыз.
- •29. Жануарлардың ас қорыту жүйесіндегі айырмашылықтарды талдаңыз.
- •30.Үлкен және кіші қанайналым жүйелерін сипаттаңыз. Схема түрінде жазыңыз.
- •31.Организмнің бейімделу реакцияларының жалпы заңдылықтары.
- •32.Жүректің құрылысы. Жұмыс істеу механизімін түсіндіріңіз.
- •34) Омыртқалы және Омыртқасыз жануарлардың жүрек құрылысының айырмашылығын талдаңыз. Омыртқалы жануарлардың жүрек құрылысы
- •37) Қан көрсеткіштеріне жалпы сипаттама
- •38)Адам мен жануарлардың қан көрсеткіштеріндегі айырмашылықтарды түсіңдіріңіз.
- •39)Құстар мен Суда тіршілік ететін жануарлардың тыныс алу жүйесіндегі айырмашылықтарды түсіңдіріңіз.
- •40) Пойкилотермді организмдердің температураға бейімделуі
- •41)Сүт қоректі жануарлар мен бауырмен жорғалайтын жануарлардың тыныс алу жүйесінің айырмашылықтарын талдаңыз.
- •42) Тыныс алу кезінде қандай бұлшық еттер жұмыс істейді?Мысал келтірітіз.
- •43) Гомойтермді организмдердің температураға бейімделуі
- •44)Қанның физикалық және химиялық қасиеттеріне жалпы сипаттама беріңіз.
- •45.Температураға байланысты организмдер тобын талдаңыз
- •46.Маусымдық және мезгілсіз ұйқыға жалпы сипаттама
- •48.Этология-қандай ғылым саласы
- •52. Аскорыту түрлеріне жалпы сипаттама
- •54.Инспирация және экспирация еттерінің жұмыс істеу кезеңдерін түсіндіріңіз.
- •61. Адамдардағы дем алу қозғалыстарын графикалық тіркеу әдісіне талдау жасау.
- •63. Адамның қан қысымын анықтау әдісіне талдау жасау.
- •64. Негізгі зат алмасу мөлшерін кестемен есептеу
- •65.Рид формуласымен негізгі зат алмасуын есептеу
- •66. Көз өрісін анықтау әдісін жазыңыз
- •67.Көз торындағы соқыр таңбаны көру әдісін сипаттаңыз
- •68. Дәм сезімін анықтау әдісін жазыңыз
- •69. Қан топтарын анықтау тәсілін жазыңыз
- •70. Адамның артериалды қысымын анықтау әдісін сипаттаңыз
- •71. Артерия қысымының, пульстың жүктемеден кейінгі өзгерісін анықтау әдісін жазыңыз
- •72. Қандағы лейкоциттер санын есептеу әдісін жазыңыз
- •73. Қанның түсті көрсеткіштерін есептеу жолдарын талдаңыз
- •74. Қандағы гемоглобин мөлшерін анықтау әдісін талдаңыз.
- •75. Қандағы эритроциттер санын анықтау
- •79) Дене температурасының адаптациясын анықтау әдісін талдаңыз.
- •80 ) Терінің сезімталдығын зерттеу әдісін талдаңыз.
- •81)Адамдардағы дем алу қозғалысын анықтау әдісін талдаңыз.
- •84.Ауа құрамындағы со2 мен о2 мөлшерін анықтау әдісін талдаңыз.
66. Көз өрісін анықтау әдісін жазыңыз
Жұмыстың мақсаты: Периметрді қолдана отырып көз өрісін анықтауды үйрену.
Жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар: Периметр, ақ және түсті дөңгелекшелер, сызғыш, көру өрісінің бланкасы.
Жұмыстың барысы: Периметрдің алдына отырып, иегін штативке қойып, оны өз ыңғайына қарай дәлдейді. Көзін кезек-кезек жауып, әр көздің өрісін анықтайды. Периметр доғасын екі жағдайда қойып өлшейді: тік және көлденең жағдайда.
Эксперимент жүргізуші ақ дөңгелекті шеттен ортаға қарай жайлап қозғайды да тәжірибедегі адам периметр нүктесін көрдім дегенде тоқтатады және өріс бланкасына белгілейді. Осыны доғаның екінші жағынан қайталайды. Содан соң осы нүктелерді қосады. Периметр доғасын 15, 30, 60, 90 градусқа қойып, нүктелер қосындысынан сызық жасайды. Тәжірибені қызыл, жасыл, көк, сары түсті дөңгелекшемен қайталайды.
Қорытынды: Периметрді пайдалана отырып, көздің өрісін анықтадық. Периметрді 90 градусқа қойып,түстерін өзгерте отырып, қанша градусқа қашықтықта көретінін анықтаймыз.
Осылай, градустарын өзгерте отырып, көздің өрісін әр градуста қалай көретінін анықтадық.
67.Көз торындағы соқыр таңбаны көру әдісін сипаттаңыз
Жұмыстың мақсаты: Көз торындағы соқыр таңбаны табу және көру тәсілдерін үйрену.
Жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар: Ақ дөңгелек және крест таңбалы қағаз.
Жұмыстың барысы: Бір көзін сол қолымен жауып, қара қағазды оң қолына алып, екінші ашық көзіне біртіндеп жақындатады. Көзді қағаздың крест таңбасына тоқтатады. 20-25 см қалғанда қағаздағы ақ дөңгелек көрінбей қалады. Бұл көз торында соқыр таңба бар екенін дәлелдейді, өйткені онда көру рецепторлары жоқ. Екінші көзді жауып (сол көзді) тәжірибені қайталайды.
Жұмысты қорытындылау: Әр студент өзінің көз өткірлігін анықтау. Көру өрісінің шеңберін сызу. Көз торының соқыр таңбасын түсіндіріп, дәптерге жазу.
68. Дәм сезімін анықтау әдісін жазыңыз
Жұмыстың мақсаты: Тілдің нүктелерінің түрлі ерітінділерге сезімталдылығын анықтау.
Жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар: 1; 0,1; 0,01; 0,001 % қант, тұз ерітіндісі, лимон қышқылы, пипетка.
Жұмыстың барысы: Қанттың 0,001 % ерітіндісін тілдің әр жеріне тамызады, қай жері сезді жазып алады. Сосын 0,01; 0,1; 1,0 % қант ерітінділерін зерттейді. Әрбір ерітіндіден соң ауызды сумен шайып отыру керек. Осы ретпен тәжірибені тұз және лимон қышқылы ерітіндісімен жасайды.
Тәжірибе нәтижесін кестеге түсіріп жазу. Тәтті, ащы, қышөыл заттардың тілдің қай жерлерімен сезілетінін көрсету.
Қорытынды: Ерітінділерді тілдің әр бөлігіне әсер еттік. Яғни, қант тамызғанда тілдің ұшына әсер етті. Осыны қорыта келе, дәм сезудің тілде қандай жұмыс атқаратынын байқадық. Және де олар тәттіні, ащыны, тұздыны, қышқылды қай жері сезетінін анықтап, қорытындыладық.
69. Қан топтарын анықтау тәсілін жазыңыз
Жұмыстың мақсаты: Қан топтарын анықтау тәсілімен танысу.
Жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар: 1, 2, 3 топтағы сывороткалар, зат шынысы, шыны таяқшалар, стерилизацияланған инелер, спирт, эфир, йод, мақта. Жұмыс адам н/е күні бұрын дайындалған жануарлар қанымен жүргізіледі.
Жұмыстың барысы: Ақ парақтың үстіне қойылған зат шынысына таза таяқша арқылы қатарлап бірінші, екінші, және үшінші топтағы сыворотка тамшыларын орналастырады. Әр тамшының тұсына өз тобын көрсететін цифрлар қояды. Саусақтан шыққан қанды ұшы жіңішке түтікшеге сорып алып, әр сыворотка тамшысының жанына бір тамшыдан орналастырады. Шыны таяқша арқылы қан мен сыворотка қосып араластырады.
Бір топтағы сыворотканы басқа топтармен араластырмау үшін әр тамшының өз таяқшасы болу керек. Сыворотка мен қан тамшысын қызғылт-сары түс пайда болғанша араластырады. Агглютинация реакциясы 1-5 мин. Ішінде пайда болу керек. Агглютинация жүргенде эритроциттер бір-бірімен жабысып түйіртпек пайда болады да тамшы түссізденеді. Қан топтарын тамшылардағы агглютинацияның бар н/е жоғымен анықтайды.
Егер аггл. Үш тамшыда пайда болмаса, қан 1-ші топқа жатады.
Егер аггл. Үш тамшыда пайда болса, қан 4-ші топқа жатады.
Егер аггл. 1 және 3 тамшыда пайда болып, 2-ші тамшыда пайда болмаса, қан 2-ші топқа жатады.
Егер аггл. Сыворотканың 1 және 2 тамшысында пайда болып, 3-ші тамшысында жоқ болса, ондай қан 3-ші топқа жатады.
Қорытынды: Саусақтан қан алып, шыны ыдысқа тамыздық. Содан соң араластырып, күттік. Нәтижесінде 4 қан топтарын салыстыра келе, 1-ші қан тобы екенін дәлелдедік. Себебі, басқа 2, 3, 4 топтармен салыстырғанда, 1-ші топта түсі бірқалыпты сақталды, ал қалғандарында қан іріп басқа түске айналады. Сонымен, 1-ші қан тобы екенін анықтадық.
1-ші топта агглютинация реакциясы жүрді.