Студенттердің өзіндік жұмыс үшін материалдар: үй тапсырмасының тексттерін теру, өзін өзі бақылау материалдары, рефераттар және т.Б.

1. Әлеуметтік саясатта қолданылатын терминология құрылымы туралы айтып беріңіз.

2. Әлеуметтік стратегияға анықтама беріңіз, бұл ұғымның әлеуметтік саясат ұғымымен қалай байанысатынын түсіндіріңіз?

3. Әлеуметтік саясаттың пәндік алаңы дегенді қалай түсінесіз?

4. Неліктен әлеуметтік саясат барлық үй шаруашылығын бақытты ете алмайды?

5. Әлеуметік саясатың шектеулері туралы айтып беріңіз?

6. Үй шаруашылығының әлеуметтік жауапкершілігі дегеніміз не?

7. Әлеуметтік саясаттың негізгі механизмдерін айтып беріңіз?

8. Сіздің ойыңызша әлеуметтік саясаттың механизмдерін қалай қолданған дұрыс?

9. Неліктен әлеуметік саясатты аймақтарға бөлу керек?

«Әлеуметтік масылдық: жақсарту жолдары» тақырыбына эссе жазыңыз.

Студенттер әлеуметтік асылдық феноменіне өз бағаларын береді, оның субъективті және бөлінбес құрамдарын көрсету керек. Эссенің міндетті бөлігі ретінде студенттер қазіргі заңнамалардың жетімсіздігімен шарттастырылған әлеуметік масылдықты жою бойынша ұсыныс жасауы қажет.

Әлеуметтік саясаттың пәндік алаңына ҚР Әлеуметтік-экономикалық даму бағдаламасының мысалында баға беру

№	Әлеуметтік саясаттың пәндік алаңы саласы (әлеуметік стратегиясының бөлімі)	Әлеуметтік саясаттың бірінші объектісінің сапалық сипаттамасы	Әлеуметтік саясат объектісінің сандық сипаттамасы (млн.адам)

Бақылау сұрақтары мен тапсырмалары

1. Тұтыну деңгейі бойынша қоғамның гетерогенділік себебін түсіндіріңіз?

2. Үй шаруашылығы мүшелерінің арасындағы табысты бөлі қалау жүзеге асырылады?

3. Мемлекет пен үй шаруашылығының әлеуметтік жауапкершілігі неде жатыр?

4. Әлеуметік саясатқа анықтама беріңіз, кең мағынада қолданылатын әлеуметтік саясаттың, тар мағынада қолданылатын әлеуметтік саясатан айырмашылығы неде?

5. Мемлекеттік патернализмге негізделген әлеуметтік саясаттың модельдері арасындағы қағидалық айырмашылықтар неде, сондай-ақ әлеуметтік саясаттың либералдық моделінен айырмашылығы қандай?

6. «Әлеуметтік саясат» оқу курсындағы пәндік саланы, объектіні, негізгі әдістерді анықтаңыз?

Өздік жұмысқа тапсырма:

Соңғы жылдағы әлеуметтік мәселелердің түрлі бағыттары басылымдық жарияланымдардың тақырыптық шолуын жасаңыз (таңдау бойынша – зейнетақыық қамсыздандыру, тұрғын үйлік-коммуналдық сала, білім, денсаулық сақтау), негізгі мәселелерді көрсетіп, оларды шешу бойынша өз позицияңызды негіздеңіз. Сіздің ұсынатын жұмысыңыздың көлемі – 3-5 бет (гарнитура 12, интервал 1,5).

Кестені толтырыңыз

№1 кесте

Әр жан басына шаққандағы ресурстардың деңгейінен қатысты халықтың тұтынушылық шығындарының құрылымы, %*

Шығыс түрі	Табыс деңгейі бойынша халық тобы
	Бірінші (ең төменгі табыс деңгейімен)	Оныншы (ең жоғары табыс деңгейімен)
Барлық шығыстар, Соның ішінде:
- отбасылық тамақтану үшін азық-түлік сатып алуға
- өндірістік емес тауарларды сатып алуға
- қызметтерді төлеуге
- басқа да шығыстар
Отбасылық тамақтану үшін азық-түлік сатып алуға арналған жалпы шығыстардың ішінен:
- нан және нандық тағамдар
- көкөністер және бақша өнімдері, жемістер мен жидектер
- ет және ет өнімдері
Өндірістік емес тауарларды сатып алуға арналған жалпы шығыстардың ішінен:
- киім, аяқ киім, мата, үй киімі
- транспорттық құралдар
- жиһаз, үй құрылғылары, үйді күтуге арналған заттар
- медициналық тауарлар, гигиена заттары
Қызметтерді төлеуге арналған жалпы шығыстардың ішінен:
-тұрғынүйлік-коммуналдық қызметтер
- мәдени мекемелер қызметі
- білім беру жүйесінің қызметтері
- медициналық қызметтер

Кестені толтырыңыз

№2 кесте

Әлеуметтік саясатты жүргізуге кеткен шығындардың өзін-өзі ақтауы (балаға берілетін жәрдемақыны мысалға келтіре отырып)

Көрсеткіш	Өлшем бірлігі	Сандық мәні
1 жасқа дейінгі балаға берілетін айлық жәрдемақы мөлшері
Алатын кезең
Жәрдемақыны төлеуге жалпы шығындар
Орташа айлық еңбекақы
Қосымша салық құны
Орташа айлық еңбекақыдан алынатын қосымша саықтың көлемі
Жәрдемақыны төлеуге жұмсалатын жалпы шығынға тең қосымша салықтан келіп түскен соманың уақыты

СОӨҚЖ

1. Әлеуметтік қорғау ұғымына анықтама беріп, әлеуметтік қорғау объектілерін көрсетіңіз?

2. Әлеуметтік тәуекелдер мен әлеуметтік қорғау қаай байланысты? Әлеуметтік тәуекелге анықтама беріңіз?

3. Кедейшілік пен қажеттілік – қазіргі қоғамның әлеуметтік ауруы деген тезисті негіздеңіз?

4. Кедейшіліктің түрлерін атап беріңіз және абсолютті, қатыстық және субъективті кедейлік деп нені түсіндіруге болатынын түсіндіріңіз?

5. Күнкөріс минимумы дегеніміз не? Күнкөріс минимумы қалай анықталады? Тұтыну кәрзеңкесі дегеніміз не?

6. индивид пен үй шаруашылығының кедейлігін есептеу әдістері мен әдістемесі туралы айтып беріңіз? Сіздің ойыңызша, үй шаруашылығын қандай себептерге байланысты кедей деп санауға болады?

7. Қазақстандағы халықты әлеуметтік қорғаудың негізгі бағыттарын көрсетіңіз?

8. Халықты әлеуметтік қорғаудың қандай бағдарламаларын білесіз? Мұндай бағдарламаларды жіктеудің қандай критерийлерін ұсына аласыз?

9. Халықты әлеуметтік қорғаудың шетелдік қандай тәжірибелерін білесіз?

Cтуденттерге мини-сауалнама жүргізу: «Сіз мемлекеттің әлеуметтік қолдауын қажет етесіз бе?»

Студенттер біріге отырып, анкеталау үшін мини-сауалнама (10-12 сұрақ) жасайды, мұнда үй шаруашылығының қажеттілігін көрсететін, мемлекеттік әлеуметтік көмектің нақты түріне қажеттілігін ашу қажет. Студенттер анкетаны толтырып болған соң ұжымдық түрде анкеталарды өңдеп, алынған мәліметтерге өздігінше жазбаша түрде мазмұндық комментарий береді.

СОӨЖ

1. ҚР Еңбек кодексіндегі зейнеткер жасындағы адамдарға қатынасты талдаңыз?

Дискуссияға арналған сұрақтар

1) «Әлеуметтік саясат», «Халық саясаты», «демографиялық саясат» ұғымдарының арақатынасы қандай?

2) Демографиялық процестерге қандай әдістермен әсер етуге болады?

3) Отбасын жоспарлау дегеніміз не?

4) Халық саясаты мәселелері бойынша БҰҰ үкіметтерден тұрақты түрде неліктен сауалнама жүргізеді?

5) Мемлекет немесе отбасы, адам – кімнің қызығушылығын Қазақстандағы қазіргі демографиялық саясаттың бапсты бағыты деп айта аласыз?

6) Отбасылық жәрдемақыларды (балаларға берілетін жәрдемақыларды) тек аса қажет ететіндерге беру керек деп санайсыз ба?