11. Рим азаматтық құқығыңың жинағы ( б.З. Үі).

Єдістемелік н±сќаулар:

Студент реферат тақырыбының үшеуін таңдап алуға тиіс. Рефератты жазу үшін ең алдымен деректер мен оқулықтарды мұқият оқып шығу қажет. Рефератты теориялық ойлармен және тақырыпқа байланысты дәуір мен мемлекет және құқық туралы жалпы мәліметтерден таныстырудан бастаған жөн. Содан кейін тақырыпты ғылыми тұрғыда негіздеп жазу үшін құқықтық деректерге талдау жасап, қалыптасқан механизмді сұрыптап, маәселеге байланысты өзіндік анализ, тұжырым жасау керек.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: № 4 дәріс жєне №4 семинар жоспарында берілген.

 

Орталық және Батыс Еуропа мемлекеттері мен құқығы (Франк, Франция, Германия, Англия және Ресей)

Тапсырма:

Мына сұрақтарға жауап ретінде конспект жазу:

1.     Франциядағы  феодалдық партикулярлық  құқықтың ерекшеліктері.

2.     Кутюмдар-жергілікті тұрғындардың  көне француздық дәстүрдегі жинақтары.  Қоғамдағы әлеуметтік топтардың құқықтық  жағдайы. 

3.     Міндеттілік және мүліктік қатынастарды реттеу. Аллоданың құқықтық режимі.

4.     Неке және отбасы. 

5.     Салистік правда бойынша  сотта іс жүргізу, қылмыс және жаза.     Саяси орталықтандыру. 

6.     Сеньориальдық  монархияны  бекіту (ІХ-ХІІғғ.) және оның негізгі  әлеуметтік- саяси институттары.

7.     ХІІІғ. мемлекеттік билікті орталықтандыру  процессінің  басталуы: ІХ   Людовик  реформасы.

8.     ХІҮ ғасыр Сословиялық-өкілдік  монархиясының  құрылуы.

9.      Генеральдық штаттар.  1357 жылғы  атақты марттық ордонанс. 

10. Абсолюттік монархияны  қалыптастыру. ХҮІ-ХҮІІІ ғасырдағы  Францияның мемлекеттік құрылысы.

11. Ришель  реформасы.  Әскери ұйым. Сот. 

12. Қоғамдағы әлеуметтік топтардың құқықтық жағдайы. 

13. Рим құқығының рецепциясы.  Жерге феодалдық жеке меншік құқығы.  Міндеттілік құқығы. 

14. Қылмыстық, отбасылық  және  мұрагерлік құқық.  Соттық іс жүргізу.

15.  Құқық қайнар көздері. Қоғамдағы әлеуметтік топтардың  құқықтық жағдайы.

16. Феодалдық езгінің саяси тұрақтануы.  Сословиялық-өкілдік және  Абсолюттік  монархияның ерекшеліктері. 

17. Империялық сот және Рейхстаг. Княздық абсолютизм. 

18. Пруссия және Австрияның мемлекеттік құрылысы.

19. Құқық ескерткіштері: «Саксондық зерцало», «Швабтық зерцало» (ХІІІ ғ.).  Азаматтық –құқықтық  қатынастарды реттеу.  Неке- отбасы және қылмыстық құқық. Инквизициялық іс жүргізу.

20. ХІ-ХІІғғ. патшалық биліктің күшеюі. ІІГенрих реформасы (ХІІғ.). Патшалық ассиздар.

21. Ағылшындық абсолютизмнің ерекшелігі.  Жергілікті басқару органдары. Әскери ұйым. Сот.

22. 1356 жылғы  Алтын булла.

23. Каролина 1532 ж – феодалдық қылмыстық  құқық және  іс жүргізу ескерткіші   

24. Ағылшын құқығының қайнар көздері жүйесі. Статуттар және сот прецедентері. 

25. Жеке меншік құқығын реттеу. Міндеттемелік, отбасылық, мұрагерлік және  қылмыстық құқық  институттарының  ерекшеліктері.

26. Соттық іс жүргізу.

27. 1215 жылғы Ұлы Бостандық Хартиясы.

28. Єдістемелік н±сќаулар:

 Студент феодалдық құқықтың тарихын хрестоматиядағы материалдарды пайдаланып оқып-үйренуіне болды. Студент Батыс Европаның феодалдық құқығына тән мынадай белгілердің:

       әдет-ғұрып құқық нормалары;

       рим құқығының нормалары (реципция);

       канондық құқықтың;

       қалалық құқықтың;

       король жарлықтары мен феодал шешімдерінің болғанын білгеннен кейін осы белгілер қай уақытта пайда болды және олардың даму кезендерін анықтау керек.

Студент Батыс Европа елдеріндегі абсолютизмнің әр елдің  тарихындағы роліне мән беруі керек.  Мысалы, бастапқы кезеңде ағылшын және француз абсолютизмдері елдің экономикасының дамуына және етсе,  ал Германия мен Испаниядағы абсолютизм бастапқыдан-ақ реакциялық сипатта болды және экономикалық дамуына ықпал ете алмады, керісінше жаңа қатынастардың дамуына кедергі болды.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: №5 дәріс, семинар жоспарында берілген.

 

Орта ғасырдағы Шығыс мемлекеттері және құқығы.

Тапсырма:

1. Орта ғасырдағы Жапони мемлекет және құқығы тақырыбында реферат жазу керек.

Әдістемелік нұсқау:

Қазіргі кездегі мемлекеттер арасында өзінің ерекшелігімен көзге түсіп отырған Азия  құрылығында орналасқан бірнеше мемлекеттер бар. Солардың ішінде Жапония  сен Сауд Аравиясы, Кувейт, Бірікен Араб  әмірліктері  атап өтуге болады. Жоғарыда аталған мемлекеттердің үшеуі мұсылман мемлекеттері болып есептеледі және мұсылман құқын қоғамның  барлық саласында пайдаланумен ерекшеленеді. Сондықтан да қысқаша мұсылман  мемлекеті және құқының пайда болуы мен дамуын қарастырған жөн.

Сабаќќа дайындалу барысында авторлардыњ µзіндік кµзќарастарымен ерекшеленетін бірнеше ењбекті ќатар ќолданѓан д±рыс.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: №6 дәріс жєне №6 семинар кµлемінде берілген.

 

Буржаузиялық Еуропа мемлекеті (ХҮІІ – ХІХғғ.) 

Тапсырма:

Келесі  с±раќтар бойынша µздігінен дайындалу:

1.     Англиядағы буржуазиялық мемлекеттің  пайда болуы.

2.     Англиядағы конститутциялық монархияның қалыптасуы және  Ағылшын революциясының занамасы ( 1628 ж. құқық туралы петиция,  1642ж. 

3.     Ұлы  жүйелеу және т.б.).

4.      Оливер Кромвель протектораты.  ХҮІІ ғ. аяғы - ХҮІІІғ. басындағы Конститутциялық актілер. 

5.     1689ж. Билль құқық туралы.  1701 ж. орнықтыру туралы акт.

6.     ХІХ-ХҮІІІғғ. парламентаризациялау  және  конститутциялық  монархияның дамуы.

7.     1832, 1867, 1872 және 1884-1885ж.ж. реформаларды жүзеге асыру. 

8.     Саяси партияларды жандандыру.  1911ж. парламент реформалары. 

9.     Жергілікті басқарудың реформалары. (1873-1876 ж.ж.).

10. Революциядағы аграрлық заңнама.  Республиканың үшінші жылғы Конституциясы Директорлықты құру.

11. Республиканың сегізінші жылғы Конституциясы және бірінші империяның мемлекеттік құрылымы.

12. Бурбон реставрациясы (қайта өңдеуі). Легитимдік және Июльдік монархиялар.

13.  1814 және 1830 жылдардағы  Хартиялар. 

14. 1848 жылғы Конституцияда Екінші Республиканы революциялық орнықтыру.

15. 1848 жылғы Конституцияда Екінші империяны орнықтыру. 1852жылғы Конституция.

16. Тапсырма 2. Германия мемлекетін қайталау.

17. ХІХғ. басындағы немістік конституционализмінің дамуы.  Германияны біріктіру үшін күрес.

18. 1849 жылғы Франкфурт Конституция және  революция. 1850 жылғы Конституция және Пруссия қарсылығын бекіту.

19. 1866 жылғы Солтүстік-Герман одағын құру және Германияда үстемдік ету үшін Пруссия күресі. Германдық империяОливер Кромвель протектораты. 

20. ХҮІІғ. аяғы-ХҮІІІғ. басындағы Конституциялық актілер. 

21. 1689ж. Билль құқық туралы.  1701 ж. орнықтыру туралы акт.

22. ХІХ-ХҮІІІғғ. парламентаризациялау  және  конститутциялық  монархияның дамуы.

23. 1832, 1867, 1872 және 1884-1885ж.ж. реформаларды қолдану.

Єдістемелік н±сќаулар:

Жалпы болашақ заңгер маманын дайындау ісінде жазба жұмыстардың рөлі ерекше. Себебі құқыққорғау органдарының қай саласында болмасын жазу ісімен көп айналысуға тура келеді. Сондықтан да өз ойыңды қағазға дұрыс түсірудің өзі өнер. Белгілі сұрақтарға жауап жазғанда детальды қарастырған жөн. Кейін емтихан кезінде көмек болады.

Әлемдік рыноктың қалыптасуы, қалалардың ірі саяси күшке айналуы жаңа әлеуметтік топ – қала адамдарының саяси және шаруашылық жүргізу саласындағы үстемдігіне алып келді. Қала адамдары (сауда, қолөнер) дүниетанымы жағынан да, өмірлік қағидалары жағынан да феодалдардан ерекшеленді. Олардың басты мақсаты пайда табуға ұмтылды және өзгерістерге тез бейімделетін топ болды. Сондықтан да олар пайда табуға кедергі келтіретін барлық тосқауылдарды жоюға ұмтылды. Бастапқыда бұд топ саны жағынан да, сапасы жағынан да әлсіздеу болса, ХҮІІ-ХҮІІІ ғасырларда сауданың кең қанат жаюына байланысты және жер шарындағы ірі региондардың арасындағы еңбек бөлісінің күшеюіне байланысты негізгі экономикалық және саяси күшке айнала бастады. Мінеки осылай буржуйлық мемлекеттер пайда болды.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: №7 дәріс жєне №7 семинар кµлемінде берілген.

 

Америка Құрама Штаты

Тапсырма:

1. Тәуелсіздік Декларациясы штаттарда заң шығару үрдісін ынталандырды, Декларация кіріспе бөлімін құратын Республикалық Конституцияны немесе азаматтардың құқығы мен бостандығы туралы Билль құжаттарын қабылдау тарихын және олардың өзара байланысын талдау керек. Осы кезге дейін штаттардың бірігу қажеттілігі, яғни тұрақты тұтанып тұрған соғыс, тұрақсыз табыс және америка күштерін біріктіру процессі айқын көрініс тапты. Бірақ та бұл үрдіс әрқашанда біркелкі болған жоқ, себебі, кейбір штаттар жаулап алған тәуелсіздігін шектегісі келмегенін дәйектейтін нақты деректерді негіздеу.

2.АҚШ 1787 жылғы Конституция бойынша мемлекеттік құрылыс схемасын құру.  Әдістемелік нұсқау: 1787 жылғы АҚШ Конституциясын мұқият жан-жақты қарастырған жөн.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: №8 дәрісте берілген.

Азия мемлекеті.

Тапсырма:

Келесі тақырыптар бойынша рефераттар жазу:

1.          Қытайдағы Ұлы шаралар көтерілісі.

2.          Тайпин мемлекетінің құрылуы және күйреуі.

3.          «Жүз күн реформасы» заңына сипаттама.

4.          Сунь Ятсеннің «Біріккен одағы».

5.          Уақытша Конституция.

Єдістемелік н±сќаулар: Тайпин басшылары «Аспан әулетінің жер жүйесін» яғни, қоғам мен мемлекет реформасы жайлы құжатты халыққа жария етеді.  Жерді тең пайдалану жарияланады. Тяньванның басшылығымен «Ұлы баршаға игілік Аспан мемлекеті» құрылды. 1864  жылы шілдеде Нанкинді Цин армиясы жаулап алды.

Тайпин көтерілісін басқан қытайлықтар әскери реформа жүргізуді қолға алды. Бірақ та «өзіндік күштеу» саясаты табысқа жетпеді. Студенттер тарихи әдебиеттер оқи отырып олардың мемлекеттік-құқықтық болмысын аша білуі тиіс.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: №9 дәріс көлемінде берілген.

Жаңа кезеңдегі құқық (Ағылшын, Франция, Германия).

Тапсырма:

Рефераттар жазу:

1.     Буржуазилық құқық жүйесі.

2.     Англо-саксондық азаматтық құқықтық жүйе.

3.     1804 жылғы Наполеон кодексі –Франция құқық қайнар көзі ретінде

4.     Германия азаматтық құқық жүйесі: теориясы мен тәжірибесі.

5.     Англия құқығы бойынша қылмыс пен жаза.

6.     Франция құқығы бойынша қылмыс пен жаза.

7.     Германия құқығы бойынша қылмыс пен жаза.

8.     Германия заңнамаларының жүйеленуі (1810-1870)

9.     Француз заңнамаларының жүйеленуі (1808-1860)

Єдістемелік ќ±рал:

Буржуазиялық құқықтың пйда болуы ХҮІІІ-ХХ ғасырларға жатады. Бұл буржуазиялық революциялармен тығыз байланыста, бұнда жеңіп шыққан журжуйлар құқық жағынан белсенділік танытып, ірі ірі кодиикациялар жасаған. Тарихта және мемлекеттік-құқықтық кеңістікте ең маңызды құжаттар осы кезде қабылдаңған. Студенттер аталмыш кезең құқығын мұқият, өзте зор ілтипатпен оқыған жөн. Себебі бұл заңнамалар жинағы капиталистік қоғамның тұғырынқалады және классикалық құқық үлгілерін құрады.

Пайдалануға ұсынылатын әдебиеттер 10 дәріс көлемінде берілген.

Қосымша ±сынылатын єдебиеттер:

1)     Шершеневич Г. Новейая кодификация гражданского права в Германии. Казань,. 1989.

2)     Эннекцерус Л. Курс германского права. – М., 1950.

3)     Савельев В.А. Английский кабинет министров в ХҮІІІ – начале ХІХ  вв.(основные традиции развития).. – Труды ВЗЮИ. – Т.47, 1977.

 

Батыс Еуропа мемлекеті (Ұлыбритания, Франция).

Тапсырма:

Келесі тақырыптар бойынша рефераттар жазу:

1.     Ұлыбританияның мемлекеттік құрылыс өзгерістері.

2.     Ұлыбритания жазалау органдары тарихы.

3.     Францияның 60-90 жылдардағы саяси жүйесі.

4.     Италия мемлекеті мен құығы (1840-1990)

Єдістемелік н±сќаулар:

Буржуазиялық революциялардың нәтижесінде капиталистік қатынастардың дамуында жаңа кезең басталды және ол мемлекет пен құқықтың дамуына да әсер етті. Англияда 1688 жылғы жеке адам құқын қорғауға арналған «Құқық туралы билльдің» қабылдануы жаңа әлеуметтік топтарды құқықтық жағынан қорғап қана қойған жоқ, сонымен бірге еркін экономикалық қатынастардың дамуына да әсер етті. Буржуазиялық еркіндіктер және буржуазиялық мемлекеттің революциядан кейін экономиканы  бақылауға алмауы бастапқы кезеңде товар-ақша қатынастарының да бақылаусыз дамуына алып келді. Капиталдың үлкен көлемде шоғырлануына әр түрлі авантюралық ақша табу жолдары әсер етті. Реферат жазу барысында мемлекеттік-құқық құбылыстарға дұрыс баға бере білу керек.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: №11 дәрісте берілген.

Германия фашистік диктатурасы.

Тапсырма: Мына сұрақтар бойынша өзіндік дайындалу:

1.     1918 жылғы Қазан революциясының барысында кайзерлік Герман империясының құлауы және  Веймарлық республикасының құрылуы.

2.     1919 жылғы  Веймар қаласында қабылданған Конституция.

3.     Германияда фашистік диктатураның орнауы және Веймар республикасындағы дағдарыс. 

4.     Фашистік диктатураның механизмі.  Орталық және жергілікті басқару органдары. 

5.     Экономиканы мемлекеттік  реттеу.  

6.     Фашистік диктатураның  террорлық  аппараттары: СС, СА, СД, Гестапо, концлагерлер,  төтенше соттар және олардың іс әрекеттері. 

7.     Фашисттік Германияның әскери ұйымы.

8.     Фашисттік Германияның күйреуі. 

9.     Германия тағдырын шешкен   Потсдамдық келісімдер.

10. 1949 жылғы ГФР Конституциясы.  Конституция бойынша  мемлекеттік билік органдарының  жүйесі.

11. 1990 жылғы Германияның бірігуі және   оның конституциялық  бекітілуі.

Әдістемелік нұсқаулар: Студенттер берілген деректерге анализ жасауда алғашқысынан бастап, хронолгиялық тәртіппен жүргізген жөн. Қандай дерек алғашқы мәнді, ал қандай дерек екінші дәрежелі екніне басты назар аударған дұрыс.

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі 12 дәрісте берілген.

 

Ресей мемлекет және құқығы (1905-1917).

Тапсырма: Келесі тақырыптар бойынша рефераттар жазу:

1. ХХ ғасырдағы  Ресей  мемлекетінің  қоғамдық  құрылымының ерекшеліктері.

2.1905  жыпғы 17 қазандағы Ұлы Манифест.

3.     Ресейдегі   әскери - полицейлік  режимді  демократияландыру жолы .

4.     Мемлекеттік Думаның  құрылымы және ерекшеліктері.

Әдістемелік нұсқаулар: Студенттер қолда бар әдебиеттермен жұмыс жасай отырып, әр бір мәселе бойынша деректердегі материалдарды зерттеушілердің еңбектерінде басқаша түсіндірушілік бар ма, жоқ па салыстырған жөн. Пайдаланылатын еңбектерімен танысқанда ертерек шыққан еңбектерден бастағн дұрыс. Себебі, көзқарастар эволюциясын, өзара сабақтастығын байқауға болады.

Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі 13 дәрісте берілген.

 

КСРО мемлекеті және құқығы

Тапсырма: Келесі тақырыптар бойынша реферат жазу.

1.     Азаматтық соғыс және интервенция кезіндегі Кеңестік Ресей.

2.     Орталық және жергілікті органдар жүйесі, сот жүйесінің қалыптасуы.

3.     КСРО -дағы ЖЭС маңызы және рөлі. 

4.     Коллективизация және байларға қарсы күрес.

5.     1936 жылғы конституцияға жалпы сипаттама.

6.     1934-1938 жж. Репрессия және заңдылықтың бұзылуы.

7.     Соғысқа дейінгі КСРОның әлеуметтік экономикалық жағдайы.

8.     Екінші дүние жүзілк кезіндегі КСРО мемлекеті және құқығы.

9.     1977 жылғы КСРО Коституциясы.

10. Әскери коммунизм саясатына жалпы сипаттама.

11. Соғыстан кейіндегі жылдардығы КСРО ның шаруашылығы.

12. Екінші дүние жүзілік соғыстың басындағы КСРО агресивті саясаты.

13. Жаппай репрессия салдары.

14. КСРО құқық қорғау және сот жүйесі.

 

Әдістемелік нұсқаулар: Студенттер қолда бар әдебиеттермен жұмыс жасай отырып, әр бір мәселе бойынша деректердегі материалдарды зерттеушілердің еңбектерінде басқаша түсіндірушілік бар ма, жоқ па салыстырған жөн. Пайдаланылатын еңбектерімен танысқанда ертерек шыққан еңбектерден бастаған дұрыс. Себебі, көзқарастар эволюциясын, өзара сабақтастығын байқауға болады.

Пайдаланылатын әдебиеттер тізімі 14 дәрісте берілген

 

8-нысан