8.Тақырып. Ресей мемлекет және құқығы (1905-1917).

С±раќнама:

1.ХХғғ. басындағы Ресейдің әлеуметтік- экономикалық және саяси жағдайы .

2. 1905ж.  революция жағдайлары және алғы шарттары.

3. Мемлекеттік Думы құрылтайы және оның   сайлау тәртіптері.

4.Мемлекеттік Думманың Ресей империасындағы мемлекеттік органдар жүйесіндегі алатын орны.

5.      Мемлекеттік Думаның құрылымы , заң қабылдау тәртібі .

6.      ХХғғ. басындағы  Ресейдің орталық  және атқарушы билік жүйесі.

7.      Ресейдегі  құқық қорғау органдары және сот жүйесі.

8.      1914ж. Бірінші Дүние жүзілік соғыс және Ресей империясының оған қатысуы.

9.      1917ж. Уақытша үкімет қызметі.

10.  Кеңес билігінің алғашқы Декреттері , большевиктердің жетекшілігімен Кеңес билігін жаулап алуы.

Негізгі және қосымша әдебиеттер №13 дәрісте толық берілген.  (Қараңыз:  Тақырып №13).

Тапсырма: Келесі тақырыптар бойынша реферат жазыңдар:

1.     Рессейдегі әскери полицейлік мемлекет.

2.     Мемлекеттік Дума мен Мемлекеттік кеңесте сайлау өткізу және оның тәртібі.

Әдістемелік нұсқаулар: Семинар с±раќтары бойынша дәрістік материалдарды, оќулыќтарды жєне µзге қосымша тарихи єдебиеттерді пайдалана отырып, Ресей мемлекет және құқығымен тереңірек танысу қажет. Реферат жазу барысында баяндау деректердегі фактілік материалдарға сүйеніп және ғылыми әдебиеттерді оқып-үйрену нәтижесінде жасалу керек. Сонымен тексті қарастырғанда бұрын жиналған материалдармен үұнемі салыстырып отырған жөн.

9. Тақырып. Ксро мемлекеттері мен құқығы.

С±раќнама:

1. Кеңестік Ресейдің орталық және жергілікті билік органдар құрылымы (1917-1920 жж.)

2. Құқық қорғау  және сот органдары жүйесінің қалыптасуы.

3. Азаматтық соғыс кезіндегі "Әскери коммунизм " саясаты.

4. НЭП маңызы мен ролі және оның себептері.

5. Кеңестік Рессейдегі бай таптармен күрес және коллективизация, оның салдары.

6. КСРО құрылуы және 1936 жылғы Конституцияның адам құқығы мен Республика тәуелсіздігі қатынасына декларативті сипаттама.

7. 1936-1938 жж. КСРО дағы заңдылықтың бұзылуы.

8. Екінші дүние жүзілік соғыстың басындағы КСРО сыртқы агресивті саясаты.

9. 1941 ж. Ұлы Отан Соғысы басындағы экономика айналымы және мемлекет аппараты.

10. Әскери уақыттың жағдайларына байланысты, құқықтағы өзгеріс.  

Негізгі және қосымша әдебиеттер №14 дәрісте толық берілген. (Қараңыз:  Тақырып №14).

Тапсырма: Келесі әдебиеттерден конспект жазыңдар:

1.

Әдістемелік нұсқаулар: Семинар с±раќтары бойынша дәрістік материалдарды, оќулыќтарды жєне µзге қосымша тарихи єдебиеттерді пайдалана отырып, КСРО мемлекет және құқығымен тереңірек танысу қажет.  Оқытушы ұсынған библиографиялық көрсеткіштердің көмегімен керек басылымдардың атын конспект дәптерге библиографиялық сипаттау шарттарын қатаң сақтай отырып, жазуы қажет. Мысалы, монографияны былай жазу керек: Громаков Б.С. История государства и права США (1870-1917гг.). –Ростов, 1973.

Журналдар мен ғылыми жинақтағы мақалалар былай жазылады:

Апарова Т.В. К вопросу о позиции судов общего права в предреволюционной период английский истории // Ученые записки ВЮЗи. –Вып. 17. – Ч.З. – 1968.

 

 

2.5 Оќытушыныњ жетекшілігімен орындалатын студенттердіњ µзіндік ж±мыстары бойынша µткізілетін сабаќтардыњ жоспары

 

 

№1. Мемлекет  және  құқықтың  жалпы  тарихы  ғылымының  пәні  және әдістері. Тапсырма:

1.     Таќырып кµлемінде дәріс ќарастырылѓан с±раќтар бойынша т‰сініксіз мєселелерді талдау

2.     Мемлекет жєне ќ±ќыќтың жалпы тарихын кезеңдерге бөлу, схема құру.

СО¤Ж µткізу т‰рі: ауызша, схема жазбаша.

Єдістемелік н±сќаулар:

Несиелік технологияѓа сай оќу процессіндегі негізгі салмаќ студенттерге ж‰ктеледі. Дегенмен де, пєнніњ 1 курста ќарастырылатынын ескере отырып, оларѓа оќытушылар тарапынан кењес беру жеткілікті жолѓа ќойылуѓа тиісті. Студенттер берілген єдебиеттермен танысќаннан кейін, таќырып кµлемінде т‰сініксіз мєселелер бойынша с±раќтар ќойып, бірлесе талдауѓа ќатысуы ќажет. Б±л н±сќау СО¤Ж барлыќ кµлеміне ќатысты.

Мемлекет және құқықтың жалпы тарихын зерттеу єдістерін ќарастыру және пәнді кезеңдерге бөлу студенттердің ќ±ќыќтыќ білім алу барысында ќолдана білу машыѓын және тарихи-логикалы ойлау өрісін ќалыптастырумен т‰сіндіріледі.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: № 1 дәрісте берілген.

 

 

 

№2. Ежелгі Шығыс  Елдердегі мемлекеттің пайда болуы (Үнді, Қытай).

Тапсырма:

1.Ежелгі Индия мемлекет тарихының кезеңдерге бөлінуі.

2.Сословилық-варналық бөліністің қалыптасуы (брахмандар, кшатрилар, вайшилар, шудралар).

3.Ежелгі Қытай мемлекетіндегі негізгі кезеңдердің дамуы және қалыптасуы.

4.Шань-Иянь династиясының алғашқы мемлекеттік білімі (б.э.д.ІУ-ІІғғ.).

5.Алғашқы орталықтандырылған Цинь мемлекетінің құрылуы. Легизм және Шан Яна реформасы(б.э.д.ІІғ).

6.Орталықтандырылған Хань империясы (б.э.д.ІІІғ.). Дәстүрлі орталықтандырылған Қытай деспотикалық басқару құрылымының орнығуы.

Әдістемелік нұсқау:

 Жоғарыда берілген Үнді және Қытай мемлекетін қарастыру керек. Бұл екінші дәрісте берілген ежелгі шығыс мемлекеттерінің классикалық үлгілерінің бірегейі. Осы мемлекеттердің пайда болу ерекшеліктерін толық пысықтап, жан-жақты қарастырсаңдар Мемлекет және құқық теориясының күрделі сұрақтарының бірі – мемлекеттіњ пайда болуыныњ шыѓыстыќ жолын т‰сіну оңай болады.

СО¤Ж µткізу т‰рі: ауызша

Єдістемелік н±сќаулар:

Ұсынылатын әдебиеттер тізімі 2 дәріс сабағында берілген. Қараңыз.

№3. Ежелгі Шығыс өркениетіндегі  құқық.

Тапсырма:

1.     Хаммурапи, Ману заңдары бойынша 5-5 (заманына сай казуистикалық оқиға) есеп ойлап жазу және оны дұрыс шешімін жазып тапсыру. Бұл есептерді студенттер өзара шешеді.

2.     Таќырып кµлемінде дәрісте ќарастырылѓан с±раќтар бойынша т‰сініксіз мєселелерді талдау.

СО¤Ж µткізу т‰рі: жазбаша, ауызша

Єдістемелік н±сќаулар:

Казуистикалық есеп ойдан жазған кезде құқықтық ескерткішпен қатар мемлекеттің қоғамдық жағдайын жақсы білген жөн. Әлеуметтік топтарының құқықтық мәртебесін жетік білген дұрыс. Есеп фабуласы өте ұзын емес еске тез қонымды, логикалық ойлауды талап ететін болғаны дұрыс.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: № 3 дәрісте берілген.

1.     Мұхтарова А.К. Шетелдердің мемлекет және құқық тарихы. –Алматы, 1999.

2.     Законы Ману. – М., 1960.

3.     Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. / жауапты ред. К.И. Батыр – М., 2000.

4.     Хрестоматия по всеобщей истории государства и права. / жауапты ред. Черниловский – М., 1995.

№4. Антикалық әлемдегі мемлекет және құқық.

Тапсырма:

1.     Келесі сұрақтар бойынша ауызша мини-емтихан тапсырыңдар.

a.      Грециядағы мемлекеттің қалыптасуы және саяси  қарым-қатынастың жандануы.

b.     Тезей реформасы.

c.      Спартадағы  аристократиялық республикалардың және Афинадағы демократиялық құл иеленуші  республикаларының негізгі даму кезеңдері.

d.     Афинадағы  Солона, Клисфена, Эфиальта және Перикл реформалары.

e.      Спартадағы  Ликурганың заңы. 

f.       Афина және Спартадағы басқару жүйесі. 

g.     Афина демократиясы дағдарысы.

h.     Ежелгі Спартаның құлау себебі.

i.       Ежелгі Греция  құқығының негізгі  белгілері.

j.       Афиналық құқық қайнар көзінің  жүйесі және жалпы сипаты.

k.     Қылмыстық құқық: Драконт заңы.

l.       Соттық іс жүргізу.

m.   Римдегі мемлекеттің қалыптасуы және  республиканың бекітілуі.

n.     Сервия Туллиидің реформасы.

o.     Республикалық Римнің   қоғамдық-саяси құрылысы.

p.     Республикалық басқару формасының    құлауы.

q.     Әскери диктатуралар және жеке билік режимі.

r.       Принципат және доминаттық  монархиялық   басқару формасын бекіту.

s.       Императорлар Диоклетиан және Константиннің реформалары.

t.       Рим империясының құлдырауы және дағдарыс.

u.     Рим құқығының негізгі даму кезеңдері. 

v.     Құқық қайнар көздері және жүйесі.

w.   ХІІ- таблица заңы.  Гаи институты. 

x.     Көпшілік және жеке құқық.

y.     Жеке меншік институттарды  бекіту.

z.      Шарттық және міндеттемелік қатынастардың реттелуі.

aa.  Классикалық кезеңге дейінгі және классикалық құқықтың негізгі институттары.

bb. Рим азаматтық құқығыңың жинағы ( б.з. ҮІ).

cc.  Таќырып кµлемінде дәріс ќарастырылѓан с±раќтар бойынша т‰сініксіз мєселелерді талдау

СО¤Ж µткізу т‰рі: ауызша

Єдістемелік н±сќаулар: Берілген сұрақтар бойынша дәріс сабағында ұсынылған оқұлықтар арқылы дайындалыңдар. Егер сұрақ түсініксіз болса оқытушымен қосылып талқылаңдар.

№5. Орталық және Батыс Еуропа  мемлекеттері мен құқығы.

Тапсырма:

1.     Орталық және Батыс Еуропадағы феодалдық мемлекеттің қалыптасу кезеңдерін шартты түрде бөлу (Франк, Франция, Германия, Англия).

2.     Орталық және Батыс Еуропа  мемлекеттерінің мемлекеттік басқару және жергілікті органдар бойынша схема құру.

3.     Таќырып кµлемінде дәрісте ќарастырылѓан с±раќтар бойынша т‰сініксіз мєселелерді талдау.

СО¤Ж µткізу т‰рі: схема, ауызша

Єдістемелік н±сќаулар:

Таќырып бойынша берілген елдердің мемлекеттік құрылысын мұқият қарастыра отырып, тарихи даму кезеңдеріне сай мемлекеттік басқару және жергілікті басқару органдар схемасын құрыңдар. Мысалы 1 схеманы қараңыз.

Пайдалануѓа ±сынылатын єдебиеттер: №5 дәрісте берілген.