Қазақстан топырағы.

1. Топырақтану ғылымы негізін салған В.В. Докучаев. ХІХ-ғасырдың 80-жылдары.

2. Қазақстан топырағын зерттегендер – Неуструев, Глинка, Герасимов.

3. Топырақ- Жердің жоғарғы құнарлы ,жұқа қабаты. 100 жылда 0,5-2 см.

4. Алғашқы топырақ 500 млн,жыл бұрын кембрий дәуірінде пайда болған.

5. Қазақстан жерінің 86% жазық, топырақтың 3 зонасы қалыптасқан. 52ºс. ендікке дейін- қара топырақ. 52-48ºс. ендіктер аралығында –қара қоңыр топырақ. 48ºс. ендіктен оңтүстікке қарай –қоңыр, сұр қоңыр топырақ.

6. Эрозия - топырақ құнарлығының кемуі, су және жел эрозиясы.

7. Мелиорация - топырақ құнарлығын арттыру.

8. Республика аймағының 43,6 % қоңыр және сұр қоңыр топырақ алып жатыр.

9. Топырақтың табиғи күйін сақтауы адамның шаруашылық әрекетіне байланысты.

10. Топырақтағы химиялық элементтер өсімдіктерді қоректендіреді.

11. Қазақстанның дала зонасының топырағы – қара және қызғылт топырақ.

12. Қызғылт күрең топырақтың құнарлы жерлері- егін шаруашылығына жарамды.

13. Сор топырақ- беткі қабатында ерігіш тұздары бар шөл мен шөлейттің топырағы.

14. Қазақстан жазық жерінің негізгі бөлімін сарғылт және қоңыр топырақ алып жатыр.

15. Қазақстан аумағында мүлдем топырақ жамылғысы кездеспейтін жер- қар сызығынан жоғарғы биік тауларда .

16. Механикалық құрамына қарай- құмды, құмдауытты, сазды. саздақты болып бөлінеді.

17. Шөлейт зонасының сор және сортаң топырағында Лессинг жусаны, төскей шөп өседі.

18. Ең құнарлы топырақ дала зонасында.

19. Топырақтың түзілуіне тау жыныстары, жер бедері, өсімдіктер, жануарлар, климат, ішкі сулар, микроорганизмдер қатысады.

Табиғат зоналары, табиғатты қорғау.