Пән мазмұны

1. Тақырып. Микроэкономиканың пәні және микроэкономикалық талдаудың әдістемесі

Микроэкономика пәні. Микроэкономикалық талдаудың принциптері. Ресурстар шектеулігі және балама таңдаулар мәселесі. Экономикадағы технологиялық таңдау. Өндірістік мүмкіндіктер шегі. Экономикалық үрдіске қатынасушыларының рационалды әрекеттері. Микроэкономикалық талдау әдістері

2. Тақырып. Нарықтағы экономикалық жүйе және нарық тетігі

Нарық экономикалық жүйе. Нарық экономикасындағы негізгі мәселелер шешімі. Нарықтың негізгі субьектілері. Нарық жүйесінің қызмет ету тетігі. Сұраныс заңы, сұраныс қисығы. Сұранысқа әсер етуші факторлар, сұраныс функциясы. Ұсыныс заңы, ұсыныс қисығы. Ұсынысқа әсер ететің факторлар. Сұраныс пен ұсыныстың арақатынасы. Сұраныстың бағалық және табыстық икемділігі. Ұсыныстың бағалық икемділігі.

3. Тақырып. Тұтынушы әрекетінің теориясы

Тұтынушылардың нарықтық сұранысын қалыптастыру үрдісі. Тұтынушы қалауы. Тұтынушы таңдауы. Пайдалылық түсінігі. Пайдалылықты бағалаудың сандық (кардиналистік) және ординалистік (тәртіптік) ыңғайлары. Пайдалылық функциясы. Шекті пайдалылықтың азаю заңы. Тұтынушы жинағы. Талғамсыздық қисығы. Талғамсыздық қисықтар картасы. Бюджет шектеулігі. Тұтынушының теңдестік жағдайы. «Табыс-тұтыну» қисығы және Энгель қисығы. «Баға-тұтыну» қисығы. Тұтынушы артықшылығы.

4. Тақырып. Өндіріс теориясы

Өндірістік үрдіс. Өндіріс факторларына сұраныс. Өндірістің тұрақты және айнымалы факторлары. Өндірістік функция. Шекті өнімділіктің азаю заңы. Айнымалы өндіріс факторының жиынтық, орташа және шекті өнімдері. Орташа және шекті өнімдердің арақатынасы. Техникалық ауыстырудың шекті нормасы. Изокванта. Изокванталар картасы.

5. Тақырып. Өндірістік шығындар

Өндіріс шығындары: тұрақты және айнымалы, жалпы, орташа және шекті. Экономикалық және бухгалтерлік шығындар. Жалпы және орташа шекті табыс. Пайда. Ең төменгі шығындар ережесі. Пайданы максималдау ережесі. Изокоста. Өндірушінің қысқа және ұзақ мерзімдердегі тепе-теңдіктері. Ауқымдылық есебінен үнемдеу және даму жолдары.

6. Тақырып. Капитал концентрациясы және нарықтық билік

Нарықтық биліктің мәні, көздері және маңыздылығы. Нарықтық билік деңгейін бағалау. Нарықтық биліктің көрсеткіштері. Лернер индексі. Херфиндаль-Хиршман индексі. Тобин индексі. Бейне индексі.

7. Тақырып. Жетілген бәсекелестік жағдайы

Жетілген бәсекелестік фирманың белгілері. Жетілген бәсекелестік фирманың өніміне сұранстың ерекшеліктері. Қысқа және ұзақ мерзімді кезеңдерде жетілген бәсекелестік фирманың ұсынысы. Жетілген бәсекелестік нарықтың тиімділігі.

8. Тақырып. Монополия жағдайындағы фирмалардың әрекеті

Монополияның түрлері және экономикалық табиғаты. Монополия жағдайында өнім өндірудің оптималды көлемі. Монополиялық пайда. Сұраныс икемділігі. Қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді уақыттардағы монополистік ұсыныс. Монополиялық нарықтың экономикалық салдары. Табиғи монополияларды реттеу.

9. Тақырып. Монополиялық бәсекелестік жағдайындағы

фирманың әрекеті

Монополистік бәсекенің ерекшеліктері. Өнімді дифференциациялау. Фирманың қысқа және ұзақ мерзімдердегі тепе-теңдігі. Монополиялық бәсеке нарығындағы тиімділік мәселесі. Бағалық дискриминация.

10. Тақырып. Олигополия жағдайындағы фирманың әрекеті

Олигополияның мәні, себептері және нысандары. Олигополияның шешім қабылдауы. Суизи моделі. Сынақ олигополиялық сұраныс қисығы. Сандық олигополияның Курно, Чемберлин, Штакельберг үлгілері. Олигополияның Бертран және Эджуорт бойынша бағалық үлгілері.

11. Тақырып. Еңбек нарығы

Еңбек ұсынысы. Еңбекке сұраныс. Еңбек нарығындағы тепе- теңдік. Еңбек бағасы. Еңбек нарығының түрлері. Жалақы деңгейіне кәсіподақтың әсері. Ең төменгі жалақы. Еңбек нарығын реттеу.

12. Тақырып. Капитал нарығы

Капитал және оның нысандары. Инвестициялау. Қысқа мерзімдік инвестициялар. Инвестициялардың оңтайлы көлемі. Ұзақ мерзімдік инвестициялар. Капитал қойылымтарының шекті өтімділігі. Инвестицияларды есептеуде дисконттық құн. Инвестицияға сұраныс. Несиелік құралдардың ұсынысы. Ссуда пайызының атаулы және нақты мөлшерлемесі.

13. Тақырып. Жер нарығы

Жердің өндірістік фактор ретіндегі ерекшеліктері. Жер ұсынысы. Ауыл шаруашылығына бейімделген және бейімделмеген жерге сұраныс. Жер нарығындағы тепе-теңдік. Жер рентасы. Абсолюттік және диференциалдық рента. Жердің бағасы. Жал ақысы. Нарықтардың даралай және жалпы тепе-теңдігі.

14. Тақырып. Инновация нарығы

Инновация түсінігі және жіктелуі. Инновациялық ұйымдардың түрлері және құрылымы. Инновациялық ұйымның патенттік- лицензиялық қызметі. Бәсекелестік нарықтағы инновациялар. Монополия жағдайында және бәсеке жағдайында инновацияларға ынталандыру. Инновациялық өнімнің бағасы. Электрондық нарық.

15. Тақырып. Нарық «сәтсіздіктері» және мемлекеттік басқару

«Нарық сәтсіздіктері»: монополия, айқындалмаған ақпарат, сыртқы әсерлер, қоғамдық игіліктер. Нарықтық белгісіздік және тәуекел. Ақпараттың ассиметриялығы және оны төмендету тәсілдері. Сыртқы әсерлердің табиғаты. Көрініс нысандары салдары және реттелуі. Қоғамдық игіліктің мәні және белгілері. Қоғамдық игіліктерге сұраныс. Таза қоғамдық игіліктердің тиімді көлемі. Қоғамдық игіліктерді жеткізудің нарықтық механизмі. Қоғамдық игіліктермен қамтамасыз етуде мемлекет қатысуының нысандары. Нарықты монополизациялаудың экономикалық салдары. Монополиялар қызметі реттеу.