- •1.Прадмет гісторыі дзяржавы і права Беларусі, яго задачы і асаблівасці.
- •3.Дзяржавы на тэрыторыі беларусі 9-12 в. І палітычны лад.Службовыя асобы.
- •4.Права старажытных беларускіх дзяржаў і яго асноўныя рысы.
- •5.Міжнародныя пагадненні і вассальныя дагаворы – крыніцы старажытнага беларускага права ў пісаным заканадаўстве.
- •6. Утварэнне Вялікага княства Літоўскага. Фарміраванне тэрыторыі дзяржавы. Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўладкаванне ў хiii-хvi стст.
- •7. Дзяржаўны лад вкл в 13-16 стст.Вышэйшыя органы дзяржаўнай ўлады.Службовыя асобы дварцовай адміністрацыі.
- •8. Мясцовыя органы дзяржаўнай улады ў Беларусі ў хiii-хvi ст.Ст.
- •9. Органы кіравання ў гарадах Беларусі ў хiii-хvi ст.Ст. Магдэбургскае права ў гарадах Беларусі.
- •10. Крэўская унія Вялікага княства Літоўскага з Польшчай. Востраўскае пагадненне (гісторыка-прававая характарыстыка: прычыны заключэння, сутнасць, значэнне, наступствы).
- •11. Віленска-Радамская і Гарадзельская уніі (гісторыка-прававая характарыстыка).
- •12. Клас феадалаў і саслоўе шляхты ў Беларусі ў хіv-хvіі ст.Ст.
- •13. Прававое і сацыяльнае становішча сялян Беларусі. Змены ў прававым і сацыяльным становішчы сялян ў хvі ст.
- •14. Прававое і сацыяльнае становішча гараджан Беларусі ў хіv-хvіі ст.Ст.
- •15. Люблінская унія (гісторыка-прававая характарыстыка).
- •16. Берасцейская царкоўная унія (гісторыка-прававая характарыстыка).
- •18. Палітыка- прававая думка ў Беларусі ў хіі — хvі ст.Ст.
- •20. Агульназемскія граматы прывілеі — крыніцы права Вялікага княства Літоўскага.
- •21. Абласныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
- •22. Валасныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
- •23. Граматы беларускім гарадам на Магдэбургскае права сутнасць, змест, значэнне. Крыніцы Магдэбургскага права.
- •24. Судзебнік Казіміра 1468г.: крыніцы, структура, змест.
- •25. Статут Вялікага княства Літоўскага 1529г.: крыніцы, структура, змест, значэнне.
- •26. Статут Вялікага княства Літоўскага 1566г.: прычыны распрацоўкі, важнейшыя палажэнні і асноўныя змены ў параўнанні з Статутам 1529г.
- •27. Статут Вялікага княства Літоўскага 1588г.: працэдура распрацоўкі і прыняцця, новыя нормы і важнейшыя палажэнні, значэнне.
- •28. Канстытуцыйнае права Вялікага княства Літоўскага.
- •29. Крымінальнае права вкл 15-16.
- •30. Грамадзянскае права вкл.
- •31. Працэсуальнае права вкл.
- •32. Брачна-сямейнае права Беларусі. Сацыяльнае палажэнне жанчын.
- •33. Судовая рэформа 16 ст. В вкл. Склад кампетэнцыя новых судоў.
- •34. Центральныя судовыя ўстановы у вкл. Галоўны суд – трыбунал.
- •35. Замковые (гродскія) суды в Беларусі.
- •36. Мясцовыя суды для шляхты: склад, кампетэнцыя, значэнне.
- •37. Суды для гарадскога насельніцтва Беларусі ў 13-18 стст.
- •38. Суды для сялян Беларусі.
- •42. Генрыкаускія артыкулы. Пакта Канвента.
- •43. Спробы правядзення рэформаў у рп ў 2ой палове 18ст. Першы падзел рп ў святле міжнароднага права.
- •46. Паустанне 1794г. І трэці падзел рп. Прычыны распаду рп.
- •49. Адміністрацыйна-тэрытарыяльнае дзяленне Беларусі у канцы 18- пачатку 19 стст. Органы ўлады,мясцовага кіравання і суда.
- •50. Скасаванне прыгоннага права ў Беларусі. Рэформа мясцовых органаў.
- •51. Судовая рэформа 1864. І асаблівасці яе правядзення у Беларусі.
- •52. Земская реформа 1864 і асаблівасці правядзення у Беларусі.
- •53. Беларусь у пачатку 20 ст. Дзейнасць беларускіх нацыянальных арганізацый. Лютаўская рэвалюцыя ў Расіі і яе значэнне для Беларусі.
- •54. Усталяванне савецкай улады ў Беларусі. Абласны выканаўчы камітэт Заходняй вобласці і фронту. Снк Заходняй вобласці.
- •55. Спробы ажыццяўлення "права нацый на самавызначэнне" ў Беларусі. Усебеларускі з'езд (кангрэс) 1917г.
- •56. Брэст-Літоўскі мірны дагавор. Абвяшчэнне бнр. Устаўныя граматы.
- •57. Першы з'езд Кампартыі Беларусі. Дзяржаўна-прававое значэнне яго пастаноў. Вызначэнне тэрыторыі Беларускай Саветскай Рэспублікі.
- •58. Першы ўрад Беларускай сср і яго Маніфест.
- •56. Першы з'езд саветаў Беларусі. Декларацыі з'езда.
- •60. Першая канстытуцыя бсср.
- •61. Літоўска-Беларуская сср: утварэнне, дзейнасць, ліквідацыя.
- •62. Аднаўленне Беларускай сср у 1920г. Дэкларацыя аб незалежнасці ссрб.
- •63. Другі з'езд Саветаў Беларускай сср. Дапаўненні да Канстытуцыі бсср.
- •64. Дзяржаўна-прававыя адносіны бсср з рсфср і іншымі саветскімі рэспублікамі. Дагаворы паміж бсср і рсфср. Рыжскі мірны дагавор.
- •65. Утварюнне дзяажаўнага апарата ў бсср у 1921-1922 гг. Уваход бсср у склад ссср.
- •66. Палітыка нацыянальна-дзяржаўнага будаўніцтва ў бсср.
- •67. Вяртанне ў склад бсср усходніх раёнаў Беларусі.
- •69. Крымінальнае і крымінальна-працэсуальнае права бсср у 1920-1930-я гг.
- •70. Грамадзянскае і грамадзянска-працэсуальнае права бсср у 19320-1930-я гг.
- •71. Канстытуцыя бсср 1927г.
- •73. Канстытуцыя бсср 1937г.
- •75. Пачатак Другой сусветнай вайны і разгром Польскай дзяржавы. Утварэнне часовых органаў народнай улады ў Заходняй Беларусі ў 1939 годзе.
- •76. Народны (нацыянальны) сход Заходняй Беларусі і яго дзяржаўна-прававя акты. Уз'яднанне Заходняй Беларусі з бсср і стварэнне органаў савецкай улады ў заходніх абласцях бсср.
- •77. Савецкая дзяржава і права ў перыяд вав. Нямецкі акупацыйны рэжым у Беларусі. Партызанскі рух.
- •78. Вызваленне Беларуси ад немцаў. Аднаўленне дзяржаўнага апарата.
- •84. Абвяшчэнне дзяржаўнага суверынітэту бсср і распад ссср. Д.Кларацыя аб дзяржаўным суверынітэце бсср.
20. Агульназемскія граматы прывілеі — крыніцы права Вялікага княства Літоўскага.
Агульназемскія граматы — гэта канстытуцыйныя акты ВКЛ, якія забяспечвалі сувярэнныя правы дзяржавы, замацоўвалі правы і абавязкі розных сацыяльных і саслоўных груп насельніцтва, асабліва шляхту.
Першыя агульназемскія граматы — тры прывілеі Ягайлы накіраваны на насаджэнне каталіцтва.
- Прывілей Ягайлы 20 лютага 1387: пачынайся са сцвярджэння нібыта людзі жадаюць прыняць каталіцтва, а тым хто ужо прыняў даруюцца новыя правы і вольнасці, рэгламентуецца прававое становішча ўдавы.
- Прывілей ягайлы 22 лютага 1387: адрасоваўся каталіцкаму духавентсву; галоўнае прызначэнне — прымусовае насаджэнне каталіцтва, надзяленне дарамі і маенткамі каталіцкае духавенства, абавязаў усіх жыхароў ВКЛ пераходзіць у каталіцтва.
- Прывілей Ягайлы 28 красавіка 1387: падцвярджаліся і замацоўваліся правы князя Скіргайлы на кіравання ўсім ВКЛ.
- Прывілей Казіміра 1447: складаўся з 14 артыкулаў; утрымліваў нормы крымінальнага, грамадзянскага і канстытуцыйнага права, пералічваўся круг ліц, якім гарантавалася іх недатыкальнасць; замацаваны прынцып індывідуалізацыі пакарання: гарантуецца свабодны выезд гараджан за мяжу ВКЛ, регламентуецца прававое становішча ўдавы; замацоўваецца права феадала судзіць залежных сялян; замацоўваецца тэрыторыяльная цэласнасць ВКЛ.
- Прывілей Аляксандра 1492 года: складаўся з 33 параграфаў; 1-12: пацвяржаліся ўсе правы і прывелегіі; прынятые ў ранейшых прывілегіях; 13 -утрымлівае нормы міжнароднага права; 14-15: калі думкі Вялікага Князя і Рады разыходзяцца, князь абавязаны прыслохоўвацца паноў-радных; 16-19: мясцовыя службовыя асобы павінны выконваць свае абавязкі і вырашаць справы па мясцовых звычаях, рэгламентуецца прававое становішча ўдавы; 25: урад абавязваецца не ўзвышаць простых людзей над шляхтай; у канцы:ўсе раней прынятые прывілеі застаюцца на вечныя часы.
- Прывілей 1506 года: падцвярджаліся ўсе палажэнні прывілея Аляксандра; 8 артыкул — права подданых падаваць чалавідныя і іншыя скаргі.
- Бельскі прывілей 1564 года: абвяшчалася аддзяленне некаторых судовых органаў ад адміністрацыі, выбарнасць саслоўных судоў, роўнасць шляхты перад судом і законом; нормы гэтага прывілея ўзяты с праекта Статута 1566 года.
21. Абласныя граматы: прычыны прыняцця, змест і значэнне.
Абласные граматы — нарматыўна-прававыя акты ВКЛ, якімі замацоўвала аўтаномныя правы некаторых земель.
Першыя абласныя граматы былі выдадзены Полацкая і Віцебская землі С 1392-1399. Самыя старажытныя нормы прывілеяў выпрацоўваліся, калі асобныя княствы, яе самастойные дзяржавы прымалі да сябе таго ці іншага князя і заключалі з ім. дагавор. У іх князі давалі абяцанне захоўваць правы жыхароў дадзенай зямлі, не парушаць нормаў мясцовага права.
Абласныя граматы пісаліся на аснове мясцовага звычаевага права.
За баярамі і мяшчанамі гэтых земель прызнавалася права свабоднага выезду з землі.
У абласных граматах значнае месца адводзілася забеспячэнню аховы маемасных і асабістых правоў насельніцтва.
Вялікі князь абяцаў не парушаць правоў уласнасці жыхароў дадзенай зямлі. Насельніцтва ў абласных граматах не падзяляеца на класы і саслоўі, а выступае адзінай массай.