63. Другі з'езд Саветаў Беларускай сср. Дапаўненні да Канстытуцыі бсср.

13 — 17 снежня 1920 года у Мінску праходзіў другі з'езд саветаў.

Асноўныя пытанні: аб цякучым, моманце, аб удзеле БССР у мірных перамовах з Польшчай, аб працы кааператыўных арганізацый, аб сацыяльным забеспячэнні, аб народнай адукацыі, аб узнаўленні прамысловасці, аб арганізацыі савецкай улады ў Беларусі, прыняцце дапаўненняў да Канстытуцыі БССР 1919 года, выбары ЦВК БССР і дэлегатаў на 8 усерасійскі з'езд саветаў.

Другі з'езд саветаў заканадаўча замацаваў утварэнне рэспублікі і прыняў наступныя дапаўненні да канстытуцыі БССР:

1. Стварэнне Савета Народных Камісараў — вышэйшы орган дзяржаўнага кіравання ў рэспубліцы, які быў падпарадкаваны з'езду саветаў і ЦВК. Народныя камісарыяты: Замежных спраў, Ваенных спраў, Унутраных спраў, Адукацыі, Харчавання, Працы, Аховы здароўя, Земляробства, Народнай сувязі, Сацыяльнага забеспячэння, Фінансаў, Юстыцыі.

На правах народных камісарыятаў былі таксама рабоча-сялянская інспекцыя, савет народнай гаспадаркі, надзвычайная камісія. Наркаматы ўзначальвалі народныя камісары, якія ўваходзілі ў склад СНК БССР. Шэраг пытанняў, якія не былі ўрэгуляваны Канстытуцыяй БССР 1919 года, па-ранейшаму заставаліся неўрэгуляванымі: пытанні выбарчага права, пытанні мясцовых органаў улады і кіравання. Мелася агаворка: па ўсіх астатніх пытаннях савецкага будаўніцтва неабходна звяртацца да Канстытуцыі, пры чым не ўказвалася да якой, так як само сабой разумелася, што да Канстытуцыі РСФСР 1918 года.

64. Дзяржаўна-прававыя адносіны бсср з рсфср і іншымі саветскімі рэспублікамі. Дагаворы паміж бсср і рсфср. Рыжскі мірны дагавор.

18 сакавіка 1921 года — Рыжскі Мірны дагавор Рыга. З савецкага боку дагавор падпісалі прадстаунікі РСФСР і Украіны. Канец Вайны, незалежнасць Украіны і Беларусі і акрэс. мяжа, Заходняя часка Беларусі да Польшчы польчша забяспеч выкананне правоў народаў, якія знаходзіліся на яе тэрыторыі. БНР — выступіла супраць.

6 студзеня 1921 — рабоча-сялянскі дагавор паміж БССР і РСФСР прэамбула і 7 артыкулаў. З дагавора відаць, што ён павышаў дзяржаўна-прававое становішча БССР, але не з'яўляўся раўнапраўным, бо ўсе найбольш важныя пытанні гаспадарчай дзейнасці Беларускай ССР павінны былі вырашацца ў СНК РСФСР.

Рэзалюцыя "Аб чарговых задачах партыі па нацыянальным пытанні" 10 з'езд РКПб аб вопыце іншых краін соц блока.перальманне.

Пагадненне урадаў РСФСР і БССР аб фінансавым пытанні 19 студзеня 1922.

Дэкрэт Прэзідыума і СНК БССР "Аб правамоцтве для ССРБ дэкрэтаў і распараджэнняў РСФСР".

Пастановы СНК РСФСР.

Адносіны характарызуюцца как федэратыўнае адкрыццё прадстаўніцтва у РСФСР БССР 1921.

65. Утварюнне дзяажаўнага апарата ў бсср у 1921-1922 гг. Уваход бсср у склад ссср.

Праблема ўзаемаадносін усіх савецкіх рэспублік у 1922 годзе сістэматычна абмяркоўвалася на ўсіх праходзячых з'ездах. У жніўні 1922 года ЦК КПб стварыў спецыяльную камісію па падрыхтоўцы праекта дагавора аб дальнейшых узаемаадносінах рэспублік, у якую ўвайшлі прадстаўнікі ўсіх рэспублік. Падрыхтаваны Сталіным праект аўтанамізацыі быў падвергнуты крытыцы, сутнасць праекта: рэспублікі ўваходзяць у склад РСФСР на правах аўтаноміі.

14 снежня 1922 года чацвёрты з'езд саветаў БССР прыняў пастанову аб неабходнасці аб'яднання рэспублік на аснове ўзаемнай роўнасці, цесных эканамічных і палітычных сувязей. У пастанове адзначалася, што фактычна такі саюз ужо склаўся і патрабуецца толькі заканадаўча аформіць яго, улічваючы пры гэтым гарантыі праяўлення ініцыятывы кожнай з рэспублік. Для падпісання дакументаў аб утварэнні саюзаў з'езд выбраў дэлегацыю. 30 снежня 1922 года першы з'езд саветаў у асноўным зацвердзіў праекты дагавора і дэкларацыі аб утварэнні СССР, якія з прычыны іх надзвычайнай важнасці перадаваліся на дадатковы разгляд рэспублік Утварэнне ЦВК СССР.

Пяты ўсебеларускі зезд саветаў адобрыў праект Канстытуцыі СССР, якая была зацверджана 31 студзеня 1924 года на другім усесаюзным з'ездзе саветаў.