Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
бел літ.doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.03.2025
Размер:
780.29 Кб
Скачать
  1. Жанрава-стылёвы дыяпазон прозы Максіма Багдановіча.

Падзвіжніцкая дзейнасць Б. адыграла выключную ролю у фарміраванні ідэйна-эстэтычных асноу новай бел.Літ. Паэт стау заканадауцам адмысловага, асобнага культурнага архетыпу, прадэманстраваў сапраўдны еўрапейскі густ, выялікую культуру творчасці.Пад час творчасці Б.спачатку пануюць у мастацтве спачатку мадэрнізм, пасля барока. Навізна бел.мадэрнізму была не у радакальным абнауленні топікі, вобразнай сістэмы, а у насычэнні традыцыйнай топікі новай энэргіяй пачуцця.Варта звярнуць увагу і на тое, што выкарыстанне міфалагічных, наыват містычных вобразау адбылося не толькі у якасці літ.прыёму або сродку мастацкага абагульнення.. Міфалагізм – важнейшы кампанент эСтэтыкі міфалаггізму. Бел.мадэрнізм першапачаткова узбагаціў сабе міфалагічнай традыцыяй. Міф пераплаўляецца у літ-ны твор.У адрозненні ад еурапейскага бел.мадэрнізм у меньшай ступені з’яўл.формай адмаўлення, адмежавання ад цывілізаца хутчэй сведчыў аб прыналежнасці і далучэнні да культурных здабыткаў чалавецтва. Мадэрнізм быў гістарычнай неабхлонасцю., адным з спосабаў выхада нац.літ-ры на новыя эстэтычныя дагляды, прарывам да сусветнай мастацкай культуры.

  1. Праблема красы ў эстэтыцы м. Багдановіча (вершы “у вёсцы”, “Вераніка”, апавяданні “Апокрыф”, “Апавяданне аб іконніку і залатару”, “Мадонна” і іншыя).

Эстэтычная аснова творчасці Б. наўпрост звязана з пошукамі гармоніі . Прынцып апаланізму – эстэтычнае крэда. У эстэтыцы бел.мадэрнізму катэгоря прыгажосці, красы мае вялікую значнасць і актуальнасць. Яна з’яўл.сродкам пазнання, выражэння творчых адносін.Б. стаў заканадаўцам новай плыні у літ-ры, я кая атрымала назву “чыстай красы”.Прыэм эстэтызацыі хараства, красы быў ўласцівы не толькі для паэзіі Б. – гэта была з істотных адзнак мадэрнісцкай і шырэй – адраджэнскай літ-ры. Красата есць тая іпастаць абсалюту, якая найбольш поўна заключае у сабе патэнцыі рэалізму. Толькі праз абагаўленне красы яны бачылі шлях адраджэння духоўнага патэнцыялу нацыі.

Па меры развіцця мастацкай і філасоускай думкі памежжа стагодзяў ідэя пераутваральнай ролі красы набывала ўсё большую сац.афарбоўку. Важна подкрэсліць, што гэтая сацыяльнасць не была напрмую звязана з ідэяй сацыяльнага пераўладкавання грамадства, - апошняя была , хутчэй, натуральным завяршэннем пазітывісцкіх ідэй. Сімпатычным выглядае у гэтай сувязі тое, што багдановічаўская чыстая краса – гэта таксама з вобласці новага, суб’ектывісцкага, гэтав адзнака самацэннасці мастацкай творчасці увогуле.

  1. На шляху да эпасу: паэмы м. Багдановіча “Максім і Магдалена”, “Мушка-зелянушка і камарык-насаты тварык”, “Страцім-лебедзь”.

У найбольш поўнай форме.бел.фальклор з яго багатымі традыцыямі выявіўся ў апошніх ліра-эпічных творах Багдановіча – паэмах “Максім і Магдалена” і “Страцім-лебедзб” (1916).

У аснове 1я – пашыраны у славянскім фальклоры матыў няроўнага кахання. Трагічныя сац-псіхалагіч.канфліктфы і падзеі раскрываюцца тут праз умоўнае проціпастаўленне адзінокага Максіма мгутнаму пану і яго служкам. Рамантычная выключнасць яго х-ру падкрэслена ў зваротах да “людзей добрых”, пачуццевасці і вернасці закаханых, ідыліі патаемных сустрэч і прызнанняў. Устаноўка на эпічную ўзнесласць і машабнасць выяўл. пастаяннай прысутнасці аўтарскага “я”, прыўзнятасці інтанацыі, метафарычнасці вобразаў і зваротаў. Трагічны вобраз раскрыжаванага сялянскага сына у фіналепаэмы набывае сімвалічны сэнс – ен успрымаецца як вынік пасіўнасці і неарганізаванасці ў барацьбе за чалавечае шчасце.Сваім гуманістыч.пафасам паэма пераклікаецца з многімі праблемамі дарэвалюц.эпохі. Пад уплывам бурлівых грамадска-паліт.падзей, імклівага росту актыўнасці шырокіх мас зараджаецца задума героіка-рамантычнай паэмы “Страцім-лебедзь” (1916). “Гэту тэму навеяла мне вайна, гібель мільенаў і мой ўласны лес” – гутарка з Бядулей. Паэма – гімн геайчная асобе, прасякнута пафасам актыуных адносін да жыцця. У аснове сюжэт апакрыфічнай казкі, апублікаванай Раманавым у “Беларускім зборніку”. Стыхійны бунтСтраціма-лебедзя супраць волі Ноя падаецца ў паэме як подзвіг ў імя выратавання дробных птахаў, асуджаных пад час патопа на гібель. Канцоўка трагічная – ратуючы больш слабых, Страцім гіне ў разбушаваных хвалях.Самаахвярны ўчынак героя мае глыбокі сэнс – абуджае пачуцце павагі, выкрывае тыя сілы, што прывялі да гібелі. Алегарычнасць вобразаў – імкненне аўтара паказаць трагічны лес той часткі сялянства, якая, разгубіўшыся перад абліччам грозных падзей, гінула нна палях імперыялістычная вайны ці на шляхах бежанства ад голаду і гаспадарчай разрухі. Такі ж лес чакаў і тую частку дэмакратычнай інтэлігенцыі, якая ішла на бессэнсоўныя ахвяры ў імя абстрактных ідэалаў дабра і справядлівасці. Як апошлні твор паэта, паэма х-ная ў сэнсе выяўлення моцных і слабых бакоў яго светапогляду: з аднаго боку , мары аб новым тыпе героя, актыўнага і самаахвярнага, блізка звязанага з масай, пагарда да вышэйшых слаеў грамадства, з др– няяснсць шляхоў барацьбы, абстрактнае разуменне свайго патрыятыч.абавязку. У паэме яскрава выявіліся тэндэнцыі творчасці Б. На заключным этапе. У параўнанні з папярэднім, цяпер істотна пашыраецца функцыя алегорыі, паглыбляецца ўнутраны змест, выяўленчая значнасць. Дзейсным сродкам стала гіпербалізацыя. Гераічныя рысы Страціма падаюцца праз знешнія рысы – у крылах “трыста тры пяры”. Арыентацыя на фальклор у сюжэтна-кампазіцыйнай структуры – зачын, х-тар асноўнага канфлікту, структура вобразаў, традыцыйныя паўторы. Вытрымана ў традыцыях народнага танічнага верша, інтанацыя.