18. Янка Купала — драматург. Трагікамедыя “Тутэйшыя”. Праблематыка і жанравая адметнасць. "Тутэйшасць" як вынік трагічнага гістарычнага лёсу Беларусі.

Трагікамедыя «Тутэйшыя» (1922) дзесяцігоддзі лічылася слабым у ідэйна-мастацкіх адносінах творам. У «Тутэйшых» выявілася тая ж трывога Купалы за лес Бацькаўшчыны, што і ў вершах «На сход!», «Час!», «Свайму народу»... Толькі пра набалелае пісьменнік гаварыў сродкамі камічнага. Дзеянне адбываецца ў складаны перыяд, калі Бел. стала арэнай паміж Захадам і Усходам. За няпоўныя два гады, што ў творы, 4 разы мянялася ўлада.Персанажы твора у гэтых гіст.падзеях не ўдзельнічаюць. Ніхто з іх не абараняе тую ці іншую ўладу са зброяй у руках. Акра19191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919191919усь, у вузкім — кватэра Мікіты Зноска, дзе адбываюцца амаль усе падзеі), няўтульны і ненадзейны. Ды і жыхары яго мала падобныя на гаспадароў. Сімвалічны ў гэтым сэнсе пачатак чацвёртай дзеі, дзе Гануля сядзіць на вузлах і вяжа панчоху.Купала акцэнтуе ўвагу на трагедыі «тутэйшасці»: недастаткова развітая самасвядомасць, пасіўнасць, абыякавасць ператварылi людзей у старонніх назіральнікаў уласнага лесу. Слова «тутэйшы» нейкі час было =слову «беларус». Купала вывеў прадстаўнікоў розных сац. груп тагачаснага грамадства — ад настаўніка/ вучонага да абарванца. Свядомыя беларусыі ў камедыі - Янка Здольнік і Аленка. Яны ведаюць, якога «роду-племені», збіраюцца вучыць іншых. Аднак і іх закранула хвароба «тутэйшасці»: аднабаковасць жыццёвых памкненняў, унутраная самаізаляванасць. Ці зможа Янка Здольнік павесці людзей за сабой, калі нават цесць Лявон Гарошка, які добра ставіцца да Янкі, не заўсёды разумее яго памкненні. Ад Аленкі можна чакаць яшчэ меншага, бо яна пакуль толькі вучаніца. У вобразах Янкі Здольніка і Аленкі Купала выявіў недастаткова высокі ўзровень падрыхтаванасці нацыянальна свядомай інтэлігенцыі да будаўніцтва сваёй дзяржавы.Пасіўнымі носьбітамі беларускасці выступаюць Гануля Зносчыха і Лявон Гарошка. Яны прытрымліваюцца адвечных звычаяў, ні ў што не ўмешваюцца. Мікіта Зносак — вобраз прыстасаванца. Ён усё чужое лічыць лепшым. (Зносак з захапленнем гаворыць нават пра «выхаванасць» паноў палякаў, якія знялі з яго фрэнч і боты). Ён займае цэнтр. месца ў трагікамедыі => прыстасавальніцтва Купала бачыў як тыповую рысу народа. Высмейваючы свайго героя, пісьменнік жыў клопатам пра будучыню нацыі, пра яе здольнасць самазахавацца.Дама, Пан, Поп, Спраўнік абсалютна абыякавыя, не здольныя ні да якога самаруху. Усходні і Заходні вучоны, гэр Спічыні гэта «ворагі беларушчыны». Пазіцыя іх ваяўніча антыбеларуская, але нарадзіліся і выраслі тут. Адны персанажы выявіліся як паўнакроўныя характары (Мікіта Зносак, Гануля, Лявон Гарошка, Янка Здольнік, Аленка, Наста Пабягунская, Спічыні), другія - вобразы абагульненыя, умоўныя (Поп, Дама, Пан, Стражнік, Заходні і Усходні вучоны), роля трэціх — чыста службовая (Абарванец, Чырвонаармеец, Начальнік патруля, Немец, Грамадзянін). Гэта не пралік пісьменніка, а менавіта асаблівасць мастацкага свету твора.