- •1. Экологияның даму кезеңдері.
- •2. В.И. Вернадскийдің негізгі биогеохимиялық заңдары.
- •3. Тұрақты даму мақсатында қоршаған ортаны басқару жүйесін жетілдіру жолдары.
- •1. Экологияның негізгі ұғымдары.
- •2. Планетадағы зат айналымдарына анықтама бер
- •3. Тұрақты даму үшін байланыстар орнату.
- •1. Экологияның негізгі заңдары
- •2. Тұрақты даму тұрғысынан Қазақстанның дамуын бағалау
- •3. Мұхиттар мен теңіздер мәселелері
- •1. Экология ғылымына анықтама беріңіз. Бұл терминнің авторы кім?
- •2. Таусылмайтын табиғи қорлар
- •3. Қазіргі заманның әлеуметтік-экологиялық мәселелері.(56)
- •1. Экология ғылымының қалыптасу кезеңдері және құрылымы.
- •2. Таусылатын табиғи қорлар
- •3. Таза су мәселесі
- •1. Аутоэкология (Тұқым экологиясы) дегеніміз не?
- •2. Табиғатты қолдану
- •3. Қазақстан Республикасының тұрақты дамуының өзекті экологиялық мәселелері
- •1. Демэкология (Популяция экологиясы) дегеніміз не?
- •2. Табиғатты тиімсіз пайдалану
- •3. Ауылшаруашылығы мен ормандар мәселелері
- •1. «Биосфера (экосистема)» және «ноосфера» терминдеріне анықтама(ноосфераны қарау керек)
- •2. Табиғатты тиімді пайдалану
- •3. Энергетика мәселесі
- •1. Биосфераның жалпы сипаттамасы
- •2. Биотоптың әртүрлілік , жағдайлардың ауытқу, ортаның жайлап өзгеру принциптері
- •3. Табиғи қорларды пайдаланудың мәселелері
- •1. Биосфераның жалпы құрылымы
- •2. Тұрақты дамуға көшу кезеңдері
- •3. Топырақтың адамзат үшін маңызы
- •1. Биогеоценоз дегеніміз не? (толықтыру)
- •2. Популяция ішіндегі түрлердің бірге тіршілік ету шарттары
- •3. Антропогендік фактор
- •1. Атмосфераға анықтама бер
- •2. Гаузенің бәсекелестік негізінде жою заңы
- •3. Ішкі суларды ластаушы көздер
- •1. Гидросфераға анықтама бер
- •2. Ортаның қолайсыз жағдайынан қашу жолына анықтама бер.
- •3. Ластанған суды тазарту әдістері
- •1. Литосфераға анықтама бер
- •2. Белсенсіз (пассивті) жол дегеніміз не?
- •3. Атмосфераның өнеркәсіптен ластануы
- •1. Белсенді жол дегеніміз не?
- •2. Биоценоздың түрдік құрылымы
- •3. Атмосфераның ластануының салдары
- •1. Биоценоздың кеңістіктік құрылымы.
- •2. Акклиматизация дегеніміз не?
- •3. Қышқыл жаңбырлар
- •1. Биоценоз, биотоп дегеніміз не?
- •2. Ластанулардың нормалау негіздері
- •3. Қалдықтар мәселесі
- •1. Биогеоценоз және оның құрама бөліктері
- •2. Бейімделу (адаптация) дегеніміз не?
- •3. Шаңұстаушы жүйелер
- •1. Биоценоздағы ағзалардың қарым қатынасы
- •2. Шелфордтың толеранттылық заңы (1913 ж.) (немесе максимум заңы)
- •3. Құрғақ шаң ұстаушы жүйелер (23)
- •1. Қоршаған ортаның ластануы
- •2. Ю. Либихтің минимум заңы (1840 ж.)
- •3. Экожүйе дегеніміз не?
- •1. Қауымдастықтар экологиясы – синэкология (биогеоценология) дегеніміз не?(закончить)
- •2. Тіршіліктің құрылымы
- •3. Табиғатты қорғау және тұрақты даму
- •1. Тұрақты даму концепциясы
- •2. Экологиялық факторлар
- •3. Экологиялық пирамида
- •1. Табиғи ресурстардың классификациясы
- •2. Биосфераның пайда болуы
- •3. Тұрақты даму принциптері
- •1. Синэкология (Бірлестіктер) экологиясы және экология салалары
- •2. Атмосфералық ауада шығарымдардың таралуы
- •3. Тұрақты дамуға көшу өлшемдеріне талдау және болжам жасау
- •3. Атмосфералық ауаның қазіргі экологиялық жағдайы
3. Тұрақты даму мақсатында қоршаған ортаны басқару жүйесін жетілдіру жолдары.
Бұл бағытта экологиялық жобалар өзара үйлестіріледіжәне «ҚР кедейшіліктен арылу бағдарламасымен» байланыстырылады, аймақтық қоршаған ортаны қорғау іс-әрекеттер жоспары, сонымен бірге Біріккен Ұлттар Ұйымы тарапында жүзеге асылылатын «Экономикалық дамудың жетістіктеріне шоолумен» де байланысты орындалады. Жоспарлы түрде жергілікті әкімшілік, ұлттық және халықаралық тұрғыдағы тұрақты дамумен байланысты жүргізілетін бағдарламалар мен жобалар мониторингі де орындалып отырады.
Билет №2
1. Экологияның негізгі ұғымдары.
2. Планетадағы зат айналымдарына анықтама бер
3. Тұрақты даму үшін байланыстар орнату.
Бұл бағыттың негізгі идеясы әртүрлі секторлар арасындағы тосқауылдарды тұрақты даму үшін жою болып табылады. Қазақстанның «Күн тәртібі - 21» жобалары сала аралық сектор аралық сипатымен ерекшелінеді, мысалы:
Экологиялық туризм, тұрақты қалалар мен елді мекендер, экологиялық таза үйлер салу, толықтырылып отыратын энергия көздері;
Іле-Балқаш бассейінінің тұрақты дамуы,
Биосфералық қорларды сақтау, экология-экономикалық аумақтар, ғылыми бау-бақшалар;
Әлемдік стандарттарға көшу, жалпылай сапаны басқару;
Экологиялық іскерлікті арттыру;
Тұрақты даму заңын дайындап, қабылдау.
Билет №3
1. Экологияның негізгі заңдары
2. Тұрақты даму тұрғысынан Қазақстанның дамуын бағалау
Бұл тұрғыда Қазақстан экономикасы шикізат шығарып сатушыдан өндіріс тауарларын өңдеп, шығаратын, оларды экспортқа шығарушы елге айналуын қарастырамыз. Өндірістік тауарлардың сапасын арттыра отырып, жаңа сату нарықтарына шығу, әлемдік сауда ұйымына мүше болып, экспорттық саланы арттыру. Сауда-саттық, салық алу, кедендік заңдылықтарды Халықаралық деңгейге дейін көтере отырып, шікизат пен өндіріс тауарларын экспортқа шығарудан әлем елдері ішінде алдыңғы қатарға шығу.
Елдің әрі қарай өркендеуі үшін ғылымды арттыру, жаңа технологиялар мен техниканы өндіріске енгізу, машина мен өндіріс құралдарындағы қазақстандық мазмұнды ұлғайту, білім беру мен мендициналық көмек көрсету, емдеу сапасын жоғары дәрежеге жеткізу, нанотехнологилар жетістіктері мен космостық зерттеулердің нәтижелерін кеңінен өмірде қолдану қолға алынуы керек.
Сектораралық байланыс пен әріптестік жүйесін құру мақсатында Қазақстан Республикасының тұрақты даму Орталығын құру жоспары әзірленіп ұсынылды. Жобаның эксперттік қатусыу кезінде Балқаш-Алакөл Бассейіндік кеңесі құрылды (БК). Нұра-Сарысу БК құру процесіне сараптамалық қолдау көрсетіледі.
Қазақстан Республикасының тұрақты дамуға көшу тұжырымдамасы – 21 ғасырдағы Қазақстан Күн тәртібінде қарастырылды.
Экологиялық кодекс пен қоршаған ортаны қорғауға байланысты заңдарды қайта қарастыру құжаттары бойынша басқа халықаралық жобалармен өзара кеңес беру және материалдарға сараптама жүргізіледі:
ҚР мен Алматы қаласындағы қалдықтарды басқару жүйесі бойынша және БҰҰ ТД жобасы мен Чехиямен;
БҰҰ ТД жобасымен глобады конвенциялрдың потенциялын бағалау бойынша;
БҰҰ Д жобасымен ИУВР бойынша;
Астана қ. ТД стратегиялық жобасының экологиялық компоненті бойынша бөлімді редакциялау;
ОА РЭО жобасымен Іле-Блқаш бассенін экожүйелік басқару бойынша.
2000 ж. ҚР мемлекеті БҰҰ-ның дамыту бағдарламасымен бірге «2001-2004 жж. Тұрақты даму үшін институционалдық күшейту» атты Қазақстандағы халықаралық жобаларын міндеттері бойынша күрделі және ұзақ мерзімді бағдарламаны қабылдады. Бағдарламаның негізгі мақсаты – тұрақты даму (ТД) институттары арқылы ведосмтвоаралық және сектораралық кедергілерді болдырмауды жетілдіру.
Қазақстан республикасы әлемдік қоғамдастыққа толыққанды қатысушы ретінде ХХІ ғасырға арналған күн тәртібінде (Рио-де-Жанейро, 1992 жыл) және Мыңжылдық саммиті (Нью-йорк, 2000 жыл) мен Тұрақты даму жөніндегі әлемдік саммит (2002 жыл, Йоханнесбург) декларацияларында қойылған міндеттерді орындау жөнінде міндеттемелер қабылдады. Қазақстан Республикасы тұрақты дамуға қол жеткізу бағытында бірқатар шаралар қабылдады.
Қазақстан БҰҰ-ның ТД жөніндегі комиссиясының, «Еуропа үшін қоршаған орта» және «Азия үшін қоршаған орта мен ТД» процестерінің, тұрақты даму үшін Дүниежүзілік кәсіпкерлер кеңесі өңірлік еуразиялық желісінің мүшесі және белсенді қатысушы болып табылады.
Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы , ҚР дамуының 2010 жылға дейінгі стратегиялық оспары, ҚР-ның 2015 жылға дейінгі индустриялық-инновациялық даму стартегиясы қабылданды, ҚРның ТД жөніндегі кеңесі және «Самрұқ-Қазына» әлеуметтік даму қоры АҚ құрылды.
ҚР Еуразия құрлығының экологиялық трақтылығын қамтамасыз етуде ерекше рөл атқарады. Еуропа мен Азия арасында саяси, мәдени және экономикалық көпір бола отырып, Қазақстан құрлықты ландшафтар мен экологиялық жүйелердің дамуына осы тектес байланыстырушы қызмет атқарады. Қазақстан аумағының көлемі, климат жағайларының күллі аумағындағы экологиялық жағдайды оның Қазақстандағы тұрақтылығына йтарлықтай тәуелді етеді.