14. Кейнс кресті: бюджеттік салық саясаты.
Кейнс
кресі Ү табыстың бюджет салық саясаты
мен жоспарланған шығындардың Е белгілі
бір көлемінде қалай анықталатынын
көрсетеді. Мемлекеттік шығындар
мультипликаторы:
Ол G мемлекеттік шығыстар немесе I
инвестицияларды бір бірлікке арттырғандағы
Ye тепе-теңдік табыс деңгейінің қаншаға
ұлғаятынын көрсетеді. G↑→E↑→Y↑.
Салықтық
мультипликатор
,
T салықтарды бір бірлікке арттырғандағы
Ye тепе-теңдік табыс деңгейінің қаншаға
азаятынын көрсетеді. ∆T↓→
(Y - T)↑→C↑→E↑→Y↑
15. Автономды шығындар мультипликаторы. Рецессиялық және инфляциялық үзілістер (Кейнс кресі арқылы көрсету)
Автономды тұтыну ең бастапқы тұтыну. Қолда бар табысқа байланыст емес. Жиынтық сұраныстың кез-келген құрауышының төмендеуі жұмыстылық пен тепе-теңдік өнімділігінің құлдырауымен бірге жүреді. Автономды шығындар құраушыларының кез-келген өсімі
∆А=∆(a+I+G+Xn)
∆А – автономды шығындар
Мультипликатор әсеріне байланысты жиынтық табыстың өсімі біршама үлкенірек болады. Автономды шығындар мультипликаторы деп тепе-теңдік, ЖҰӨ өзгерісінің автономды шығындардың кез-келген құрауышының өзгерісіне өатысын айтамыз. m=∆y/∆A
Y0 – тепе-теңдік жағдайдағы шығарылған өнім
Y0: AD=AS
У1: Y>E, AS > AD → қор жинау процесі – артықшылық болады – рецессиялық үзіліс. Y1 → Y0 жылжиды
Y2: Y<E, AS<AD → тапшылық – инфляциялық үзіліс. Y2 → Y0 жылжиды
Мемлекеттік
шығындар мультипликаторы:
=
G↑→E↑→AD↑→Y↑
Салықтық
мультипликатор:
=
T↓(Y-T)↑→C↑→E↑→Y↑→
∆Y
=
16. Жиынтық сұраныстың құрылымы
Жиынтық сұраныс-бұл тауарлар мен қызметтер көлемі, яғни үй шаруашылықтарының, фирманың, үкіметтің кез/келген баға деңгейінде сатып алуға дайын нақты ұлттық өнім көлемі.
Жабық экономикада АД жиынтық сұранысының элементтері:
1.Тұтыну:
2.Инвестиция;
3.Мем/к шығын;
17. Жиынтық сұранысқа әсер етуші факторлар, оның жылжуы
Жиынтық сұраныс-бұл тауарлар мен қызметтер көлемі, яғни үй шаруашылықтарының, фирманың, үкіметтің кез/келген баға деңгейінде сатып алуға дайын нақты ұлттық өнім көлемі.
Жабық экономикада АД жиынтық сұранысының элементтері:
1.Тұтыну:
2.Инвестиция;
3.Мем/к шығын;
Жиынтық сұраныстың осы уш элементі ұлттық шоттың келесі теңдеуінде көрсетілген:Y=C+I+G
Жиынтық сұранысқа баға және бағалық емес факторлар әсер етеді. Баға факторының әсерінен Р баға деңгейі көтерілсе, У өнім шығару көлемі қысқарады, яғни Р ж/е У арас/ғы кері тәуелділік механизмін көрсетеді. Өзгеріс тек АД қисығының бойымен ғана өзгереді. Яғни, АДға әсер ететін баға факторының нәтижелері келесі:1. Р↑r↑AD↓
2. байлық/ң нәтижесі елдегі бағалар деңгейінің өзгерісі халық/ң нақты байлығының шамасына әсер ететіндігін білдіреді: Р↑байлық↓AD↓
3.импорттың нәтижесі: Р↑хпAD↓
Жиынтық сұранысқа бағадан тыс факторлар әсер еткенде АД қисығы оңға жоғары немесе солға төмен жылжиды. Бағалық емес факторларға: 1)тұтынушы/ң шығын/ң өзгеруі:а)тұтынушы/ң әлеуметтік жағдайы; ә)тұтынушы/ң күтімі; б)тұтынушы қарыздары; в) салықтық мөлшерлеме 2)инвестициялық шығын/ң өзгеруі: А)%-қ мөлшерлеме; б)инв/н күтілетін пайда деңгейіне; в) кәсіпорынның салықтық мөлшерлемесіне;г)технология; 3) мем/к шығын/ң өзгеруі; 4)нақты экспорт көлем шығындарының өзгеруінің нәтижесінде: шет елдегі ұлттық табыстың өзгеруі:валюталық бағалардың өзгеруі; Бағалық емес фактор әсерінен жиынтық сұраныс не азаяды н/е көбейеді.АД қисығы оңға жоғары н/е солға төмен қозғалады:
Жиынтық сұраныс