9) Жинақтау себептері, көздері. Ұлттық , мемлекеттік, жеке жинақ.

C 25$

Y -T S 75$

Жинақ түрлері:

1. Жеке жинақ:

S_жеке=Y-T-C

2. Мемлекеттік жинақ:

S_мемл=T-G

3. Ұлттық жинақ:

S_ұлттық=S_жеке+S_мемл=(Y-T-C)+(T-G)=Y-C-G

S= - C₀+(1-c)(Y-T) жинақтау функциясы

r I-

S )

C=c( - )

I(r ) I=I(r)

,

S _ұлт= - -

S=I I,S

10. Пайыз мөлшерлемесі және инвестициялық функция.

Сұранысқа ие болатын инвестициялық тауарлардың саны пайыз мөлшерлемесінің шамасына тәуелді. Инвестициялық жоба тиімді болуы үшін табыс шығындардан жоғары болуы қажет. Пайыз мөлшерлемесі инвестициялық жобаларды қаржыландыру құнын өлшейтіндіктен, пайыз мөлшерлемесінің жоғарылауы тиімді инвестициялық жобалардың санын азайтады, яғни инвестициялық тауарларға сұранысты қысқартады.

Пайыздың түрлері:

1.атаулы

2.нақты

Атаулы пайыз мөлшерлемесі – бұл инвесторлардың ақша займы үшін төлейтін пайыз мөлшерлемесі. Яғни ағымдағы бағалармен алынған, бағаларға корректировка жасалмаған.

Нақты пайыз мөлшерлемесі – бұл инфляцияның ықпалына түзетілген атаулы пайыз мөлшерлемесі. Яғни баға өзгерісіне корректировка жасалған.

r- пайыздың нақты мөлшерлемесі мен І – инвестициялар арасындағы байланыс келесі түрде бейнеленеді: I=I(r). Бұл теңдеу сұранысқа ие болатын инвестициялық тауарлардың саны пайыздың нақты мөлшерлемесінің шамасына тәуелді екенін көрсетеді.

Инвестициялық функция

Бұл графикте пайыз мөлшерлемесі өскен сайын инвестицияларға сұраныс шамасы қысқаратыны көрсетілген, себебі фтрмалар үшін инвестициялар қымбат болып келеді.

Инвестицияның функциясын келесідей көрсетуге болады:

I=e-dr

Мұндағы е – тәуелсіз элемент, ол автономды инвестиция (пайыз мөлшерлемесіне байланысты емес);

d– І мен r арасындағы байланысты көрсетеді, ол инвестицияға сұраныстың икемділігі.

Ал инвестицияға сұраныстың нүктелік икемділігі былай анықталады:

d=E(i)=∆I/∆r*r/I

Бұл теңдеу пайыз мөлшерлемесі бір бірлікке өзгергенде инвестицияның қанша бірлікке өзгеретінін көрсетеді.

11 Жабық экономикадағы макроэкономикалық тепе-теңдік.

Жалпы макроэкономикалық тепе -теңдік: У=С+I+G+ (1)

Жабық экономикадағы тепе-теңдік: У=С+I+G (2)

Яғни, мұнда - таза экспорт болғандықтан теңдікке кірмейді,себебі -экспорт, шет мемлекет пен осы елдің экономикасын байланыстырушы б.т.

(2) тепе-теңдікке сәйкес экономикада өндірілген өнімнің бір бөлігі үйшаруашылықтарымен тұтынылады, бір бөлігі фирма мен үй шар/мен инвестицияларға қолданылады тағы бір бөлігін үкімет қоғамдық қажеттіліктерге қолдану үшін сатып алады. Яғни,бұл тепе-теңдік АD –жиынтық суранысы мен сәйкес келеді. График түрінде көрсетсек,

А нүктесінде бастапқы тепе теңдік У=С+I+G формуласындағы элементтер табысқа ж/е өндірілген өнімге тура пропорционал б.т., яғни егер G↑→ Р↑→У↑→ AD бұдан біз жаңа макроэкономикалық В тепе/теңдік нүктесін аламыз, яғни AD қисығының↑→ жылжығанын байқаймыз. Егер G↓ онда AD қисығы↓ → жылжиды. G↓ → Р↓ → Y↓ → AD ↓ Содан жаңа С тепе/теңдік шығады. Тура осындай жағдай қалған элементтерге де қатысты, яғни бәрі тура пропорционал болғандықтан жоғарыда келтірілген мысал осы С жәнеІ/ге қатысты.

12.Кейнсиандық крест:тепе-теңдік шығарылым деңгейі. Игіліктер нарығындағы тепе-теңдікті кейнсиандық крест көрсетеді.Элементтері:1)жоспарланған шығындар2)нақты шығындар. Жоспарланған шығындар – үй шаруашылықтары, фирма мен мемлекеттің тауарлар мен қызметтерге жаратуға жоспарлаған шығындар сомасы. Нақты шығындардың жоспарланған шығындардан айырмашылығы – фирмалардың қорларға жоспарланбаған инвестицияларды салуға міндеттілігі. Экономика жабық және таза экспорт нөлге тең деп алайық, сонда Е жоспарланған шығыстарды, С тұтыну, I жоспарланған инвестиция мен G мемлекеттік шығыстардың сомасы деп қарастыруға болады: E = C + I + G.C=C(Y-T) бұл тұтыну қолдағы табысқа байланысты. Сонымен қатар жоспарланған инвестиция деңгейі тұрақтандырылған ( = ), мемлекеттік шығыстар көлемі мен салықтар да тұрақты: , .: .Осы теңдеуден жоспарланған шығыстар Е табыс Y функциясы болып табылады.E = Y. _. Нақты шығыстар = жоспарланған шығыстар, Y = E.Осы жағдайда экономика тепе-теңдікте болады. Осы теңдеу макроэкономикалық тепе-теңдік шарты.

Егер фирма тауарды тұтынушылар сұранысынан артық өндірсе,онда олар өздерінің қорын өсіреді.График б/ша Y₁>Y₀→E<Y→AD<AS–артықшылық.А-жоспарланбаған қорды көбейту.Егер фирмалар тұтынушылар сұранысынан кем өндірсе,онда олар қордағы тауарларды сатып,қорды қысқартып отырады. Y₁<Y₀→E>Y→AD>AS-тапшылық,В-жоспарланбаған қорды азайту процесі.

13. AD-AS моделі мен Кейнс кресінің өзара байланысы.

Көптеген фирмалар үшін тепе/теңдікке қол жеткізуде қор басты орын алады. Егер фирма тауарды тұтынушылар сұранысынан артық өндірсе, онда олар өздерінің тауарлық/материалдық қорын өсіреді.

Y =E AS

E =C+I+G AD

Макроэкономикалық тепе-теңдік:

Y=E

AD=AS

Яғни осы сызба бойынша Y₁>Y₀=E<Y=AD<AS артықшылық, А жоспарлабаған қорды көбейту. Егер керісінше,фирмалар тұтынушылар сұранысынан кем өндірсе, онда олар қордағы тауарларды сатып,қорды қысқартып отырады.Яғни, У₂<Y₀=AD>AS-тапшылық, В жоспарланбаған қорды азайту процесі. Қор жинағының өсуі ресурстардың толық жұмсалуына жақын жағдайларда экономикаға антиинфляциялық әсерін тигізуі мүмкін. Тұтынудың құлдырауы және алда болатын жиынтық шығындардың, жұмысбастылықтың және өнім көлемінің қысқаруы сұраныс инфляциясының қысымын шектейді жиынтық сұраныс AD-дан AD₁- ге дейін төмендейді, бұл өндірістің құлдырауымен,Y₁-ден Y_2/ге дейін және баға деңгейінің Р₁-ден Р₂-ге дейін төмендеуімен қатар жүреді.

Кейнс кресі үлгісі баға деңгейінің Р өзгерісі үрдісін бейнелеуге мүмкіндік бермейді, себебі орнатылған бағаны болжайды. Кейнс кресі AD/AS үлгісін макроэкономикалық талдау мақсатына пайдаланды және инфляция деңгейінің өсуімен немесе төмендеуімен байланысты макроэкономикалық саясаттың ұзақ мерзімді салдарын зерттеу үшін пайдаланылады.