51 Ашық экономикадағы ұлттық табысты есептеуі

Ашық экономика- басқа елдермен экономикалық қатынас орнататын және халықаралық еңбек бөлінісі мен халықаралық саудаға белсенді қатысатын мемлекет экономикасын айтамыз. Ұлттық табысты табу үшін ЖҰӨді табыстар бойынша есептегепдегі формуладан амортизацияны алып тастаймыз.

ЖҰӨ = жалақы + рента + % + П - амортизация

52 Төлем балансының бөліктері (график түрінде)

Төлем балансында бір жыл ішінде болған мемлекет пен сыртқы әлем арасындағы барлық экономикалық мәмлелер тіркеледі. Төлем балансын құрайтын элементтер:

1. Ағымдағы операциялар шоты (СА)

- сауда балансы

• Тауарлар экспорты

• Тауарлар импорты

- қызмет көрсетулер балансы

• Факторлы емес қызметтер (туризм, сақтандыру )

• Капиталдың қызметтері (пайданы аудару, пайыздарды алу)

• Еңбек қызметтері (табылған ақшаның өзінің еліне аударылуы)

- біржақты трансферттер

2. капитал қозғалысының шоты (КА)

- алынған таза шетел инвестициялары

- алынған таза шетел несиелері

3. қателіктер мен жоғалтулар

4. Орталық Банктің таза ресми резервтерінің өзгерісіне тең төлем балансының сальдосы

53. Кіші ашық экономиканың үлгісі.

Елдің экономикасы әлемдік пайыз мөлшерлемесіне r* әсер ете алмаса алмаса, кіші болып есептелінеді, яғни r=r*. Кіші ашық экономикада 3 жағдайды ескеру қажет:

1.Өнімді өндіру өндіріс факторларымен анықталады

2.Табыс өскен сайын тұтыну да өседі

3.Пайыз мөлшерлемесі жоғарылаған сайын инвестиция төмендейді

Алғышарттары:

1. Y= Y=F(K,L);

2.(Y-T)↑ ↑;

3.r↑→I↓;

4.r=R*↔Nx=[Y-C(Y-T)-G]-I(r)=S-I(r*);

54.Капитал қозғалыс шотына және ағымдағы операциялар шотына әсер етуші саясаттар

1.Ішкі бюджет салық саясаты. T(Y-T)C Sж↓ Sұ→ Sм

2. Cыртқы бюджет салық саясаты. G*↑S*↓→r*↑→I↓

3.Инвестицияға сұраныстың өзгерісі. S<I тапшылық

55. Номиналды және нақты айырбас бағамы

Айырбас бағамының екі түрі бар: номиналды(е) және нақты(Е).

e=отандық ақша бірліктерінің саны(P)/шетелдік ақша бірліктерінің саны(P^*)

Н оминалды айырбас бағамы-бір шетелдік валюта бірлігіне төленуге қажет отандық ақша бірлігінің саны б.т.

Р S 1)Р↑ Р^*-дан болған кезде айырбас баға жоғары

болады.Ұлттық валюта өседі,шетел валютасы е қатаяды.е↑.

D 2) Р^*↑ Р-ға қарағанда,онда Е↓,ұлттық валюта

қатаяды.1$-ға тенге азаяды.

E Р^*

Номиналды айырбас бағамы( e=EP*/P )2 режимде жұмыс істейді:қалқымалы ж/е тіркелген. Тіркелген а.б-да Ұлттық Банк н/е Орталық банк береді. Айырбас бағамының көтерілуі-девольвация,кемуі-ревальвация.Қалқымалы а.б.сұраныс пен ұсынысқа,нарық заңына байланысты.

Нақты айырбас бағамы-валюталардың салыстырмалы бағасы.Формуласы:Е= eР/P *.Нақты айырбас бағамын таза экспорт анықтайды.

1)Е↑=еР↑/Р^* біздің тауарлар қымбат,онда айырбас бағамы жоғары,Р↑→е↑→валюталық құнсыздануы әлеуметтік валютаның кушеюіне алып келеді.

2) Е↓=еР↓/Р^*↑ әлемдік баға өссе,ішкі тауарға сұраныс ↑,тенгеге сұраныс↑,айырбас бағамы ↓ →ұлттық валюта қатаяды.