Характарыстыка падлеска

Крушына ломкая (Frangula alnus Mill )− хмызняк ці невялікае дрэўца вышынёй да 7 м. Ствол і галіны цёмна-бурыя, гладкія, без калючак, кара цёмная з папярочнавыцягнутымі чачавічкамі. Пры саскрабанні вонкавага пласта корка выяўляецца чырвоны (франгулиновый) пласт, які адсутнічае ў іншых хмызнякоў, што растуць супольна. Нябытнасць калючак адрознівае крушыну ломкую ад крушыны слабільнай. Лісце чарговае, чарэнкавае, авальнае, сцісла завостранае, голае, бліскучае, з 7-10 парамі паралельных другасных бакавых жылак. Кветкі двухполыя, пяціскладовыя, несамавітыя; кубачак усярэдзіне белы, званачкаваты, пяцілопасны; пры пладах лопасці ападаюць. Венца пяціляпёснае, зелянява-белае. Пялёсткі дробныя, вольныя, прымацаваны паміж лопасцямі кубачка і карацей іх; яны згорнутыя ў каўпачкі, якія затуляюць тычачкі; тычачак 5. Кветкі на доўгіх кветаносах сабраны пучкамі па 2-7 у пазухах лісця. Плод- касцяніца 8 мм даўжыні з 2-3 плоска-выпуклымі косткамі з жарсцвянай падвойнай<дзюбкай>; плады шаравістыя.

Мал. 61. Брызгліна бародаўкавая

Брызгліна бародаўкавая (E. verrucosa) адметная ад брызгліны еўрапейскай наяў-насцю шматлікіх бародавак на парастках, больш познім цвіценнем і чорным насеннем, толькі на палову прыкрытым чырвоным мясістым прынасен-нікам. Расце ў лясах на поўдзень ад лініі Пецярбург – Перм. Узнаўляецца парасткамі ад пня. Расце марудна. Жыве да 40–45 гадоў. Марозаўстойлівая. Цене-вынослівая. Любць свежыя ўрадлівыя супескі і карбанатныя глебы. Не вытрымлівае ўшчыль-нення глебы. Дэкаратыўная (мал. 61). На Далёкім Усходзе расце від, які замяшчае яе – брызгліна малакветкавая (E. pauciflora). Там жа сустракаецца брызгліна Маака (E. maakii) – від вікарны ў адносінах да брызгліны еўрапейскай. У Японіі і Кітаі – брызгліна японская – вечназялёны куст або рэдка дрэва 6–8 м. На Сахаліне і ў Японіі кусты – брызгліна сахалінская, брызгліна шыракалістая і інш.

Бружмель звычайны, або лясны (L. xylosteum), – куст 1–3 м у вышыню з шэрымі парасткамі. Лісце шырокаэлептычнае, вострае або прытупленае, да 6 см у даўжыню, аксамітна-апушанае або злёгку голае. Кветкі парныя, пазухавыя, прамастойныя, жаўтавата-белыя, цвітуць у канцы вясны. Плады парныя, часам зрастаюцца толькі асновамі, паспяваюць у другой палове лета. Расце ў лясной зоне Еўропы і ў Заходняй Сібіры, заходзіць на ўсход да Алтая. Выкарыстоўваецца ў азеляненні

Рабіна звычайная(Sorbus aucuparia L) −дрэва да 20 м вышыні, 30-40 см у дыяметры. Рэдка расце кустом. Жыве рабіна да 150 і больш гадоў, непераборлівая, не патрабуе адменнага сыходу, мароза- і засухаўстойлівая, ценевынослівая. Расце хутка, за 1 год вырастае на 0,5 м. Пладаносіць з 5-7-летняга веку штогод. Адно дрэва можа даць больш 80-100 кг пладоў. Існуе 84 выгляду рабіны, у нашай краіне расце 43 выгляду. Ствол дрэва просты. Маладыя галінкі апушаны, шэрага ці чырванавата- карычневага колеру. Кара гладкая, шэрая. Ныркі лямцава-пухнатыя. Лісце чарговае, на хвосціках, з 11-23 даўгаватымі лісточкамі, пакрыты ў падставы жалезінамі. Маладое лісце знізу апушанае, позняя - голае. Квітнее ў траўні-чэрвені. Кветкі дробныя, белыя ці зелянявыя, сабраны ў шматкветкавыя галінастыя шчоткі, 5-10 см у дыяметры, духмяныя, горка-міндальнага паху. Плады круглявыя, 2-5-гнёздавыя, бліскучыя, даўкія, гаркава-кіслыя, адмысловага паху, спеюць у верасне-кастрычніку.

Арэшына звычайная (Corylus avellana) – хмызняк да 2–7 (15) м у вышыню, з цёмна-шэрай карой добра бачнымі лінзамі. Парасткі цёмна-шэрыя, пакрыты пушком з залозкамі. Пупышкі акругла-яйкападобныя з вейкавымі лускавінамі. Лісце 6–12 см у даўжыню, шырокае, пры аснове нераўнабока-сэрцападобнае, на канцы завостранае, па краі двойчызубчастае, на кароткіх чаранках са шматлікімі шчацінкамі. Лісце зверху шурпатае цёмна-зялёнае, знізу светла-зялёнае, валасістае. Плады – акруглыя, буйныя арэхі, якія змяшчаюць да 65% тлушчу і да 15% бялку. Каштоўная глебапаляпшальная, марозаўстойлівая, ценетрывалая, патрабавальная да ўрадлівасці глебы парода. Гаспадарчае значэнне шматграннае. Галоўную каштоўнасць складае яе насенне. Селекцыянерамі вылучаны культурныя сарты арэшыны, якія адметныя вельмі буйнымі арэхамі, тонкай шкарлупінай, высокімі харчовымі якасцямі ядра. Такія гатункавыя арэшыны называюць фундуком. Арэшыну выкарыстоўваюць для абсадкі дарог, замацавання схілаў яроў і лагчын, у азеляненні