- •1. Прадмет і задачы курса “Гісторыя Беларусі”. Фармацыйны і цывілізацыйны падыходы да вывучэння гісторыі. Перыядызацыя гісторыі Беларусі.
- •2. Першабытная эпоха, яе асноўныя этапы і іх характарыстыка. Першабытнае грамадства на тэрыторыі Беларусі.
- •3. Генэзіс усходнеславянскіх плямен і іх рассяленне на тэрыторыі Беларусі, грамадскае і гаспадарчае развіццё. Раннія этапы этнагенэзу беларусаў.
- •4. Станаўленне еўрапейскай сярэднявечнай цывілізацыі. Феадальна-саслоўны лад, роля дзяржавы і царквы ў Сярэднія вякі.
- •5. Утварэнне дзяржаў на тэрыторыі рассялення ўсходніх славян. Адносіны Полацка і Турава з Кіевам і Ноўгарадам у IX – xі стст.
- •7. Барацьба з іншаземнымі захопнікамі ў першай палове XIII ст. (крыжакамі і мангола-татарамі), складванне перадумоў палітычнага аб¢яднання.
- •6. З’яўленне хрысціянства на беларускіх землях. Развіццё культуры ў IX–xі стст., і дзейнасць беларускіх хрысціянскіх асветнікаў.
- •8. Утварэнне вкл і яго развіццё на першапачатковым этапе існавання (ад Міндоўга да Віценя). Знешняя палітыка князёў Гедыміна і Альгерда.
- •9. Унутраная і знешняя палітыка вкл у перыяд з апошняй трэці xіv па канец XV ст.: паступовы геапалітычны паварот на Захад. Барацьба праваслаўнай знаці за захаванне сваіх правоў (вайна 1430-х гг.).
- •10. Дзяржаўны і сацыяльна-палітычны лад вкл у хіv–XVI стст.
- •11. Сацыяльна-эканамічны лад вкл у другой палове хііі–XVI стст. Фарміраванне фальваркава-паншчыннай сістэмы гаспадаркі і афармленне прыгоннага права.
- •12. Знешнепалітычнае становішча вкл у канцы XV – першай палове XVI ст.: адносіны з Маскоўскім княствам; барацьба з крымскімі татарамі.
- •13. Культура эпохі Адраджэння ў Еўропе і ў вкл.
- •14. Складанасці палітычнага становішча вкл у сярэдзіне XVI ст. (Лівонская вайна і Люблінская вунія). Становішча вкл у Рэчы Паспалітай.
- •15. Рэфармацыя і Контррэфармацыя ў вкл. Берасцейская царкоўная вунія.
- •16. Унутраныя і знешнія канфлікты на беларускіх землях у канцы XVI – першай трэці XVII cт.: гарадскія паўстанні, інтэрвенцыйная вайна 1604 – 1618 гг.
- •17. Войны і сацыяльна-палітычныя канфлікты Рэчы Паспалітай сярэдзіны XVII ст. (1648 – 1651, 1654 – 1667, 1655 – 1660 гг.).
- •18. Барацьба магнацкіх груповак у канцы XVII – пачатку XVIII ст. Паўночная вайна. Апошнія спробы аддзялення вкл ад Рэчы Паспалітай.
- •19. Дзяржаўны і грамадска-палітычны лад Рэчы Паспалітай. Палітычны крызіс XVIII ст. І яго прычыны.
- •20. Культурнае, рэлігійнае і этнічнае развіццё беларускіх земляў у XVII – XVIII стст. Век Асветніцтва. Уплыў Асветніцтва на культуру Беларусі.
- •21. Падзелы Рэчы Паспалітай. Уключэнне беларускіх земляў у склад Расійскай імперыі (1772–1795 гг.).
- •22. Палітыка Расійскай імперыі на далучаных беларускіх землях у канцы XVIII – пачатку XIX ст.
- •23. Вайна 1812 г. І Беларусь.
- •24. Грамадска-палітычны рух на беларускіх землях у першай палове XIX ст. Паўстанне 1830 – 1831 гг. І яго вынікі.
- •25. Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў першай палове XIX ст. (да 1861 г.). Крызіс феадальна-прыгонніцкай сістэмы.
- •26. Культура і асвета ў Беларусі ў канцы XVIII –сярэдзіне XIX ст. Зараджэнне новай беларускай літаратуры.
- •27. Буржуазныя рэформы 60 – 70-х гг. І контррэформы 80 – 90-х. Гг. XIX ст. Асаблівасці іх правядзення ў Беларусі.
- •28. Паўстанне 1863 – 1864 гг. У Беларусі і яго вынікі.
- •29. Грамадска-палітычны рух у апошняй трэці XIX – пачатку XX ст. У Расіі і Беларусі. Народніцтва і марксізм. Станаўленне беларускага нацыянальнага руху.
- •30. Асаблівасці працэсу фарміравання беларускай нацыі ў другой палове XIX ст.
- •31. Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў апошняй трэці хіх – пачатку хх ст. Станаўленне і развіццё капіталізму.
- •32. Беларусь у перыяд рэвалюцыі 1905 – 1907 гг. І паслярэвалюцыйны перыяд 1907 – 1914 гг.
- •33. Беларусь у гады Першай сусветнай вайны.
- •34. Лютаўская рэвалюцыя 1917 г. І Беларусь. Уздым нацыянальна-вызваленчага руху.
- •35. Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 г. Усталяванне ўлады бальшавікоў у Беларусі і першыя мерапрыемствы новай улады.
- •36. Пазітыўныя тэндэнцыі ў нацыянальна-дзяржаўным будаўніцтве, эканамічным і культурным жыцці бсср у 20-я гг. XX ст.
- •37. Рух да стварэння нацыянальнай дзяржаўнасці ў канцы 1917 – на працягу 1918 г. (I Усебеларускі з¢езд, утварэнне бнр).
- •38. Стварэнне бсср як бальшавіцкай альтэрнатывы бнр. Савецка-польская вайна 1919–1920 гг. Рыжскі мір.
- •39. Станаўленне і ўмацаванне савецкай таталітарнай сістэмы ў 30 – гг. XX ст. Індустрыялізацыя. Калектывізацыя сельскай гаспадаркі.
- •40. Заходняя Беларусь у складзе Польшчы (1921–1939 гг.).
- •41. Пачатак Другой сусветнай вайны і аб¢яднанне Заходняй Беларусі з бсср.
- •42. Напад гітлераўскай Германіі на ссср. Абарончыя баі на тэрыторыі Беларусі.
- •43. Усталяванне гітлераўскага акупацыйнага рэжыму. Дзейнасць калабаранцкіх арганізацый.
- •44. Партызанскі рух і падполле на тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
- •45. Беларуская наступальная аперацыя і вызваленне Беларусі ў 1944 г.
- •46. Грамадска-палітычнае жыццё і цяжкасці аднаўлення народнай гаспадаркі ссср і бсср у першае пасляваеннае дзесяцігоддзе (1944–1953 гг.).
- •47. Дэсталінізацыя грамадска-палітычнага жыцця, эканамічныя, сацыяльныя і культурныя змены ў ссср і бсср у сярэдзіне 50-х – першай палове 60-х гг. XX ст.
- •48. Бсср ад сярэдзіны 60-х да сярэдзіны 80-х гг. Хх ст. Здабыткі і праблемы ў грамадска-палітычным, эканамічным і культурным жыцці.
- •49. Крызіс і разбурэнне савецкай палітычнай сістэмы (1985–1991 гг.). Палітыка перабудовы
- •50. Распад ссср і ўтварэнне незалежнай Рэспублікі Беларусь.
- •51. Асаблівасці дзяржаўнага ладу і эканамічных рэформаў Рэспублікі Беларусь 1992–1994 гг. Канстытуцыя 1994 г.
- •52. Рэспубліка Беларусь на сучасным этапе. Асноўныя напрамкі знешняй і ўнутранай палітыкі.
27. Буржуазныя рэформы 60 – 70-х гг. І контррэформы 80 – 90-х. Гг. XIX ст. Асаблівасці іх правядзення ў Беларусі.
Реформа 1861 г. ликвидировала главное препятствие, что сдерживала развитие капитализма в России, - крепостное право. Однако этого было недостаточно. Чтобы двигаться к действительно буржуазного общества, России нужны были другие реформы государственно-политического строя. В 60-70-е годы правительство Александра II принял ряд постановлений о проведении таких реформ: земской, судебной, городской, военной, в области народного образования i печати.
Самой радикальной была судебная реформа (20 ноября 1864 Г.). Новый суд строился на бессословных принципах. Были объявлены неизменность судей, независимость суда от администрации, устный характер, состязательность и гласность судебного процесса. При рассмотрении уголовных дел предусматривался участие в судебном процессе присяжных заседателей, создавался институт присяжных поверенных (адвокатов). Предварительное следствие забиралось от полиции и передавалось судебным следователем. Значительно сокращалось система судопроизводства.
В Беларуси судебная реформа началась только в 1872 г. по введения мирового судов. Однако мировые судьи, в отличие от центральных губерний России, здесь не выбирались, а назначались министром юстиции. Окружные суды, присяжные заседатели i присяжные поверенные появились на Беларуси только в 1882 г. Список присяжных заседателей также утверждался властями. Все это было результатом восстания 1863-1864 гг. - Самодержавие не доверяла польским помещикам, которые преобладали в крае.
Земская реформа, принятая 1 января 1864 года, предусматривала создание в уездах и губерниях выборных учреждений (земств) для руководства местным хозяйством, народным образованием, медицинским обслуживанием населения и другими делами неполитического характера. Но в Беларуси в связи с событиями 1863-1864 гг. вводить выборные учреждения правительство время не решился.
С опозданием на 5 лет в Беларуси была проведена городская реформа (принята в 1870, а началась в 1875). Она провозглашала принцип все сословности при выборах органов городского самоуправления - городской думы i городской управы во главе с городским головой. Но высокий имущественный ценз исключал из участия в выборах большую часть жителей города i давал власть купцам, предпринимателям, владельцам недвижимости. Право избирать и быть избранными в городскую думу получили только те, кто платил городские налоги. Рабочие, служащие, интеллигенция, которые составляли основную массу населения городов, не имели возможности участвовать в городском самоуправлении как неналоговые населения.
Реформирование армии в России началось в 1862 г., когда было образовано 15 военных округов (в том числе и Виленская, в которую вошли все белорусские губернии) и сокращен срок службы до 7-8 лет. В 1874 г. по введению всеобщей воинской обязанности в России были реализованы буржуазные принципы комплектования армии. Все мужчины с 20-летнего возраста должны были служить в армии (исключение делалось только для коренного населения Средней Азии, Казахстана, Сибири и Севера). Срок службы понижался до 6 лет в сухопутных войсках и 7 - на флоте. Водились льготы для людей, которые имели образование. Те, кто закончил высшие учебные заведения служили 6 месяцев, гимназии - 1,5 года, городские училища - 3, начальные школы - 4 года.
Буржуазный характер носили также школьная (1864) и цензурная (1865) реформы. Школа объявлялась всесословный, увеличивалась количество начальных школ, вводилась преемственность различных ступеней обучения. Новый цензурный устав значительно расширял возможности печати.
После убийства народовольцами императора Александра II в 1881 г. во внутренней политике России произошли значительные изменения. В руководстве государства победу получили реакционные круги. 80-90-е гг. вошли в историю России как период контрреформ. Первыми жертвами реакции стали печать и школа. В 1882 году был установлен жесткий административный надзор за газетами i журналами. В 80-е гг. правительством принимается ряд постановлений, которые вводили много ограничений в систему образования. В 1892 г. было утверждено новое "Городское положение», которое резко повышала имущественный ценз при выборах органов городского самоуправления и усиливало над ним контроль со стороны правительственной администрации. Право участия в выборах городской думы лишались не только неимущие слои городского населения, но и мелкая буржуазия - мелкие торговцы, приказчики и др.
Положение в Беларуси осложнялось и тем, что здесь действовали различные ограничения в отношении польского (католического) и еврейского (иудейского) населения. В 1865 г. полякам разрешалось иметь поместья только по наследству. Польские помещики лишались возможности использовать льготные пазыками Дворянского банка. Еще с конца XVIII в. Беларусь входила в границу еврейской оседлости, а в 1882 г. евреям было запрещено селиться за пределами городов и городков, арендовать и покупать землю. В начале 90-х гг. на Беларусь была выселена значительное количество евреев из городов Центральной России, в результате чего была создана искусственная перенаселенность белорусских городов. Евреев, не принимавших на работу в государственные учреждения, полицию, на Офицерские должности в армии, на железнодорожный транспорт. Существовала процентная норма приема евреев в средние и высшие учебные заведения.
