Int / integrals
.pdf
№2. Пользуясь таблицей |
производных и определением первообразной, |
||||
подобрать какую-нибудь первообразную для функции f (x): |
|||||
а) f (x) 5x ; |
1 |
|
|
||
б) f (x) |
|
|
|
. |
|
2 |
|
|
|||
1 x2 |
|||||
Таблица неопределенных интегралов
1. |
xndx |
xn1 |
C, |
n 1. |
|
|||||||
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
n 1 |
|
|
||||
2. |
|
dx |
ln |
|
x |
|
C . |
|
|
|||
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a x |
|
|
|
|
||||
3. |
a xdx |
|
|
C, |
(a 0, |
a 1) , в частности, |
||||||
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
ln a |
|
|
|||||
4.exdx ex C .
5.sin x dx cos x C .
6.cos x dx sin x C .
7. |
|
|
dx |
|
ctg x C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
sin2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
8. |
|
|
dx |
|
tg x C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
9. |
|
|
|
ln |
tg |
|
|
C . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
sin x |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
10. |
|
dx |
ln |
|
tg |
x |
|
|
|
|
C . |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
cos x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
11. |
|
|
dx |
|
|
|
1 |
arctg |
x |
C |
1 |
arcctg |
x |
C, |
(a 0) . |
|||||||||||||||||||||
x2 a2 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
a |
|
a |
|
|
|||||||||
12. |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
1 |
ln |
|
|
x a |
|
C, |
(a 0) . |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
x2 a2 |
|
|
|
|
|
x a |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
11
13. |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
arcsin |
x |
|
C arccos |
x |
C, |
(a 0) . |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
a |
a |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
a2 x2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
14. |
|
|
|
|
|
|
|
ln |
x |
x2 a2 |
C, |
(a 0) . |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x2 a2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a2 |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arcsin |
C, (a 0) . |
||||||||||||||||||||
15. |
|
|
a2 x2 |
a2 |
x2 |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
dx |
x |
|
|
|
|
|
|
a2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
16. |
|
|
|
x2 a2 |
|
|
x2 |
a2 |
|
ln |
x |
|
|
x2 a2 |
C . |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Замечание. Интегралы №9 и №15 будут выведены ниже.
Инвариантность формы записи интеграла
Форма записи любого из приведенных в таблице интегралов не меняется при замене х на любую дифференцируемую функцию от х, т.е. если
f (x) dx F (x) C , то |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
f (u(x)) du(x) F(u(x)) C , |
|
|
|
|
(1) |
|||||||
где и(х) – дифференцируемая функция. |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
dx |
|
|
|
d (cos x) |
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Например, зная, |
что |
|
|
ln |
x |
C , имеем |
|
|
ln |
cos x |
C . |
|
x |
cos x |
|||||||||||
|
|
|
exdx ex C , |
|
|
|
||||||
Аналогично, |
используя |
|
получим, |
что |
||||||||
e7 xd (7 x) e7 x C ; |
|
или |
из cos x dx sin x C |
получим, |
что |
|||||||
cos(5x x) d (5x x) sin(5x x) C .
Задачи для самостоятельного решения
№3. Используя инвариантность формы интеграла, найти следующие интегралы:
|
|
|
|
|
б) 5tgx d (tg x) ; |
в) cos(6 x) d (6 x) ; |
а) |
x 2 d |
x 2 ; |
||||
12
г) ex2 3d (x2 3) ; |
д) |
|||
ж) |
d (2 3x) |
; |
з) |
|
(2 3x)100 |
||||
|
|
|
||
к) 7
arcsin x d arcsin x .
|
d (ctgx) |
|
; |
е) |
||
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
||
|
3 ctg2 x |
|||||
|
|
|
|
|||
|
d (x2 ) |
; |
|
|
и) |
|
|
|
|
|
|||
|
x4 3 |
|
|
|
||
d (sin x) ; sin2 (sin x)
d (5x ) ; 3 25x
1.2.Основные методы интегрирования
I. Непосредственное интегрирование
Непосредственное интегрирование осуществляется с помощью таблицы неопределенных интегралов и свойств неопределенного интеграла после преобразований подынтегрального выражения, если они требуются. Разберем этот метод на примерах.
ПРИМЕР 1.2.1. Найти
а) I (4x34 |
|
x 33 |
|
|
б)* I x |
|
x |
|
dx . |
2 |
x |
)dx; |
|
|
Решение. а) Используя свойства 3 и 4 неопределенных интегралов
(Раздел 1.1), получим I 4 x34dx 
2 xdx 3 3
xdx. Применим к каждому
слагаемому формулу 1 из таблицы интегралов (Раздел 1.1):
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
||||
|
x34 1 |
|
|
|
|
|
x1 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
||||||||||||
I 4 |
|
C 2 |
|
|
|
|
C |
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
C |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
34 1 |
1 |
|
|
|
1 1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
3 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
x35 |
|
|
|
2 |
x2 |
|
9 |
C, |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
x 3 |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
35 |
|
|
|
2 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
где введено обозначение С = С1 + С2 + С3 .
13
Замечание 1. В дальнейшем будем сразу |
суммировать |
все |
||||
произвольные постоянные и записывать общую константу С. |
|
|||||
б) Очевидно, результат интегрирования зависит от знака х, поэтому |
||||||
подынтегральную функцию можно переписать в виде: |
x |
|
x |
|
x2 sgn x , |
где |
|
|
|||||
1 |
при x 0, |
|
||||
|
при x 0, Поскольку |
|||||
функция знака х («сигнум») определяется как sgn x 0 |
||||||
|
при x 0. |
|
||||
1 |
|
|||||
sgn х по сути является константой, ее можно вынести за знак интеграла. Таким образом, получаем:
I x2 sgn x dx sgn x x3 C . ■
3
ПРИМЕР 1.2.2. Найти I (sin x 1) dx .
Решение. Разбивая данный интеграл на сумму двух интегралов и
применяя к первому из них формулу 5 таблицы интегралов, а ко второму – свойство 2 (Раздел 1.1), получим: I sin x dx dx cos x x C . ■
ПРИМЕР 1.2.3. Найти I |
|
p |
( p const) . |
|
|
|
|||||||
|
dx, |
|
|
|
|||||||||
4 x2 |
|
|
|
||||||||||
Решение. Выносим константу р за знак интеграла и применяем формулу |
|||||||||||||
11 таблицы интегралов: I p |
|
dx |
p |
1 |
arctg |
x |
C |
p |
arctg |
x |
C . ■ |
||
|
x2 |
|
|
|
|
||||||||
|
4 |
2 |
2 |
|
2 |
2 |
|
||||||
Внекоторых случаях подынтегральное выражение может быть приведено
ктабличному виду с помощью ряда алгебраических преобразований, формул тригонометрии и т.п. Проиллюстрируем некоторые из этих приемов на примерах.
14
ПРИМЕР 1.2.4. Найти интегралы (m, n, p, q – константы):
|
m nx x2ex |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
а) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
б) |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
dx; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
54 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
2x4 |
1 x2 |
|
|||||||||||
в) |
2 x2 |
3 3 x2 3 |
|
dx ; |
г) |
dx; |
д) |
|
dx; |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x2 1 |
|
|
x2 |
||||||||||||||||||
|
|
a x4 9 |
|
|
|
|
|
3 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
x |
|
|
|
|
2 |
x |
|
|
|
|
q 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
sin |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
е)* p cos |
|
|
2 |
|
2 |
|
|
px |
dx ; |
|
|
|
|
|
ж)* |
sin |
2 |
x cos |
2 |
. |
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|||||||||||
Решение. а) Разделим |
|
|
почленно каждое слагаемое |
числителя на х2, |
||||||||||||||||||||||||||||||||
после чего разобьем данный интеграл на сумму трех интегралов, вынесем константы за знаки интегралов и применим табличные формулы:
|
m nx x2ex |
|
|
m |
|
|
|
n |
|
x |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
e |
dx |
|
|
|
|
|
|||||||
x2 |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
m x2dx n |
dx |
exdx m |
x1 |
n ln |
|
x |
|
ex C |
||||||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
x |
1 |
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
m |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
n ln |
|
x |
|
ex C. |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
б) Вынесем |
константу |
1/5 |
|
|
за знак интеграла, возведем числитель в |
|||||||||||||||||||
квадрат, разделим почленно на 4
x , а далее разобьем на алгебраическую сумму трех интегралов:
|
3 2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
dx |
1 |
|
9 12 x 4x |
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
54 |
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
9 |
|
|
|
dx |
|
|
12 |
|
|
xdx |
|
|
|
4 |
|
|
xdx |
|
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
12 |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 dx |
2 |
4 dx |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
4 x |
|
5 |
|
|
4 x |
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
4 x |
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 |
|
|
x |
( 1/ 4)1 |
|
|
12 |
|
|
|
x |
(1/ 4)1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1/ 4) 1 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 ( 1/ 4) 1 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x(3 / 4)1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
5 |
|
|
|
7 |
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
C |
|
12 |
|
|
|
|
|
|
48 |
x |
|
|
|
16 |
x |
|
C. |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 4 |
|
4 |
4 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(3 / 4) 1 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
25 |
|
|
|
|
|
|
35 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
15
в) Преобразуем |
|
|
|
выражение |
|
|
в |
|
|
знаменателе |
|
|
подынтегральной |
|
дроби: |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
x4 9 x2 |
3 |
|
|
x2 3 , тогда |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
2 x2 |
3 3 x2 3 |
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
a |
|
x4 9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 x |
2 |
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 x |
2 |
3 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
dx |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
3 |
|
|
|
x |
2 |
3 |
x |
2 |
3 |
|
x |
2 |
3 |
|
|
x |
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 3 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln |
x |
|
|
|
|
ln |
|
x |
|
C. |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
a |
a |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 3 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
г) Вынесем из знаменателя число 2 за знак интеграла, затем в числителе
вычтем и прибавим число 1/2, после чего разобьем дробь на сумму двух дробей. Имеем:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
x2 |
|
|
|
1 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
2x2 1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
1 |
dx |
1 |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
1 |
x |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 1/ 2 |
|
|
|
|
x2 1/ |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
ln |
|
x 1/ |
|
2 |
|
|
C |
x |
|
|
|
2 |
ln |
|
|
2 |
x 1 |
|
C. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
|
|
2 1/ |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
x 1/ |
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
2x 1 |
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
д) Подынтегральное выражение представляет собой неправильную
рациональную дробь. (Напоминание: рациональная дробь называется
правильной, если степень многочлена числителя |
|
2x4 x2 1 |
|
x2 3 |
||||
|
|
|||||||
|
|
|
||||||
меньше степени многочлена знаменателя). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x4 6x2 |
|
2x2 7 |
|||||
|
||||||||
Выделим целую часть этой дроби, разделив углом |
|
|
|
7x2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
числитель на знаменатель. Важно: числитель и |
|
|
|
7x2 21 |
||||
|
|
|
||||||
знаменатель должны быть записаны по убывающим |
20 |
|
|
степеням х. |
|
Тогда интеграл примет вид: |
|
16
|
|
|
|
|
2x4 |
1 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
dx 2x2 7 |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
3 |
x2 |
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 x |
2 |
dx 7 dx 20 |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
x |
3 |
7x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 ( |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3)2 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20 |
|
ln |
|
3 |
|
|
C |
|
2 |
|
x |
3 |
7x |
|
10 |
|
ln |
|
3 |
|
C. |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 3 |
3 |
|
|
3 |
|
3 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
е) Применяя |
|
тригонометрические |
|
формулы |
|
|
cos |
2 x |
|
1 cos x |
и |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
sin |
2 |
x |
|
1 cos x |
, получим: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
ж)
то
|
|
|
|
2 |
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
x |
|
|
|
|
q 1 |
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 cos x |
|
|
q 1 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
p cos |
|
|
|
|
|
|
sin |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
(1 |
cos x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
px |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
px |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
p |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
q 1 |
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
p 1 |
dx |
|
p 1 |
|
cos x dx |
q 1 |
x |
|
dx |
|
p 1 |
x |
|
|
p 1 |
sin x |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
q 1 |
|
x1/ 2 |
|
|
|
|
|
p 1 |
|
|
|
|
|
|
p 1 |
|
2(q |
|
1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C |
|
|
|
x |
|
sin x |
|
|
|
x C. |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
1/ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Так как |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin2 x cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
sin2 x |
|
|
cos2 x |
|
|
sin2 x |
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
, |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin2 x cos2 x |
|
sin2 x |
cos2 x |
cos2 x |
sin2 x |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
sin |
x cos |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
cos |
x |
|
|
sin |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
tg x ctg x C . ■ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
17
Задачи для самостоятельного решения
№4. Используя методы, аналогичные изложенным выше, найти следующие
интегралы: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
а) (ax3 |
5x4 |
sin x)dx ; |
б) |
|
(3x |
1)3 |
dx ; |
в) |
|
x3 9x2 x33x |
dx; |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
г) |
x3 x 4 |
dx; |
|
|
д) ctg2 x dx ; |
|
е) |
(2 cos x)2 |
dx ; |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos2 x |
|
|
||||||||||||||||
|
x2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
x |
|
|
|
|
x |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
3 |
x |
|
|
dx |
|
|
|
|||
|
|
cos |
|
|
3x |
4 |
|
|
dx ; |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
ж) sin |
|
|
|
dx; |
з) |
|
|
|
и) |
|
|
|
; |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 cos 2x |
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
2x ex |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
к) |
x |
dx . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
II. Интегрирование с помощью замены переменной (метод подстановки)
Этот метод состоит в том, что переменную интегрирования заменяют на
некоторую непрерывно дифференцируемую функцию х = φ(t); тогда: dx = d φ(t) = φ'(t) dt; f (x)dx f ( (t)) (t)dt .
Иногда целесообразно использовать подстановку в виде t = g (x), где g′(x)
– непрерывная функция; тогда f (g(x))g (x)dx f (t)dt , т.е. формулу замены переменной можно применять и справа налево.
После интегрирования надо вернуться к старой переменной с помощью обратной замены.
ПРИМЕР 1.2.5. Найти I x2 2x dx .
1 x
|
|
|
1 x t2 , |
x 1 t2 , |
Решение. Сделаем замену 1 x t , тогда |
||||
dx 2t dt и
18
I |
(1 t2 )2 2(1 t2 ) |
( 2t) dt 2 (1 t2 )2 |
2(1 t2 ) dt |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 (1 t |
|
|
)dt 2 t |
|
|
|
|
|
C |
2 1 x |
|
|
|
(1 x) |
|
|
|
|
C |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 (1 x)5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 1 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
C . ■ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
ПРИМЕР 1.2.6. Найти I |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
4 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
Решение. Заметим, что если сделать замену x = 2 sin t, |
t |
|
|
|
; |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
тогда |
4 x2 |
|
4 4sin2 t 2 1 sin2 t 2 |
|
cos2 t |
2 |
|
cos t |
|
2cos t . Модуль |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
был снят со знаком плюс, т.к. в выбранном интервале t arcsin |
x |
, |
cos t ≥ 0. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 cos t dt |
1 |
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
Далее находим dx = 2 cos t dt и I |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ctg t |
C . |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4sin2 t 2 cos t |
4 |
|
sin2 t |
4 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Делая обратную подстановку, получим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
I |
1 |
ctg t C |
1 |
|
|
|
x |
|
C |
|
1 cos arcsin(x / 2) |
C |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
ctg arcsin |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 sin arcsin( x / 2) |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 sin2 arcsin(x / 2) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|||
|
1 |
|
|
1 |
|
x |
|
|
4 x2 |
|||||
|
|
|
|
|
C |
|
1 |
|
|
C |
|
|
C .■ |
|
4 |
|
|
x / 2 |
2x |
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
4x |
|||||
Задачи для самостоятельного решения
№5. Вычислить интегралы:
а) x 3
x 2 dx ;
б) tg2 x 3
tg x 2 dx . cos2 x
19
III. Интегрирование путем подведения функции под знак дифференциала
Этот прием интегрирования очень удобен. Суть его та же, что и в методе замены переменной (п. II), но ввиду чрезвычайной важности умения подводить различные функции под знак дифференциала при интегрировании многих классов функций этот прием выделен нами в отдельный пункт.
Базируется он на свойстве инвариантности формы записи интеграла и является одним из наиболее распространенных приемов; позволяет во многих случаях легко привести интеграл к табличному виду.
Идея приема состоит в том, что некоторым преобразованиям подвергается дифференциал. Напомним формулу для вычисления дифференциала функции φ(x):
dφ(x) = φ'(x) dx. |
(2) |
Если в подынтегральном выражении имеется множитель, являющийся производной какой-либо функции (или ее частью с точностью до коэффициентов, на которые можно домножить и разделить все выражение), то умноженный на dx, он представляет собой дифференциал этой функции.
Функцию записывают после знака дифференциала d, т.е. формулу (2)
применяют справа налево, и говорят, что функция внесена (или подведена) под знак дифференциала. Шутка: предлог «под» не означает, что функцию опускают ниже знака дифференциала.
Отметим, что
d(x + а) = dx, d(a x) = a dx,
где а – любая константа; т.е. прибавление или вычитание константы под знаком дифференциала не меняет дифференциала, так как дифференциал константы равен нулю, постоянный множитель можно как вносить под знак дифференциала, так и выносить за его знак.
20
