Саңырауқүлақнен улануды емдеу
Асқазанды сумен, әлсіз (қызіъілтым) марганец кышкылды калий ерітіндісімен жедел шаюды бастау кажет. Бүны зондтың көмегімен немесе күштеп күсу эдісімен жасаута болады, бүдан кейін айдагыш (зыгыр майы және түзды айдагыш) берсді, бірнеше рет тазалагыш клизманы қояды. Бүдан кейін сыркатты жылы қымтап, кыздыргыш қойган соң ыстық тәтті шай, кофе берген жөн. Сыркатты мүмкіндігінше тиісті ем-дом алу үшін емдеу мекемесіне жылдам жеткізу қажет. Сурғылт арамкүлакпен уланған кезде тамырдың ішіне натрий хлорийді ерітіндісін күяды (тәулігіне 1500 мл дейін). Қүсык пен іш өту токтамаса тамырға тамшьшай 400 мл полглюкин енгізеді.
Шыбынжүтпен уланған кезде улану бслгілері токтаі^анға дейін 1-2 мл 0,1 пайыз антропин ерітіндісін енгізеді.
Тікқүлақпеп улантан кездс тамырға натрий гидрокарбонатыныц 4 пайыз ерітіндісін енгізеді (1000 мл). Сонымен қатар бүйрск -өкпе қызметінің әлсіреуін болдырмау үшін қосымша едеу жүргізіледі.
Сацырауқүлақпен қатты уланған сырқаттарга алгашқы емдеү күнінен бастап стероидті гормоналды препараттар енгізледі (80 мл преднизолон немесе 150 мл гидрокартизон).
Саңыраукүлақпен уланудан сақтандыру
Бүл үшін жеуге жарамды, улы және жеуге болмайтын сацырауқүлақтардың ерекше белгілерін, жеуге жарамды жөне шартты жеуге жарамды саңырауқүлақтарды үқсату әдістерін, жеуге жарамды саңыраукүлақтарды озірлеу мен үқсатудыц санитарлық тортіитерін сақтау қажет.
Өсімдік уларымен улану
Улы өсімдіктермен катты улану тамақпен уланудың кең тараган түрі болып табылады. Ол негізінен белгісіз осімдіктерден немесе белгісіз саңырауқүлақтардан тамактың дәмін келтіру үшін ас қатығын жасауға тәуекел еткен туристер арасытгда, балалар үжымдарында жылдың жылы уақытында пайда болады. Әсіресе жас балалар (5 жасқа дейін) сан алуан жеуге болмайтын жидек пен өсімдіктердің қызыл және ашык түсті сыртқы түріне әуес болады, сөйтін дәмін татқашда асыгады. Осімдік уымен улану себептері дәрігердің кеңесінсіз немесе «білгір таныстар» үсынысымен шөп түнбалары мен қайнатпаларын ем үпіін пайдалану болып табылады.
Уланудың клиникалық белгілері. Цикутаны жеген соң 15-20 мииуттан кейін жүрек айниды, күсык келеді,
Шүғыл комек 12-15 литр суык сумен асказанды шаю аркылы көрсетіледі.
Улы өсімдіктермен улану кезінде сыркатты организмге өткен уды жою жәнс эртүрлі уды басатын дәрмектер көмеғімен оный улылығьш азайта отыра емдейді. Дәрігер келгенше немесе емдеу мекемесіне барғанша өзіңе жэне өзара көмектің қажетті шаралар қабылдау өте маңызды. Өсімдік уының түріпе карамастан жүткыншақ пен тілдің үшын тітіркендіру аркылы тезірек қүстырған дурыс. Сырқатқа алдын ала бір- екі стакан ыстык су береді. Оган ас түзын қосады (шай касыктың жартысы) бүл рәсімді бес -алты рет қайталайды, бүдан кейін адсорбциялау дәрмектерін қолданады: 80-100 гр. кара кептірілген нан иемесе 3-4 таблеткка активтелген көмір. Бүдан кейін жарты стакан суға ерітілген 30-50 гр. мөлшерінде айдағыш күкірт кышқылды натрий немесе кукірт қышқылды магнезия ішкізу үсынылады. Сыркат қозған кезде жедел жәрдем жеткенше басына суык компресс қояды жэне төсекте үстауға тырысады. Естен таніан кезде жатқан күйінде басын төмен қаратып, аяктарын сәл көтереді, тыныс алу мен жүрек қызметі тоқтаған кезде (ауызға ауыз) жасанды тыныс алдырады жэне жүректі сылайды.
Өсімдік уларынан сақтандыру үшін төмендегі тәртіптерді бүлжытиай орындау міндет:
тамақка таныс емес өсімдіктерді, саңырауқүлактарды падалаибау;дүрыс сакталыибаған немесе далада қалган белгілі эсімдік дакылдарын тамакка пайдаланбау (картон, астық дақьищары, қаракүмык, бүршак жэне т.б.);
үй жағдайында емдік шөптерден жасалған түнбалар мен дэрі- дәрмекті дәрігердің келісімінсіз ішпеу;
дәрігер белгілеген және дәріханада даярланган түнбаны өз бетінше өсірмеу;
балаларға дербес, ересектердің бакылауынсыз саңыраукүлақ пен жидекті жинауға руксат етпеу;
арнайы медициналык білімі жок, оздері әзірлеген осімдіктерден жасалатын «әсері күшті»дәрі- дәрмекті үсынатын адамдарға өмірің мен денсаулығынды сеніп тапсырмау.