
- •Сын есімнің шырайлары
- •Сын есімнің сөйлемдегі қызметі
- •Сөздің тура және ауыспалы мағыналары, мақал-мәтел
- •Көп мағыналы сөздер
- •Антоним
- •Диалект және кәсіби сөздер
- •Көнерген сөздер
- •Басқа тілден енген сөздер. Терминдер
- •Еркін тіркес
- •Тұрақты сөз тіркесі, оның еркін сөз тіркесінен айырмашылығы
- •Сөздердің байланысу түрлері.
- •Есімді және етістікті сөз тіркестері
- •Күрделі сөздер
- •Сөз тіркесінің лексика-грамматикалық мағынасы
- •Қос сөз, түрі, емлесі
- •Біріккен сөз емлесі
- •Сөйлемнің айқындауыш мүшелері.
- •Сөйлемнің бірыңғай мүшелері
- •Жалпылауыш мүше
- •Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай бөлінуі
- •Салалас құрмалас сөйлем
- •Сөйлемнің тұрлаусыз мүшелері. Толықтауыш, анықтауыш, пысықтауыш.
- •Аралас құрмалас сөйлем, құрмаластың тыныс белгісі
- •Сабақтас құрмалас сөйлем
- •Көп бағыныңқылы және көп басыңқылы сабақтас
- •Жақты, жақсыз сөйлем
- •Толымды, толымсыз және атаулы сөйлем
- •Подтема: 01- Жалаң және жайылма сөйлем
- •Үтір, нүктелі үтір
- •Көңіл – күй одағайлары
- •Жекіру одағайлары
- •Шақыру одағайлары
- •Одағайлардың жазылу емлесі және тыныс белгісі
- •Қаратпа сөз және оның тыныс белгісі, оқшау сөз
- •Қыстырма сөз, топтау тыныс белгісі
- •Төл сөздің тыныс белгісі
- •Көп құрамды төл сөз
- •Төл сөз, автор сөзі, төлеу сөз
- •Дыбыс, әріп, алфавит
- •Дауысты дыбыстардың жасалу ерекшклігі, түрлері
- •Жуан және жіңішке дауыстылар (Тіл алды және тіл арты дауыстылары)
- •Ашық және қысаң дауыстылар
- •Еріндік және езулік дауыстылар
- •Қосарлы дауыстылар. Дауысты дыбыстардың жазылу емлесі
- •Дауыссыз дыбыстардың жасалу ерекшеліктері, түрлер
- •Үнді дауыссыз дыбыстар
- •Қатаң дауыссыз дыбыстар
- •Ұяң дауыссыз дыбыстар
- •Ауыссыз дыбыстардың емлесі
- •Буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар
- •Біріккен сөз ішіндегі үндестік заңына бағынбайтын
- •Ілгерінді ықпал
- •Қабаттаса келген тыныс белгілері
- •Сызықша
- •Сөздің соңғы буынында жазылмайтын дауыстылар, орфография.
- •Қазақ тіліне орыс тілінен енген сөздерге қосымша жалғанғанда байқалатын құбылыстар.
- •Дыбыстық еліктеуіштер
- •Бейнелеуіш сөздер.
- •Еліктеу сөздердің сөйлемдегі қызметі.
Төл сөздің тыныс белгісі
1. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзді сөйлемді табыңыз.
А) – Немене, ақсақал, Спандиярды оқуға әкелдің бе? – деп сұрады.
2. Тыныс белегісі дұрыс қойылған төл сөзді белгілеңіз.
С) – Рахмет, ақсақал, қош болыңыз, - деп, меңгеруші бізді шығарып салды.
3. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөз қатарын белгілеңіз.
Д) – Ата, шақшаңыз ненің мүйізі? – деп сұрапты.
4. тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлемді көрсетіңіз.
Е) – Бұл – біздің қойшы баланың әні, деді – анам.
5. Тыныс бегісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлемді табыңыз.
В) – Үйлеріңде басқа ересек адам бар ма?-деп, сұрады ол.
6. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлемді табыңыз.
Е) «Бұл - өмірімнің бір ұмытылмас шағы», - деді Алма.
7. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлемді табыңыз.
Е) – Сыйласқанға ештеңе жетпейді екен! – деді Бейсен.
8. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлемді табыңыз.
Д) «Ай, ана, бала үшін сенен ардақты, сенен қымбат кім бар?» - дедім ішімнен.
9. тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар сөйлемді табыңыз.
Д) – Бұл үйдің жаны нешеу? – деді Итбай.
10. Тыныс белгісі дұрыс қойылған төл сөзі бар табыңыз.
Д) – Япыр-ай, мықты екенсіз, ақсақал!, - деді Байжан.
11. Төл сөздің алдында келгенде автор сөзінен кейін қойылатын тыныс белгіні белгілеңіз.
С) Қос нүкте.
12. Тыныс белгілеі дұрыс қойылған сөйлемді табыңыз.
Е) «Өнерпаз бол, өр бол!» - дейді Біржан аға.
13. Төл сөзге лайыық тыныс белгісі қойылған сөйлем қайсысы, белгілеңіз.
Е) «Мен бір ақыл таптым» - деді Абзал.
14. Төл сөзге байланысты тыныс белгісінің дұрыс қойылған жерін көрсетіңіз.
В) Шаһар әміршісі әл – Фарабиді сынамақ болып:»Өзіңе лайықты орын тауып отыр», - дейді.
15. Төл сөз автор сөзінен бұрын тұрса, тыныс белгісі қалай қойылатын белгілеңіз.
Өмір сүру енді соншалықты қызық та оңай ғой деп Инеш Мәкенге қарады.
Е) «Төл сөз,» - автор сөзі.
16. Төл сөз автор сөзінен кейін тұрғандағы тыныс белгісінің қойылуын көрсетіңіз.
Ғабиден Мұстафин былай деді Жазушы болу үшін негізгі үш шарт: ой, алғыр тіл, талант керек.
Д) Автор сөзі: «Төл сөз».
17. Төл сөз автор сөзінің екі жағында орналысқандағы тыныс белгісінің дұрыс қойылуын белгілеңіз.
Білімділік, парасаттылық, еңбекқорлық деді атасы қай сәтте де өміріңнің бұзылмас заңы болсын.
В) «Төл сөз, - автор сөзі, төл сөз»
18. Төл сөздің автор сөзінен соң орналасып тұрған түрін көрсетіңіз.
Е) М.Горький былай деген екен: «Кітап – білім бұлағы».
19. Берілген төл сөздің қай нұсқасында тыныс белгілері дұрыс қойылғанын көрсетіңіз.
А) – Мырза, жүргелі жатырмыз. Киін, – деді де солдат ізінше қайта шықты.
20. Төл сөздің тыныс белгілері дұрыс қойылған қатарын анықытаңыз.
А) – Көрдің ғой, генерал. Дер кезінде келдің, - деді.
21. Төл сөз қатысып тұрған сөйлемді көрсетіңіз.
В) Ол менен: «Сен қашан келдің?» - деп сұрады.
Көп құрамды төл сөз
1. Көп құрамды төл сөзді сөйлемді табыңыз:
С) –Бұл вальс қой өзі? – деп Әбіш біраз ойланды да: - Қайдан үйренгенсің? – деді.
2. Көп құрамды төл сөзді табыңыз.
А) –Шырағым, сен бала емессің, естісің, - деді Ұлжан ренжіп: - Өзің барсаң бір сәрі.
Ондай жерге Абайды несіне апарасың?
3. Тыныс белгісі дұрыс қойылған көп құрамды төл сөзді табыңыз.
Д) – Мың – мың рахмет, атажан! – деді Гүлжан қуанып – Дос болса, сіздей болсын. Мен жыламаймын, қуанам!
4. Тыныс белгісі дұрыс қойылмаған көп құрамды төл сөзді табыңыз.
Е) – Шіркін, Ербол, Неткен жақсы едің? Деді Абай ырза болып: Естен кетпес іс еттің-ау!
5. Көп құрамды төл сөзді табыңыз.
Д) – Ырысты бастық болсын, Әбіш хатшы болсын, - деп ұсынысын білдіріп: - Кел, үстелге жақын отыр, - деді.
6. Көп құрамды төл сөзді табыңыз.
Д) –Сендердей жастарды көргеніме бақыттымын, - деді ол балаларға, - өркендерің өссін!
7. Тыныс белгісі дұрыс қойылған көп құрамды төл исөзді табыңыз.
Д) –Құдай біледі, сол сенің Ақботаң, - деді. – Мұндай ұқсамас, - деп бастады да, артығырақ кетіп бара жатқанын аңдап, тоқтай қалды.
8. Тыныс белгісі дұрыс қойылған көп құрамды төл сөзді табыңыз.
А) – Мен енді сенімен тілмен емес, мынауымен сөйлесемін, - деп, Кулаков қамшысын көрсетті, - одан да айт шыныңды.
9. Көп құрамды төл сөзді табыңыз.
В) – Дұрыстап көшіріп жаз! – деді Ушаков. – Сосын мына жерге іліп қой! – деді зілмен.
10. Автор сөзінсіз, екі я көп адамның алма – кезек сөйлеуі ретінде берілген сөздер атауын табыңыз.
Е) Диолог.
11. Диалогке тән тыныс белгіні белгілеңіз.
А) Сызықша.
Диалог және оның тыныс белгісі
1. Екі не одан да көп адамның өзара сөйлесуін көрсетіңіз.
В) Диалог.
2. -Әке, сенгеніңізге рахмет!
Сызықшаның қойылу себебін көрсетіңіз.
А) Диалог.
3. Диолгтің анықтамасын көрсетіңіз.
Д) Екі адамның тіл қатысуы
4. Диалогтің көбіне қай стильге тән екенін белгілеңіз.
С) Ауыз екі сөйлеу стильі
5. Тыныс белгісі дұрыс қойылған диалогты белгілеңіз.
Е) – Уау, ат-көлік аман ба? Неге ерте қайттың?
6. Тыныс белгісі дұрыс қойылған диалогты белгілеңіз.
В) – Абайды да білемін. Ол Құнанбайдың өлеңші баласы емес пе?
7. Мәтін ішінде кездесетін төл сөздің басы мен аяғында қойылатын тыныс белгісін табыңыз.
В) Тырнақша.