6. Шуны да ист´ тотарга кир´к: кил´ч´кт´ сине картлык сагалап к¿т´.

Шуны (ист´ тотарга) – кºрс´тº тамыр алмашлыгы; т¿шем килешт´; ¢¿мл´д´ исемна алыштырып ³´м туры т´мамлык булып кил´;

Да (шуны) – кис´кч´;

Ист´ тотарга (шуны) – аналитик тезм´ фигыль: ист´ (урын-вакыт килешенд´ исем) + тотарга (инфинитив фигыль); ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´;

Кир´к – х´б´рлек сºз; барлыкта;

Кил´ч´кт´ – -т´ ясагыч ярд´менд´ исемн´н ясалган ясалма урын-вакыт р´веше; ж¿мл´д´ вакыт х´ле булып кил´;

Сине – тамыр зат алмашлыгы; т¿шем килешт´; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык булып кил´;

Картлык – уртаклык ясалма исем: карт (исем) + -лык ясагычы ярд´менд´ ясалган; нигезд´ белдерелг´н сыйфатны абстраклаштырып кил´; баш килешт´;

Сагалап тора – аналитик фигыль, сагалап – х´л фигыль, т¿п м´гън´не белдереп кил´; ала – ярд´мче фигыль, х´р´к´тне¼ даими барышын белдер´; х´зерге заманда; ¢¿мл´д´ х´б´р булыр кил´;

7. К¿ч бар чакта эшлисе эшне эшл´п, яулыйсы позициял´рне яулап калырга кир´к.

К¿ч (бар) – тамыр уртаклык исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ аерымланган х´л (к¿ч бар чакта) составында кил´;

Бар – х´б´рлек сºз; барлыкны белдер´; ¢¿мл´д´ аерымланган х´л (к¿ч бар чакта) составында кил´;

Чакта – ясалма р´веш: исем + -та р´веш ясагыч кис´кч´; вакыт р´веше; ¢¿мл´д´ аерымланган х´л (к¿ч бар чакта) составында кил´;

Эшлисе (эшне) – ясалма кил´ч´к заман сыйфат фигыле: эш (исем) + -л´ ясагычы ярд´менд´ ясалган; т¿г´лл´ºле м¿н´с´б´т; ¢¿мл´д´ аергыч булып кил´

Эшне – тамыр уртаклык исем; т¿шем килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык булып кил´;

Эшл´п (эшне) – ясалма х´л фигыль: эш (исем) + -л´ ясагычы ярд´менд´ ясалган; т¿г´лл´ºле м¿н´с´б´т; барлыкта;

Уйлыйсы – ясалма кил´ч´к заман сыйфат фигыле: эш (исем) + -ла ясагычы ярд´менд´ ясалган; т¿г´лл´ºле м¿н´с´б´т; ¢¿мл´д´ аергыч булып кил´;

Позициял´рне – тамыр уртаклык исем; т¿шем килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык булып кил´;

Яулап калырга – аналитик фигыль: яулып – х´л ясалма фигыльяу (исем) + -ла ясагычы ярд´менд´ ясалган, т¿п м´гън´не белдереп кил´; калырга – инфинитив ярд´мче фигыль, х´р´катне¼ т¿г´лл´нºен белдер´; т¿г´лл´ºле м¿н´с´б´т; барлыкта; ¢омл´д´ т´мамлык булып кил´;

Кир´к – х´б´рлек сºз; ¢¿мл´д´ х´б´р фукциясен ºти.

8. Дзержинский м´йданын ºтеп Киров урамына керг´нд´, миемд´ фикерл´р кайный иде.

Дзержинский (м´йданын) – ялгызлык тамыр исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык составында кил´ (Дзержинский м´йданын);

М´йданын (ºтеп) – тамыр уртаклык исем; т¿шем килешт´; тартым бел´н т¿рл´нг´н; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык булып кил´;

ªтеп (м´йданын) – тамыр х´л фигыль; т¿г´лл´ºле м¿н´с´б´т; барлыкта; барлыкта; ¢¿мл´д´ аерымланган х´л булып кил´;

Киров (урамына) – ялгызлык тамыр исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык составында кил´ (Киров урамына);

Урамына (керг´нд´) – тамыр уртаклык исем; юн´леш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нг´н; ¢¿мл´д´ кыек т´мамлык булып кил´;

Керг´нд´ – хик´я фигыль, билгесез ºтк´н заман формасында + -д´ синтаксик кис´кч´ бел´н катлауландырылган; ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´;

Миемд´ – тамыр уртаклык исем; урын-вакыт килешенд´; тартым бел´н т¿рл´нг´н; ¢¿мл´д´ х´л фуекциясен ºти;

Фикерл´р – тамыр уртаклык исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; кºплек санда; барлыкта ¢¿мл´д´ ия булып кил´;

Кайный иде – аналитик кºпт´н ºтк´н заман формасында х´зерге вакытта хик´я фигыль; тамыр; кайный – т¿п м´гън´не белдереп кил´; иде – грамматик м´гън´не белдерºче ярд´мче фигыль; ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´;

9. Мине белем ген´ кан´гатьл´ндерми башлады.

Мине – зат алмашлыгы; т¿шем килешт´; тамыр; ¢¿мл´д´ ия булып кил´;

Белем – ялгызлык тамыр исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык функциясен ºти;

Ген´ (белем) – кис´кч´;

Кан´гатьл´ндерми башлады – аналитик билгеле ºтк´н заман формасында хик´я фигыль; кан´гатьл´ндерми – юклыкта; т¿п лексик м´гън´не белдереп кил´; башлады – ярд´мче фигыль, ºтк´н заманда, процессны¼ башлануын белдер´; ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´.

10. Тормыш диг´н зур, да³и китаптагы катлаулы ф´нне ºзл´штер´сем кил´.

Тормыш (диг´н зур) – тамыр уртаклык исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; берлек санда; барлыкта; ¢¿мл´д´ аерымланган аергыч составынджа кил´;

Зур (тормыш) – сыйфат, т¿п д´р´¢´д´; т¿г´лл´ºле м¿н´с´б´тт´; ¢¿мл´д´ аерымланган аергыч составында кил´;

Да³и – сыйфат, т¿п д´р´¢´д´; т¿г´лл´ºле м¿н´с´б´тт´; ¢¿мл´д´ аергыч булып кил´;

Китаптагы – тамыр уртаклык исем; урын-вакыт килешенд´; -гы кис´кч´се бел´н катлауланган; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; берлек санда; барлыкта; ¢¿мл´д´ урын х´ле булып кил´;

Ф´нне – тамыр уртаклык исем; т¿шем килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; берлек санда; барлыкта; ¢¿мл´д´ туры т´мамлык булып кил´;

ªзл´штер´сем кил´ – аналитик хик´я фигыль; ºзл´штер´се – т¿п м´гън´не белдер´ (кил´ч´к заман сыйфат фигыль формасында); кил´ – х´зерге заманда хик´я фигыль, тел´кне белдереп кил´, ¢¿мл´д´ х´б´р функциясенд´ кил´.

11. Кº¼елд´ шом туды: бу масаю тºгелме со¼?

Кº¼елд´ – тамыр уртаклык исем; урын-вакыт килешенд´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; берлек санда; барлыкта; ¢¿мл´д´ урын х´ле булып кил´;

Шом – тамыр уртаклык исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; кºплек санда; барлыкта ¢¿мл´д´ туры т´мамлык булып кил´;

Туды (шом) – тамыр билгеле ºтк´н заман формасында фигыль; ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´;

Бу – кºрс´ткеч алмашлык; баш килеш; тамыр; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ ия булып кил´;

Масаю (тºгелме) – тамыр х´зерге заман формасында фигыль; ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´;

Тºгелме – юклык белдерг´н кис´кч´;

Со¼ – кис´кч´.

12. Бу бишлег´ укырга к¿ч ¢итм´г´ч, авырлыктан качу, чигенº булса, ни эшл´рсе¼?

Бу – кºрс´ткеч алмашлык; баш килеш; тамыр; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; ¢¿мл´д´ ия булып кил´;

Бишлег´ – тамыр уртаклык исем; юн´леш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; берлек санда; барлыкта; ¢¿мл´д´ х´л булып кил´;

Укырга – инфинитив тамыр фигыль; ¢¿мл´д´ т´мамлык булып кил´;

К¿ч – тамыр уртаклык исем; баш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; берлек санда; барлыкта ¢¿мл´д´ туры т´мамлык булып кил´;

¡итм´г´ч (к¿ч) – х´л фигыль; ¢¿мл´д´ аерымланган х´л булып кил´;

Авырлыктан – ясалма уртаклык исем: авыр (сыйфат) + -лык ясагыч ярд´менд´ барлыкка килг´н; нигезд´ белдерелг´н сыйфатны абстраклаштыра; чыгыш килешт´; тартым бел´н т¿рл´нм´г´н; берлек санда; барлыкта ¢¿мл´д´ х´л булып кил´;

Качу (авырлыктан) – исем фигыль; тамыр; ¢¿мл´д´ т´мамлык булып кил´;

Чигенº (авырлыктан) – исем фигыль; тамыр; ¢¿мл´д´ т´мамлык булып кил´;

Булса (бу) – шарт фигыль; тамыр; х´б´рлекле м¿н´с´б´т; ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´;

Ни – сорау алмашлыгы; тамыр; ¢¿мл´д´ ия функциясенд´ кил´;

Эшл´рсе¼ – хик´я ясалма фигыль: эш (исем) + -л´ ясагычы ярд´менд´ ясалган; ¢¿мл´д´ х´б´р булып кил´.