

|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Приложение 1 |
||||
|
|
|
Список формул для решения задач |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
1. Физические свойства жидкостей и газов. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
(1.1) |
Плотность: |
ρ = lim (∆m / ∆V ) , (кг/м3). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
∆V |
→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.2) |
Уравнение состояния идеального газа (уравнение Клапей- |
|||||||||||||||||||||||||||||
рона-Менделеева): p = RρT . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= (р р0 )k , |
||||||||||||||||
(1.3) |
Уравнение адиабаты: p / ρk = сonst , |
p / p0 |
||||||||||||||||||||||||||||
|
k = C |
p |
/ C , C |
p |
−C = R , C = |
1 |
|
|
R |
|
, C |
p |
= |
k |
|
R . |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
V |
|
|
|
|
V |
|
|
V |
|
|
k −1 |
|
|
|
|
|
k −1 |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
(1.4) |
Зависимость плотности жидкостей от температуры: |
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
ρ = ρ |
[ 1−β (T −T ) ], |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
∂ρ |
|
|
|
|
|||||||||||||
|
β |
T |
= − |
|
|
|
|
|
|
, (K-1). |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
|
|
Т |
|
0 |
|
|
|
|
|
ρ0 |
|
|
∂T |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
(1.5) |
Зависимость плотности жидкости от давления: |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
[ |
|
|
|
|
|
|
) ], β |
|
|
|
1 |
|
∂ρ |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
ρ = ρ |
1+β |
p |
( p − p |
0 |
p |
= − |
|
|
|
, (Па-1). |
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ρ0 |
|
∂p |
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
(1.6) |
Скорость звука в жидкостях и газах: vзв |
= |
|
∂p |
, (м/с). |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∂ρ |
|
|
|
||
(1.7) |
Изотермическая |
скорость |
звука |
в |
|
идеальном |
газе: |
|||||||||||||||||||||||
vзв = RT . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1.8) |
Адиабатическая |
скорость |
|
звука |
в |
|
идеальном |
газе: |
||||||||||||||||||||||
vзв = |
kRT . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
τ = η∂v . |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
(1.9) |
Закон вязкого трения Ньютона: |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
(1.10) Коэффициенты вязкости: |
|
|
|
|
|
|
∂n |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
динамический − η, (кг/м·с), |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
кинематический − ν = η/ ρ, (м2/с). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
S∆v |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
(1.11) Сила трения в смазочном слое: |
F |
|
= η |
. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
тр |
|
|
|
|
|
h |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
42
(1.12) Коэффициент поверхностного натяжения: σ = ∆E / ∆S , (Н/м).
(1.13) Капиллярный скачок давления (формула Лапласа):
|
1 |
|
1 |
|
|
|
+ |
|
|||
R |
R |
||||
∆p = σ |
. |
||||
|
1 |
|
2 |
|
|
(1.14) |
Высота поднятия жидкости в круглом капилляре: |
h = 2σ/ ρgR .
2. Основные характеристики потоков жидкостей и газов
(2.1) |
Объемный расход: Q = vS , м3/с. |
|
||
|
V |
|
||
(2.2) |
Массовый расход: Qm = ρvS , кг/с, |
Qm = ρQV . |
||
(2.3) |
Число Рейнольдса: Re = |
vl |
. |
|
|
|
|||
|
|
ν |
|
|
(2.4) |
Критическое значение числа |
Рейнольдса для труб: |
Reкр=2300.
3. Статика жидкостей газов
(3.1) Основноеr дифференциальное уравнение гидростатики: gradp = ρf .
(3.2) Распределение давления в несжимаемой жидкости в поле силы тяжести:
p = p0 +ρgh .
(3.3) Распределение давления в газе в поле силы тяжести:
p= p0 exp − ρ0 g z .
p0
(3.4) Распределение давления в сосуде, движущемся горизонтально с постоянным ускорением a : p = p0 +ρax +ρgz .
(3.5) Распределение давления в вертикальном цилиндрическом сосуде, вращающемся вокруг своей оси с угловой скоростью ω: p = p0 + ρω2 2 (x2 + y2 )+ρgz .
43
(3.6) Сила давления на произвольную поверхность:
Fr = −∫p(x, y, z)nrdS .
S
(3.7) Вертикальная и горизонтальные составляющие силы давления, действующей на произвольную поверхность в жидкости в поле силы тяжести:
F = p S |
z |
+ρgV , F = p S |
x |
+ρghцтS |
x |
, F = p S |
y |
+ρghцтS |
y |
. |
||||||
z |
0 |
|
|
x |
0 |
x |
|
y |
0 |
y |
|
|||||
(3.8) |
Сила Архимеда: FA = ρgV . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
4. Основные уравнения одномерных течений: |
|
|
|
|
||||||||||||
(4.1) |
Уравнение неразрывности: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Qm=const, |
ρvS = const , |
ρ1v1S1 = ρ2v2S2 . |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
(4.1.1) для несжимаемой жидкости: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
QV= const, vS = const , |
|
v1S1 = v2 S2 . |
|
|
|
|
|
||||||||
(4.2) |
Уравнение Бернулли: |
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
1 |
dp . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+P+gz = сonst, P= ∫ |
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
2 |
|
ρ( p) |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
p0 |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(4.2.1) для несжимаемой жидкости в терминах удельной энергии:
v2 |
+ |
p |
+ gz = const , |
v2 |
p |
+ gz |
|
v2 |
p |
2 |
+ gz |
|
|
||
|
|
1 |
+ |
1 |
= |
2 |
+ |
|
2 |
. |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
2 |
|
ρ |
|
2 |
|
ρ |
1 |
|
2 |
|
ρ |
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(4.2.2) для несжимаемой жидкости в терминах давления:
|
v2 |
|
|
v2 |
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
ρ |
|
+ p +ρgz = const , |
ρ |
1 |
+ p +ρgz = ρ |
2 |
+ p |
2 |
+ρgz |
2 |
. |
|
|
|
|
||||||||||
|
2 |
|
|
2 |
1 |
1 |
2 |
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(4.2.3) для несжимаемой жидкости в терминах напора:
v2 |
p |
+ z = const , |
v2 |
p |
+ z |
|
v2 |
p |
2 |
+ z |
|
|
|||
|
+ |
|
1 |
+ |
1 |
= |
2 |
+ |
|
2 |
. |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
2g ρg |
|
2g ρg |
1 |
|
2g ρg |
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
(4.2.4) для адиабатного течения идеального газа:
44
|
|
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
|
+ |
|
k p |
= const , |
|
|
|
v2 |
+ |
|
|
|
k p |
|
= |
v2 |
+ |
|
|
|
k p |
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
k |
−1 ρ |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
−1 ρ |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k −1 ρ |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
v2 |
+ |
|
|
|
k |
|
|
|
RT = const , |
|
|
|
v2 |
|
+ |
|
|
|
k |
|
|
RT |
= |
|
v2 |
|
+ |
|
|
k |
|
|
RT . |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
2 k −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 k −1 |
|
|
1 |
|
|
|
|
2 k −1 |
|
|
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
+ |
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
= const , |
|
|
|
v2 |
+ |
|
v2 |
|
|
= |
|
v2 |
|
|
+ |
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
зв |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
зв1 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
зв2 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
k |
−1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
k |
−1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
k −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+i = const , |
|
|
|
|
1 |
+i |
|
|
= |
|
|
2 |
|
|
+i |
, i = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
RT |
= C T . |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
k −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
(4.3) Уравнение движения: ρ2 v2vr2S2 −ρ1v1vr1S1 = F . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(4.4) Турбинное уравнение: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Qm v2r2 sin v2r2 |
−v1r1 sin v1r1 |
|
= M . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
(4.5) Уравнение Бернулли для вязкой несжимаемой жидкости: |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
v2 |
|
p |
|
|
|
+ gz |
|
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
p |
2 |
|
+ gz |
|
|
+∆e , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
1 |
+ |
1 |
|
|
|
= |
|
|
|
2 |
|
+ |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
ρ |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
ρ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
ρ |
1 |
+ p +ρgz = ρ |
|
|
2 |
+ p |
2 |
+ρgz |
2 |
|
|
+∆p , |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
v2 |
|
p |
|
|
+ z |
|
|
|
|
|
|
|
v2 |
|
|
|
|
|
|
p |
2 |
|
+ z |
|
|
+∆h . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
1 |
+ |
|
|
|
1 |
|
|
|
= |
|
|
|
|
2 |
+ |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2g |
|
ρg |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
2g |
|
|
|
|
|
|
ρg |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
5. Потери давления и расчет трубопроводов |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ρv2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
(5.1) Потери давления на местном сопротивлении: ∆pм |
= ζ |
|
, |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
45

|
|
|
(5.1.1) |
|
|
для |
трубопроводов |
|
|
с |
|
|
|
круглыми |
трубами: |
||||||||||||||||
∆p |
|
= ζ |
|
8ρQ2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
м |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
π2d 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
(5.2) |
Потери давления в трубе: ∆p |
= λ |
l |
ρv2 |
, |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Т |
|
|
|
|
d |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
(5.2.1) для круглой трубы ∆p = λ |
|
8l |
ρQ |
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
V . |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
π2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Т |
|
|
|
d 5 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
(5.3) |
Мощность насоса: N = QV ∆p . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
(5.4) |
|
Закон сопротивления в трубах при ламинарном течении |
|||||||||||||||||||||||||||||
жидкости: |
λ = |
64 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Re |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(5.5) |
Закон сопротивления при турбулентном течении в гладких |
||||||||||||||||||||||||||||||
трубах (закон сопротивления Блазиуса): λ = |
0,3164 . |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Re0,25 |
|
|
|
|
|
|
||
(5.6) |
|
Потери давления при внезапном расширении потока (фор- |
|||||||||||||||||||||||||||||
мула Борда): |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
∆p |
|
|
|
= |
ρ |
(v −v |
2 |
|
|
|
|
1 2 |
|
|
ς |
|
|
|
|
2 |
|
n = S |
|
/ S . |
|||||
|
|
расш |
2 |
) , |
ς = 1− |
|
, |
|
|
|
|
= (n −1) |
, |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
1 2 |
|
|
1 |
|
|
n |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
1 |
|||||
(5.7) |
Изменение параметров потока несжимаемой жидкости при |
||||||||||||||||||||||||||||||
движении в диффузорах и конфузорах: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
v = v / n |
, p |
|
= p + |
ρv2 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
1 |
1 |
− |
|
|
|
, n = S |
2 |
/ S . |
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
1 |
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
|
|
n |
|
|
1 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
(5.8) |
Формула Торричелли: v = |
|
2gH , |
|
|
|
H = h + |
p0 − p |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ρg |
|
|
||
6. Одномерные течения идеального газа: |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
(6.1) |
Число Маха: |
M = |
v |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
vзв |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
46

(6.2) Связь между параметрами газа в потоке с параметрами заторможенного газа:
|
|
T |
|
|
k −1 |
|
|
|
|
p |
|
|
|
k −1 |
|
|
|
|
k |
|
|
|||||||||||
|
|
=1+ |
M2 , |
|
= |
+ |
M2 |
k −1 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
0 |
|
|
|
|
|
0 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|||||||||||||
|
|
|
2 |
|
p |
|
k |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
T |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
ρ |
|
|
|
k −1 |
|
|
1 |
|
|
v |
|
|
|
|
|
k −1 |
|
|
|
|
1 |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
M2 |
k −1 |
|
|
зв0 |
= |
|
+ |
M2 |
2 |
|
||||||||||||||||||||
|
0 |
= 1 + |
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
. |
||||||||||||||
|
k |
|
|
|
vзв |
|
k |
|||||||||||||||||||||||||
ρ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(6.3) Связь между критическими параметрами газа и параметрами заторможенного газа:
T |
|
k +1 |
|
p |
k |
+1 |
|
k |
|
|
ρ |
|
k +1 |
|
1 |
|
v |
|
k +1 |
|
1 |
|
|||||||||||||
= |
|
k −1 |
|
|
|
|
k −1 |
|
зв0 |
2 |
|
||||||||||||||||||||||||
0 |
|
|
, |
0 |
= |
|
|
|
|
|
, |
|
|
0 |
= |
|
|
|
|
|
, |
|
= |
|
|
. |
|||||||||
2 |
|
p* |
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
vзв* |
k |
|||||||||||||||||||||||
T* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ρ* |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
(6.4) Формула Сен-Венана-Вентцеля: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2k |
|
|
p0 |
p |
k |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
v = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
k −1 |
|
ρ0 |
1− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(6.5) Максимальный массовый расход газа через отверстие в ба-
ке:
|
|
2 |
|
|
k +1 |
|
max |
|
2(k −1) |
|
|||
Qm |
= |
|
|
|
|
kp0ρ0 S . |
|
|
|
||||
|
k +1 |
|
|
|
k +1
|
v |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(6.6) Скоростной коэффициент: λ = |
, |
λ = k −12 |
1 . |
|||||||
vзв* |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
M2 |
|
47

(6.7) Уравнение Гюгонио: (M2 −1)ddvx = Sv ddSx .
(6.8) Связь между параметрами газа в прямом скачке уплотнения (ударной волне):
∆v |
1 |
|
∆ρ 2 |
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
ρ = λ1 |
−1 |
|
|
|
|
|
|
λ1λ2 =1, v |
=1− λ2 , |
, ∆p = ρ1v1 1 |
− |
λ2 |
, |
||||||
1 |
1 |
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
k −1 |
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
∆T = |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
2kR |
v1 1− |
|
|
|
4 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
λ1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
(6.9) Скорость ударной волны: vуд |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k +1 |
|
p1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
= |
1 |
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
2k |
|
p2 |
|
−1 vзв1 . |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
(6.10) Скорость спутного потока: vсп |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
= |
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
M1 |
|
|
|
vзв1 . |
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
k +1 |
|
|
|
M1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
p |
|
|
(k |
+1)ρ2 |
−(k −1) |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
ρ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
(6.11) Уравнение ударной адиабаты: |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
||||||||||
|
|
|
p |
(k |
+1)−(k −1) |
ρ2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
ρ |
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
7. Обтекание тел потоком жидкости и газа |
|
|
|
|
|
|
|
|
ρv2 |
|
|||||||||||||||||||||
(7.1) Сила лобового |
|
сопротивления: |
|
|
F = C |
S |
, |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x |
|
|
|
2 |
|
|
|
Cx = Cxд +Cxт . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(7.2) Подъемная сила: F = C |
|
S |
ρv2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
y |
|
|
0 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
y |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(7.3) Формула Стокса: Fx |
= 6πηRv . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
48

(7.4) Закон сопротивления при обтекании шара при малых числах Рейнольдса: Сx = 24 / Re .
(7.5) Пограничный слой: δ~1/ Re , ( vy / vx )~ 1/
Re .
8. Ламинарное течение жидкости в круглой трубе (Течение Пуазейля)
(8.1) Профиль скорости: v = 4∆ηpL (R2 −r2 ) .
(8.2) Максимальное значение скорости: vмакс = ∆pR2 .
4ηL
(8.3) Объемный расход: QV = π8∆ηpRL 4 .
(8.4) Средняя скорость: vср = ∆pR2 = 1 vмакс .
8ηL 2
(8.5) Напряжение трения на стенке трубы
τw = −η∂∂vr r=R , τw = ∆2рLR .
(8.6) Закон сопротивления при стабилизированном течении:
λ = 64 / Re .
(8.7) Длина начального участка: lн = 0,04Re .
(8.8) Закон сопротивления на начальном участке: λ =104 / Re .
9. Течения электропроводных жидкостей (магнитная гидродинамика)
(9.1) Сила Ампера: FA = l[I × B].
(9.2) Напряжение силы Ампера: frA = ρ1 [ir× Br].
49

(9.3) |
Основное дифференциальное уравнение гидростатики: |
|||||||||||||||
gradp = ρgr +[ir× B].. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
(9.4) |
МГД-сепарация: |
|
p = p |
+ρ |
эф |
gh , |
ρ |
эф |
= ρ± iB |
, |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
g |
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
F |
= ρ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
эф |
gV = ρ± iB |
gV . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Архимеда |
|
|
g |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(9.5) |
Пинч-эффект: |
fr = − |
µ0i2 |
r , p = p0 |
+ |
µ0i2 |
(R2 − r2 ). |
|
||||||||
2 |
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
10. Течение неньютоновских жидкостей.
(10.1) Реологический закон Бингама: τ = τ0 + ηγ&.
(10.2) Степенной реологический закон: τ = ηγ&n .
n ›1 – дилатантные жидкости, n‹1 – псевдопластичные жидкости, n=1 – ньютоновские жидкости
(10.3) Вязкоупругие жидкости: λ ddtτ + τ = ηγ& .
(10.4) Электрореологические жидкости: η = η(E) .
(10.5) Магнитореологические жидкости: η = η(H ) .
50