Таким образом, спектр - распределение энергии, излучаемой или поглощаемой веществом, по частотам или длинам волн.

Спектральный анализ - метод определения качественного и количественного состава вещества, основанный на получении и исследовании его спектров.

В оптике часто используют понятие спектра в применении к тому или иному веществу. Спектры, полученные от самосветящихся тел,называются спектрами испускания. Они бывают трех типов: линейчатые, полосатые и сплошные.

Практыкаванне № 24. Выпішыце спачатку адназначныя словы, затым – мнагазначныя.

Воля, пець, камп’ютэр, каэфіцыент, Сатурн, біць, ісці, Янка Купала, вэксаль, браня, сканер, нейрон, яблык, косінус, Гомель, дэфіс, рукаў, язык, плынь, шышка, пяро.

Практыкаванне № 25. Растлумачце прамое і пераноснае значэнне прыметнікаў:

1.Мяккі зычны, мяккі ложак, мяккі пластылін, мяккі дотык.

2.Залаты пярсцёнак, залатая восень, залатыя каласы, залаты характар.

3.Прамы выклік, прамы чалавек, прамы шлях, прамы цягнік.

4.Ледзяны позірк, ледзяны вецер, ледзяны панцыр.

5.Хвост калоны, хвост яшчаркі, хвост сукенкі, конскі хвост.

6.Сумная кніга, сумная вестка, сумная бабуля.

7.Тонкі сшытак, тонкі густ, тонкі водар, тонкі дрот.

Практыкаванне № 26. Вызначце прамое і пераноснае значэнне слоў.

Адкажыце, на аснове чаго адбыўся перанос назваў – на падабенстве формы, колеру, функцыі, па месцы знаходжання ці інш.

Зялёны чай і зялёны хлопец, цвёрды грунт і цвёрды адказ, пераклад кнігі і чытаць пераклад, аўдыторыя № 405 і аўдыторыя ўважліва слухала, злітак срэбра і есці са срэбра, снежная лавіна і лавіна апладысментаў, зубок дзіцяці і зубок часнаку, кола веласіпеда і кола інтарэсаў, дубовы клін і жураўліны клін, магутны выбух і выбух смеху.

Практыкаванне № 27. Запішыце амонімы, абазначце іх тып.

Узор: Паўтары (лічэбнік) і паўтары (дзеяслоў загаднага ладу). Гэта марфалагічныя амонімы, або амаформы.

Казка – каска, козка – коска, ёд – ёт, грып – грыб.

Адкуль – ад куль, умову – у мову, народны – на родны, Украіне – у краіне. Яму́я–́му, му́ка – мука́, ста́ла – стала́, тра́су– трасу́.

Журавель (птушка і прыстасаванне для калодзежа, байка (жанр у літаратуры і тканіна).

13

Практыкаванне № 28. Падбярыце да кожнага слова групу сінонімаў. Падкрэсліце дамінанту.

Сяброўства, балота, гаварыць, смелы, малы.

Практыкаванне № 29. У сінанімічных радах вызначце семантычныя і стылістычныя сінонімы.

Ісці, клыпаць, крочыць, валачыцца, рухацца, шыбаваць, брысці; упасці, бухнуцца, гакнуцца, паваліцца, пляснуцца; гаварыць, сакатаць, гутарыць, крактаць, лапатаць, шаптаць.

Ка́ра – кара́гу, ́сты– густы́грыб, – грып, код – кот, му́ка– мука́, выкапаць я́му – сказаць яму́горкі, яблык – невысокія горкі, баявыя гранаты – спелыя гранаты, адкуль – ад куль, вострая піла́ пі– ́лаваду, жалезныя кра́ты– сляпыя краты́, кадры фільма – працоўныя кадры, даволі – да волі, былі́ў гасцях – розныя бы́.лі

Практыкаванне № 31. Падбярыце да слоў антонімы: а) словаўтваральныя; б) лексічныя.

а) салодкі, гарачы, шум, дзень, жывы; б) радасны, ліквідны, гаваркі, людны.

Практыкаванне № 32. Дапішыце прыказкі і падкрэсліце антонімы. Растлумачце сэнс прыказак. Паводле адной з іх напішыце невялікі тэкст тыпу разважання.

Хто не бачыў вялікага, той з ... дзівіцца. Лепш з разумным згубіць, чым з дурнем ....

Схлусіш сёння, не павераць і ....

Добрая жонка дом зберажэ, а ... рукавом растрасе. Лепей трошкі зрабіць, чым ... нагаварыць. Горкая часам праца, ды хлеб ад яе ....

Практыкаванне № 33. Складзіце з выдзеленымі паронімамі словазлучэнні і запішыце іх.

Узор: Асабісты – асабовы – асаблівы – асобны.

Асабісты нумар, асабовы рахунак, асаблівы падыход, асобная групка. Абанемент – абанент, адрасант – адрасат, аператыўны – аперацыйны, балотны – балоцісты, бескарыслівы – бескарысны, бойлер – бройлер, браня – бронь,

14

бульбоўнік – бульбянішча, вадзяністы – вадзяны – водны, вытворны – вытворчы, ганарлівы – ганарысты – ганаровы, гліністы – гліняны, дажджавы – дажджлівы, дыпламат – дыпламант – дыпломнік, жалоба – жальба, завусеніца – завушніца, індзейцы – індыйцы, кантынгент – кантынент, карыслівы – карысны, кветачны – кветкавы – квяцісты, маляр – муляр, метэарыт – метэор, павіннасць – правіннасць, прэтэндэнт – прэцэдэнт, скарбніца – скарбонка, тарфянік – тарфянішча, узмежак – узмежжа, узорны – узорысты, факт – фактар.

Практыкаванне № 34. Вызначце, якія словы адносяцца да агульнаславянскай, усходнеславянскай і ўласнабеларускай лексікі.

Хлеб, палон, селянін, пагост, берасцянка, чалавек, араты, пляменнік, зямля, сківіца, волат, воўк, мяцеліца, вада, вока, жалейка, сейбіт, хустка, абапал, сястра, маці, сям’я.

Практыкаванне № 35. Падбярыце беларускія адпаведнікі да тэрмінаў

Практыкаванне № 36. Падбярыце да запазычаных слоў беларускія

Практыкаванне № 37. Перакладзіце тэксты на беларускую мову. Падкрэсліце словы іншамоўнага паходжання.

15

Специальность «Проектирование и производство радиоэлектронных средств»

Микроэлектронные устройства – это сердце и мозг всех современных радиоэлектронных систем, включая компьютеры и бытовую радиоэлектронную аппаратуру – телевизоры, видеомагнитофоны, лазерные проигрыватели и др. Все они создаются на основе микроэлектронных устройств: большие и сверхбольшие интегральные схемы, микросборки, микропроцессорные комплекты, изделия функциональной электроники.

Технология микроэлектронных устройств – это глубокое знание физикохимических процессов интегральной электроники, компьютерное проектирование технологии, программное управление оборудованием с применением микроконтроллеров и микро-ЭВМ, создание гибких автоматизированных производств с использованием роботов и автоматов.

Выпускники данной специализации получают: умение профессионально владеть компьютером;

умение проектировать микроэлектронные технологии с применением САПР; навыки обслуживания и ремонта современного технологического оборудования; знания экономики, менеджмента и маркетинга на уровне, достаточном для

профессиональной деятельности.

Специальность «Экономика и организация производства»

В последние годы в экономике страны появилась острая потребность в специалистах инженерно-экономического профиля. Профессиональный уровень их подготовки позволяет сочетать инженерную подготовку с экономикой в условиях рыночных отношений, а также умении повысить эффективность предприятия с использованием методов маркетинга и концепции логистики. Глубокие знания в области компьютерных технологий и обработки экономической информации позволяют выпускникам самостоятельно реализовывать инженерно-экономические идеи с использованием современных ПЭВМ, что выгодно отличает их и приближает к международным требованиям, предъявляемым к специалистам аналогичного профиля.

Специалисты этой квалификации готовятся для работы в экономических и технических службах предприятий и организаций различных форм собственности, в собственных фирмах и научно-исследовательских организациях.

Практыкаванне № 38. Размяркуйце словы па групах, карыстаючыся наступнай табліцай.

16