- •Лекция 1
- •Лекция 2
- •Лекция 3
- •Лекция 4
- •Лекция 5
- •Лекция 6
- •Лекция 7
- •Лекция 8
- •Лекция 9
- •Лекция 10
- •Лекция 11
- •Лекция 12
- •Лекция 13
- •Лекция 14
- •Лекция 15
- •Лекция 16
- •Лекция 17
- •Лекция 18
- •Лекция 19
- •Лекция 20
- •Лекция 21
- •Лекция 22
- •Лекция 23
- •Лекция 24
- •Лекция 25
- •Лекция 26
- •Лекция 27
- •Лекция 28
- •Лекция 29
- •Лекция 30
- •Лекция 31
- •Лекция 32
- •Лекция 33
- •Лекция 34
- •Лекция 35
- •Лекция 36
- •Лекция 37
- •Лекция 38
- •Лекция 39
- •Лекция 40
- •Лекция 41
- •Лекция 42
- •Лекция 43
- •Лекция 44
- •Лекция 45
- •Лекция 46
- •Лекция 47
ЛЕКЦИЯ 18
Разложим основные элементарные функции по формуле Тейлора (вернее, Маклорена, так как x0 = 0 ):
|
1. |
f (x) = ex . Так как |
f (n) (x) = ex |
n N , |
то f (n) (0) =1 |
n N . Тогда |
||||||||||||||||||||||
ex =1+ x + |
x2 |
+ |
x3 |
|
+... + |
xn |
+ R (x) , |
|
где |
R |
(x) = |
|
eξ |
xn+1, |
0 < ξ < x |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
2 |
3 |
|
|
|
n! |
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
n |
|
(n +1)! |
|
|
|
|
|
||||
(ξ =θx,0 <θ <1). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
2. |
f (x) = sin x . |
|
|
|
|
|
Для |
|
|
|
|
|
этой |
|
|
|
|
функции |
|||||||||
f |
(n) |
|
|
|
|
|
π |
f |
(n) |
(0) = sin n |
π |
|
0, n = 2k, k = 0,1... |
|
|
|
||||||||||||
|
(x) = sin x + n |
|
|
2 |
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
(−1)k , n = 2k +1 |
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Таким образом, |
sin x = x − |
x3 |
+ |
x5 |
− |
x7 |
+... + (−1)k |
|
x2k +1 |
|
|
+ R |
|
(x) , где |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3! |
5! |
|
7! |
|
|
|
(2k +1)! |
2k +2 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
R |
|
|
(x) |
|
= |
|
|
x2k +2 |
|
|
|
|
sinξ |
|
≤ |
|
|
x2k +2 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
2k +2 |
|
|
|
|
|
|
|
(2k |
+ 2)! |
|
|
|
|
|
|
|
(2k + 2)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
3. |
|
f (x) = cos x . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Для |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
f |
(n) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ n |
π |
|
|
(n) |
(0) = cos n |
π |
(−1)k , n = 2k, k |
= 0,1,2,... |
|||||||||||||||||||||
|
(x) = cos x |
2 |
f |
|
|
|
2 |
= |
= 2k +1 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0, n |
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Тогда |
|
|
cos x =1− |
x2 |
+ |
x4 |
|
− |
x6 |
+... +(−1)k |
x2k |
|
+ R |
|
(x) , |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
4! |
|
|
|
|
|
6! |
|
|
|
|
(2k)! |
2k +1 |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
R |
|
(x) |
|
= |
|
|
x2k +1 |
|
|
sin ξ |
|
≤ |
|
|
x2k +1 |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
2k +1 |
|
|
|
|
|
|
|
(2k |
+1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
(2k +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
неё
где
Покажем, что остаточный член в этих формулах стремится к нулю при n → ∞.
Для |
ex |
lim |
eξ |
|
|
xn+1 |
= 0 , |
так как |
lim an |
= 0 |
|
(последовательность |
||||||||||
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
n←∞ (n +1)! |
|
|
|
|
|
|
n←∞ n! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
монотонная и ограниченная (см. [5], ч.I, стр. 148-149)). |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Аналогично и для функций sin x и cos x . |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
′ |
|
|
|
′′ |
|
|||
4. f (x) = ln(1+ x) . |
Для |
этой |
функции |
|
1+ x , f |
(1+ x)2 |
, |
|||||||||||||||
f (x) = |
(x) = − |
|||||||||||||||||||||
′′′ |
(−1)2 2 |
|
f |
(n) |
(x) |
= |
(−1)n−1(n −1)! |
, n =1,2,... |
|
|
|
|
|
|
||||||||
f (x) = |
(1+ x)3 ,…, |
|
|
|
|
|
(1+ x)n |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
Отсюда f (0) = 0 , |
f |
′ |
|
|
|
|
′′ |
(n) |
(0) = (−1) |
n−1 |
(n |
−1)! |
|
|
||||||||
(0) =1, f |
|
(0) = −1, f |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
Тогда |
ln(1+ x) = x − |
x2 |
+ |
x3 |
− |
x4 |
+... + (−1)n−1 |
xn |
+ R (x) , |
где |
|
|
|
|
|||||||
|
2 |
3 |
4 |
|
n |
n |
|
|||
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
(−1)n n!xn+1 |
|
≤ |
|
|
xn+1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
R |
|
(x) |
|
= |
|
|
|
|
, так как ξ > 0 . |
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
n |
|
|
|
|
|
(1+ξ)n+1(n |
+1)! |
|
|
|
|
n +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
5. |
|
f (x) = (1+ x)2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Для |
|
|
этой |
|
|
функции |
|||||||||
|
f |
(n) |
(x) =α(α −1)(α |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
α −n |
, |
откуда f (0) =1, |
′ |
||||||||||
|
|
|
|
−2)...(α −n +1)(1+ x) |
|
f (0) = α , |
||||||||||||||||||||||||
|
f |
′′ |
|
|
|
= α(α −1) ,…, |
f |
(n) |
(0) =α(α −1)...(α −n +1) . |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
(0) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
Тогда |
α |
=1 |
+αx |
+ |
α(α −1) |
x |
2 |
+... + |
α(α −1)...(α − n +1) |
x |
n |
+ R (x), где |
|||||||||||||||
|
|
|
(1+ x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
n |
|||
R (x) = α(α −1)...(α −n) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
(1+ξ)α −n−1 xn+1 . |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
n |
|
|
|
|
|
|
(n +1)! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
С помощью основных разложений можно представить многие функции по формуле Тейлора.
Формула Тейлора применяется для приближенных вычислений, нахождения пределов функций, исследования функций в окрестности рассматриваемой точки x0 .
Примеры:
1. Вычислить x ≠1 lim y = ±∞, x =1 с точностью до 0,001.
x→1±0
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
5 = |
4 +1 = 2 |
1+ |
= |
|
|
|
+ |
2 |
. |
Согласно (5): |
x = |
,α |
= |
. Тогда |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
4 |
2 1 |
4 |
|
4 |
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
3 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
− |
|
|
|
... |
|
−n +1 |
|
1 |
n |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
+ |
=1+ |
|
+ |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
+...+ |
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
+ Rn (x) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
4 |
2 |
4 |
|
|
|
|
2! |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n! |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
||||||||||||||||||
Оценим Rn (x) , чтобы |
|
|
Rn (x) |
|
< 0,001: |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
1 |
1 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
− |
|
... |
|
−n +1 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
... |
|
−n + |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2 |
2 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
≤ |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
< 0,001. |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
n!(1+ξ)n+1−2 |
|
|
|
|
|
4n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
n!4n+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
3 |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
Пусть n = 3 |
. Тогда R ≤ |
2 |
2 |
2 |
= |
|
< 0,001. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
3!44 |
|
|
|
|
|
|
216 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
Тогда |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
− |
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
1 |
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
+ |
2 |
|
≈1 |
+ |
|
+ |
|
|
2 |
|
+ |
2 |
|
|
2 |
|
2 |
=1 |
+ |
− |
+ |
|
||||||||||||||
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
4 |
|
|
2 |
4 |
|
|
2! |
|
|
42 |
|
|
|
3! 43 |
|
|
|
8 |
128 |
Тогда |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
+ |
|
1 |
|
|
|
= |
1145 |
|
=1,118164 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
1024 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
1024 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
5 = 2 1,118164 = 2,236328 . Из них мы уверены только в трёх знаках, то есть |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2,236 ≈ |
5 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
2. |
Найти lim |
|
cos x −e |
|
2 |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
4 |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
+o(x |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
cos x −e |
− |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2! |
4! |
|
+o(x ) − 1− |
2! |
4 |
2! |
|
) |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
lim |
|
|
|
|
|
= lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
x→0 |
|
|
|
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
4 |
1 |
|
− |
1 |
|
+ |
o(x4 ) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
− 1 |
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8 |
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
= lim |
|
|
|
24 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
= − |
= − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24 |
|
8 |
24 |
12 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
Нетрудно заметить, |
откуда взялись формулы |
ex −1 ~ |
x , cos x |
~ 1 |
− |
x2 |
, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
sin x |
~ |
|
x , |
ln(1+ x) |
~ |
x , |
|
|
(1+ x)α −1 ~ αx . |
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
x→0 |
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
Все |
|
они |
следуют |
из |
|
формулы |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
x |
→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Тейлора, если пренебречь членами, начиная с x2 (кроме cos x ). |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Исследование функций с помощью производных. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
Функция f |
|
называется неубывающей (невозрастающей) на интервале (a,b) , |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
если |
для |
|
|
x1, x2 (a,b) |
|
|
|
|
из |
|
|
неравенства |
|
x1 < x2 |
следует |
|
неравенство |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
f (x1) ≤ f (x2 ) |
(f (x1) ≥ f (x2 )) . При этом функция |
f возрастает (убывает), если |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
f (x1) < f (x2 ) |
|
|
(f (x1) > f (x2 )) |
|
при |
x1 < x2 |
на |
|
(a,b) . Возрастающие |
или |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
убывающие на интервале (a,b) функции называются монотонными на этом
интервале. |
|
|
|
|
|
Теорема 1: |
|
|
(a,b) функция |
f не убывала (не |
|
Для того, чтобы дифференцируемая на |
|||||
возрастала), необходимо и достаточно, |
|
′ |
′ |
≤ 0) для всех |
|
чтобы f (x) ≥ 0 (f |
(x) |
||||
x (a,b). Если же x (a,b) |
′ |
(f |
′ |
|
f возрастает |
f (x) > 0 |
(x) < 0), то функция |
||||
(убывает) на этом интервале. Доказательство: Необходимость.
Если f |
не убывает (не возрастает) на (a,b) , то для всех x0 (a,b) при ∆x > 0 : |
|||||||
∆y = f (x0 + ∆x) − f (x0 ) ≥ 0 |
(≤ |
0) |
∆y |
≥ 0 |
∆y |
|
||
∆x |
|
≤ 0 . Отсюда в пределе при |
||||||
|
|
|
|
|
|
∆x |
|
|
∆x → 0 получаем |
f ′(x0 ) ≥ 0 (f ′(x0 ) ≤ 0). |
|
|
|||||
Достаточность. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Пусть |
′ |
′ |
|
аналогично). |
Тогда при x1 < x2 по формуле |
|||
f (x) > |
0 ( f (x) < 0 |
|||||||
Лагранжа имеем: |
′ |
|
|
|
|
′ |
|
|
f (x2 ) − f (x1) = |
− x1) ≥ 0, так как f |
|
||||||
f (ξ)(x2 |
(ξ)≥ 0 (x1 < ξ < x2 ). |
|||||||
Отсюда |
f (x1) ≥ f (x2 ) , |
т.е. |
функция f |
не |
убывает. Если неравенство |
|||
строгое, то получим строгое возрастание или убывание, т.е. монотонность. Определить локальный максимум можно несколько иначе, чем в предыдущей
лекции. |
|
|
|
f имеет в точке x0 локальный максимум (минимум), |
||||||||||||||||
Говорят, что функция |
||||||||||||||||||||
если существует такая δ -окрестность Uδ (x0 ) |
точки x0 , |
такая, что для всех |
||||||||||||||||||
x Uδ (x0 ) |
|
выполняется |
|
неравенство |
|
∆f (x0 ) = f (x) − f (x0 ) ≤ 0 |
||||||||||||||
(∆f (x0 ) = f (x) − f (x0 ) ≥ 0). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
f ′(x0 ) = 0 если |
||||||||
Согласно теореме Ферма в точке локального экстремума |
||||||||||||||||||||
f ′(x) существует. Точки x0 , |
в которых |
f ′(x0 ) = 0 называются стационарными. |
||||||||||||||||||
Подозрительными на экстремум могут быть и точки, в которых |
f |
′ |
||||||||||||||||||
(x) не |
||||||||||||||||||||
существует или бесконечна. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Условие |
f ′(x0 ) = 0 |
необходимое, |
но не достаточное |
условие |
экстремума |
|||||||||||||||
дифференцируемой функции. Примером является y = x |
3 |
. В точке |
′ |
|
|
|||||||||||||||
|
f (0) = 0 , но |
|||||||||||||||||||
экстремума в точке x0 = 0 нет. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Теорема 2: Пусть точка x0 |
является точкой возможного экстремума функции |
|||||||||||||||||||
f |
и пусть |
существует |
f ′(x) |
при |
|
x Uδ (x0 ) кроме |
возможно |
f ′(x0 ) , в |
||||||||||||
которой, однако, |
′ |
является непрерывной. Тогда если |
′ |
|
|
′ |
||||||||||||||
f (x) |
f (x) ≥ 0 ( |
f |
(x) ≤ 0 ) |
|||||||||||||||||
при |
x < x0 ; |
′ |
|
( |
′ |
|
|
при |
x > x0 , |
то |
точка |
x0 |
является |
точкой |
||||||
f (x) ≤ 0 |
f (x) ≥ 0 ) |
|||||||||||||||||||
локального максимума (минимума) функции f . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Доказательство: Т.к. |
′ |
|
|
( |
f |
′ |
то |
из |
|
предыдущей |
теоремы |
|||||||||
f (x) ≥ 0 |
|
(x) ≤ 0 ), |
|
|||||||||||||||||
следует, что |
f (x) при |
x < x0 |
не |
убывает (не возрастает), |
а при |
x > x0 не |
||||||||||||||
возрастает |
(не |
убывает), |
т.е. |
при |
x < x0 |
имеет |
место |
неравенство |
||||||||||||
f (x) ≤ f (x0 ) ( f (x) ≥ f (x0 )) , т.е. ∆f (x0 ) ≤ 0 (∆f (x0 ) ≥ 0) .
|
|
|
|
′ |
|
|
|
′ |
|
|
|
′ |
|
|
f |
′ |
||
|
|
|
|
f (x) ≥ 0 |
f (x) ≥ 0 |
|
|
f (x) ≤ 0 |
|
(x) ≤ 0 |
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
x0 |
|
Отметим, что |
|
f (x) должна быть непрерывной в точке x0 . |
|
|||||||||||||||
|
Теорема 3: (второе достаточное условие экстремума). |
|
|
|||||||||||||||
|
Если x0 - стационарная точка, в которой |
f ′′(x0 ) > 0 (< 0) , то в точке x0 |
||||||||||||||||
функция |
f имеет локальный минимум (максимум). |
|
|
|
||||||||||||||
|
Доказательство: |
|
|
Пусть |
|
f ′′(x0 ) > 0 , |
т.е. |
|||||||||||
f |
′′ |
|
) = |
lim |
|
f ′(x) − f ′(x0 ) |
|
= lim |
f |
′(x) |
> 0, |
тогда |
в |
некоторой |
окрестности |
|||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
(x |
|
x − x |
|
|
x |
− x |
||||||||||||
|
|
0 |
|
x→x0 |
|
|
|
x→x0 |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
||
точки |
x0 |
и |
|
|
f ′(x) |
> 0 , |
т.е. |
f ′(x0 ) < 0 при |
x < x0 |
и |
f ′(x0 ) > 0 |
при x > x0 . |
||||||
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x − x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Согласно теореме 2 заключаем, что в точке x0 локальный минимум. Для аналогично.
Итак, достаточное условие локального максимума дифференцируемой функции в точке x0 является f ′(x0 ) = 0 f ′′(x0 ) < 0 , а локального минимума
f ′(x0 ) = 0 f ′′(x0 ) > 0 . Существует и более общее условие.
Если в точке x0 f ′(x0 ) =K= f (n−1) (x0 ) = 0, f (n) ≠ 0, причем f (n) непрерывна в точке x0 , то при n = 2k функция в точке x0 имеет экстремум, а
именно, максимум при |
|
|
f (n) (x ) < 0 |
и |
минимум при |
f (n) (x |
) > 0 |
. Если |
|||||||||||
n = 2k +1, то экстремума нет. |
|
|
0 |
|
|
|
|
0 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
f (n) (ξ) |
|
|
|
|
|||||||||
Доказательство: По формуле Тейлора |
f (x) − f (x |
) = |
(x − x )n |
. Тогда |
|||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
n! |
0 |
|
|
||
|
∆f |
= f (x) − f (x |
) < 0 при |
f (n) (ξ) < 0 |
|
|
f (n) (ξ) > 0 , |
||||||||||||
при n = 2k |
и ∆f |
> 0 при |
|||||||||||||||||
т.е. в точке |
x0 |
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
локальные максимум или минимум соответственно. Если же |
|||||||||||||||||||
n = 2k +1, то (x − x )2k +1 |
меняет знак в зависимости от того, каково x (> x |
или |
|||||||||||||||||
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
< x0 ) и, следовательно, |
∆f |
меняет знак |
при переходе |
через точку |
x0 , |
т.е. |
|||||||||||||
экстремума нет. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
Пример: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1) f (x) = x2 (x −2)2 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
′ |
|
|
= 2x(x −2) |
2 |
+ x |
2 |
2(x −2) |
= 2x(x −2)(x −2 + x) = 4x(x −1)(x −2) |
|||||||||||
Имеем f (x) |
|
|
|||||||||||||||||
′′ |
2 |
−6x + 2) . |
|
|
Стационарные |
точки |
x1 = 0, x2 =1, x3 = 2 . |
||||||||||||
f (x) = 4(3x |
|
|
|
||||||||||||||||
′′ |
|
0 , |
f |
′′ |
|
′′ |
|
f (0) = 8 > |
(1) = −4 |
< 0, f (2) > 0 . Следовательно, x1 = 0 точка |
|||||
минимума, |
x2 =1 точка максимума, |
x3 = 2 точка минимума. |
|||||
2) |
f (x) = sin2 (x −1) − x2 + 2x, x |
=1 |
|||||
|
′ |
′′ |
|
′′′ |
|
0 |
|
f |
f |
′′′′ |
|
||||
(1) = f |
(1) = |
(1) = 0, |
f |
(1) = −8 < 0 , точка x0 - точка максимума. |
|||
1
0 1 2
