6 Сурет - Өндірістік механизмдерің механикалық сипаттамалары

 

- жылдамдыққа тәуелсіз мезаникалық сипаттама (1 сурет 1 сызық  α= 0), көтергіш крандар, лебедкалар, металл өңдейтін станоктар механизмдері, поршенді сорғылар, конвейерлер және т.б.;

- сызықты өсетін механикалық сипаттамалар (2 сызық α = 1) тәуелсіз қоздырылатын тұрақты ток генераторлары;

- сызықты емес өсетін «желдеткіштік» механикалық сипаттама (3 қисық α≈2) ортадан тепкіш механизмдері (желдеткіштер, ортадан тепкіш сорғылар, ескек винттары және т.б.);

- сызықты емес құлдырайтын механикалық сипаттама (4 қисық α =-1), метал өңдейтін кейбір станоктарға тән механикалық сипаттама.

Тапсырмада көтергіш – транспорттардың жылдамдыққа тәуелсіз механикалық сипаттамалар келтірілген (α=0).

Электр қозғалтқыштарының механикалық сипаттамасы деп  ω =f(M_э) қатнасын айтамыз. .

Халық шаруашылығының барлық өндірістік салаларында асинхронды қозғалтқыштарды пайдалану кең қолдау тапқан. Асинхронды қозғалтқыштың механикалық сипаттамасын жалпы түрде былай қарастыруға болады

 

,                                               (2)

          мұндағы  - қозғалтқыштың максималды иін күші;

- максималды иін күшіне сай критикалық сырғу.

 

Статор өрісінің бұрыштық жылдамдығы

 

(3)

 

Ротордың номиналды бұрыштық жылдамдығы

 

.                                                  (4)

Рн и _Н  арқылы номиналды иін күші

(5)

Механизмнің асинхронды қозғалтқышының критикалық иін күші және кедергі иін күші бірлікке қатнасы ретінде берілген    

(6)

 

         Критикалық сырғанауды (ауытқу) анықтаймыз. Мәндердің номинальды мәндері үшін критикалық сырғанау шамасы Клосс теңдеуінен анықтаймыз.  

,

Осы жерден  S_K  қиямыз.

         , квадраттық теңдеу, сол сияқты екі түбірден

 

,

 

немесе

аламыз.

 

АҚ статикалық  механикалық сипаттамасы  М(s) өрнегі бойынша сырғанау диапазоны 1-ден 0-ге дейін (қозғалтқыш режімде) тұрғызылады. 

;        .

Динамикалық  иін күші

,                                  (7)

 

n аумағында өседі. Әр аумақта динамикалық иін күші  М_динi тең болады.  Шексіз аз өсуден соңғы өскенге өткенде i – аумағы үшін төмендегідей жазамыз

,                                                (8)

әр аумақтағы уақытты жіберу

.                                                (9)

 

    Динамикалық сипаттаманың тұрғызылуы 7 суретте көрсетілген.

7

 сурет

 

        Төмен кедергі жіберген жағдайда есеп аналитикалық болады, төмендеуін есепке алсақ  М_К статор кедергісінің квадратына пропорционал болады.  

Есепті ЭЕМ-да математикалық қосымша (Mathcad, Maple және  аналогтық), электронды кесте Excel немесе калькуляторда жасауға болады.   

 

Әдебиеттер тізімі

1. Москаленко В.В. Автоматизированный электропривод. – М.: Энерго-атомиздат, 1986. - 416 с.

2. Ковчин С.А., Сабинин Ю.А. Теория электропривода.- СПб.: Энерго-атомиздат. Санкт – Петербургское отд – ние, 2000.- 496 с.

          3. Ключев В.И. Теория электропривода.- М.: Энергоатомиздат, 1985. –560 с.

       4. И.Ф Ильинский. Учебное пособие для ВУЗов - М.: «Изд.дом МЭИ» 2007.

       5. М.Г. Чиликин, А.С. Сандлер.  Общий курс электропривода. Учебник

для вузов  - М.: Энергоатомиздат, 1986г.