Добавил:
bekan
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз:
Предмет:
Файл:1-semestr / 6-LEKCIYA ppt
.pdf
6-Lekciya. Kóp ólshemli massivler. Statikalıq
massivler. Elementlerdi izlew usılı. Elementler
ústinde ámeller.
Lektor: B.K.Kalmuratov
6-Lekciya. Kóp ólshemli massivler. Statikalıq massivler.
Elementlerdi izlew usılı. Elementler ústinde ámeller.
Jobası:
Kóp ólshemli massivler menen tanısıw
Statikalıq massivler haqqında túsinik
Massiv elementlerin izlew usılların úyreniw
1. KÓP ÓLSHEMLI MASSIVLER
Kóp ólshemli massiv - bul bir neshe ólshemnen turatuǵın massiv. Eń
kóp tarqalǵan kóp ólshemli massiv - eki ólshemli massiv (matrica).
C++ te kóp ólshemli massivler járdeminde bir neshe ólshemdegi
maǵlıwmatlardı shólkemlestirip, tor tárizli dúzilisti payda etiw
múmkin. Bir ólshemli massivler sızıqlı bolıp, elementlerdiń tek bir
qatarınan ibarat bolǵan jaǵdayda, al kóp ólshemli massivler
matricalar, kesteler yamasa torlar sıyaqlı quramalıraq maǵlıwmatlar
strukturaların kórsetiw ushın kóp qatarlar hám baǵanalardan (yamasa
ólshemlerden) ibarat bola aladı.
EKI ÓLSHEMLI MASSIV
Eki ólshemli massiv ideyası - bul C++ programmalastırıwda
qollanılatuǵın keń tarqalǵan massiv túsiniginiń qızıqlı
keńeytilgen túri. Bir ólshemliden parqı, eki ólshemli massivler
(yamasa 2D massivler) maǵlıwmatlardı matrica tárizli dúziliste
qatarlar hám baǵanalarǵa jaylastıradı. Bul dinamikalıq qurılma
strukturalanǵan maǵlıwmatlardı nátiyjeli basqarıw ushın
paydalı qural bolıp tabıladı.
SINTAKSISI
data_type array_name[row_size][column_size];
Bul jerde:
data_type: Bul massivte saqlanajaq maǵlıwmatlar/elementler tipin táriyipleydi, mısalı, háripler
(char), haqıyqıy sanlar (float), pútin sanlar (int) yamasa paydalanıwshı tárepinen anıqlanǵan
tipler.
array_name: Massivińizge at/identifikator beriwińiz kerek. Onı kodıńızda massivke silteme
beriwshi belgi sıpatında qollanıwıńız múmkin.
row_size: Bul 2D massivińizde qansha qatar bar ekenin kórsetedi. Ol tor biyikligine uqsaydı.
column_size: Bul 2D massivińizde qansha baǵana bar ekenin kórsetedi. Ol tor keńligine
salıstırıwǵa boladı.
Massivtiń ulıwma forması usı ólshemler menen anıqlanadı, nátiyjesinde maǵlıwmatlardı óz ishine
alatuǵın tor tárizli struktura payda boladı.
Mısalı:
int x[3][4];
Bul jerde x - eki ólshemli massiv. Ol eń kóbi
menen 12 elementti saqlay aladı.
Biz bul massivti 3 qatardan ibarat bolǵan
hám hár bir qatarda 4 baǵana bar bolǵan
keste túrinde kóz aldımızǵa keltiriwimiz
múmkin, tómendegidey:
int x[3][4];
x[0][0] den x[2][3] ke shekem bolǵan
elementler:
Bul eki ólshemli massiv:
3 qatar (0-qatar, 1-qatar, 2-qatar)
4 baǵana (0-baǵana, 1-baǵana, 2-
baǵana, 3-baǵana)
Barlıǵı 12 element (3 x 4 = 12)
1: Eki massiv
Berilgen kod , bizde 3x2 massiv bar,
3 qatar 2 .
// Barlıq elementlerdi kórsetiw ushın C++ programması
// inicializaciyalanǵan eki ólshemli massivtiń
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
int test[3][2] = {{2, -5},
{4, 0},
{9, 1}};
// massivtiń qatarlarına kirisiw
for (int i = 0; i < 3; ++i) {
// massivtiń baǵanalarına kirisiw
for (int j = 0; j < 2; ++j) {
cout << "test[" << i << "][" << j << "] = " << test[i][j] << endl;
}
}
return 0;
}
Nátiyjesi
test[0][0] = 2
test[0][1] = -5
test[1][0] = 4
test[1][1] = 0
test[2][0] = 9
test[2][1] = 1
Bul tablicada:
i qatarlardı kórsetedi (0 dan 2 ge shekem)
j baǵanalardı kórsetedi (0 dan 1 ge shekem)
Joqarıdaǵı mısalda bizler 3 "qatar" hám 2 "baǵana"dan ibarat
test dep atalatuǵın eki ólshemli int massivti
inicializaciyaladıq.
Bul jerde bizler massiv elementlerin kórsetiw ushın ishke
salınǵan for ciklinen paydalandıq.
· i == 0 den i == 2 ge shekemgi sırtqı cikl massivtiń
qatarlarına kirisiw ushın
· j == 0 den j == 1 ge shekemgi ishki cikl massivtiń
baǵanalarına kirisiw ushın
2: Eki massiv kiris
#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
Bul kodta 2x3 massiv ,
2 qatar 3 bar.
int numbers[2][3];
cout << "6 san kiritiń: " << endl;
// Paydalanıwshı kirgiziwin massivte saqlaw
for (int i = 0; i < 2; ++i) {
for (int j = 0; j < 3; ++j) {
cin >> numbers[i][j];
}
}
cout << "Sanlar tómendegishe: " << endl;
// Massiv elementlerin basıp shıǵarıw
for (int i = 0; i < 2; ++i) {
for (int j = 0; j < 3; ++j) {
cout << "numbers[" << i << "][" << j << "]: " << numbers[i][j] << endl;
}
}
return 0;
}
Programma 6 san kiritiwdi massivke
. Keyin, bul sanlar qatarma-qatar, - .
, eger 1, 2, 3, 4, 5, 6 sanlarin kiritken bolsa, massiv
:
•numbers[0][0]: Birinshi qatardıń birinshi elementi
•numbers[0][1]: Birinshi qatardıń ekinshi elementi
•numbers[0][2]: Birinshi qatardıń úshinshi elementi
•numbers[1][0]: Ekinshi qatardıń birinshi elementi
•numbers[1][1]: Ekinshi qatardıń ekinshi elementi
•numbers[1][2]: Ekinshi qatardıń úshinshi elementi
Nátiyjesi
Bunda:
#include <iostream> - Bul qatar standart kiris/ kerekli .
using namespace std; - Bul qatar std ataw belgilep, std:: prefiksin
azat etedi.
int main() { - Bul qatar bas .
int numbers[2][3]; - 2x3 eki san massivi .
cout << "6 san kiritio: " << endl; - 6 san kiritiwdi .
for (int i = 0; i < 2; ++i) { - cikl, birinshi .
for (int j = 0; j < 3; ++j) { - Ishki cikl, ekinshi .
cin >> numbers[i][j]; - san , [i][j] .
cout << "Sanlar tómendegishe: " << endl; - xabar .
for (int i = 0; i < 2; ++i) { ... } - Massiv elementlerin cikl.
for (int j = 0; j < 3; ++j) { ... } - Massiv elementlerin ishki cikl.
cout << "numbers[" << i << "][" << j << "]: " << numbers[i][j] << endl; - bir massiv elementin
indeksleri menen birge .
return 0; - bildiredi.
ÚSH ÓLSHEMLI MASSIV
int test[2][3][4] = {
{ {3, 4, 2, 3}, {0, -3, 9, 11}, {23, 12, 23, 2} },
{ {13, 4, 56, 3}, {5, 9, 3, 5}, {5, 1, 4, 9} }
};
Bul úsh ólshemli massivtiń ólshemlerine itibar beriń. Birinshi ólshemniń mánisi 2. Demek,
birinshi ólshemdi quraytuǵın eki element:
1-element = { {3, 4, 2, 3}, {0, -3, 9, 11}, {23, 12, 23, 2} }
2-element = { {13, 4, 56, 3}, {5, 9, 3, 5}, {5, 1, 4, 9} }
Ekinshi ólshemniń mánisi 3. Birinshi ólshemniń hár bir elementi úsh elementten turatuǵınına
itibar beriń:
1-element ushın: {3, 4, 2, 3}, {0, -3, 9, 11} hám {23, 12, 23, 2}
2-element ushın: {13, 4, 56, 3}, {5, 9, 3, 5} hám {5, 1, 4, 9}
Aqırında, ekinshi ólshemniń hár bir elementiniń ishinde tórt int sanı bar:
{3, 4, 2, 3}
{0, -3, 9, 11}
... .. ...
... .. ...
Úsh ólshemli massivti inicializaciyalaw
Соседние файлы в папке 1-semestr