Programmalıq támiynat qurılması hám evolyuciyası / 9-ameliy_PTQE
.pdf
9-ámeliy jumıs. Programmalıq támiynattı konstrukciyaǵalawǵa tayarlaw.
Jumıstıń maqseti: Kod jazıwdan (Coding) aldınǵı tayarlıq jumıslarınıń áhmiyetin túsiniw. "Upstream Prerequisites" (Dárya basındaǵı shártler) túsinigin qollanıw. Talaplar specifikaciyasın (SRS) analizlew, qátelerdi erte tabıw hám texnikalıq sheshimlerdi (Til, Kitapxana, Arxitektura) tańlaw procesin simulyaciya etiw.
Teoriyalıq bólim:
Tayarlıqsız baslanǵan kod – bul sapasız kod.
Talaplar: Anıq (Specific), Ólshenetuǵın (Measurable), Qoljetimli (Achievable), Real (Realistic), Waqıtqa baylanısqan (Time-bound) – SMART.
Qurallar: IDE tańlaw, Git repository jaratıw, CI/CD jobalastırıw.
ÁMELIY BÓLIM:
"Internet Dúkan" proektine tayarlıq kóremiz.
1-mısal: Talaplardı analizlew (SRS Analizi)
Talap: "Sistema tez islewi kerek." (Jaman).
Analiz: "Tez" degen ne? 1 sekund pa, 10 sekund pa?
Dúzetilgen Talap: "Paydalanıwshı 'Izlew' túymesin basqanda, nátiyjeler 2 sekund ishinde kóriniwi kerek (5000 tovar bolǵanda)."
2-mısal: Til hám Texnologiya tańlaw
Másele: Backend ushın ne tańlaymız?
Java: Kúshli, biraq kod kóp.
Python: Tez jazıladı, biraq orınlanıwı áste.
Node.js: Frontend penen bir til (JS), asinxron.
Qarar (ADR - Architecture Decision Record): "Biz Node.js tańlaymız, sebebi komanda JavaScriptti biledi hám proekt real waqıt rejiminde islewi kerek."
3-mısal: Proekt strukturasın jaratıw (Folder Structure)
Kod jazıwdan aldın papkalar dúzilisin jobalastırıw kerek.
/src
/controllers (Logika)
/models (Maǵlıwmatlar) /views (Kóriniw)
/utils (Kómekshi)
/tests (Testler) /config (Sazlawlar)
Bul standart "MVC" (Model-View-Controller) strukturası.
4-mısal: Prototip jaratıw (PoC - Proof of Concept)
Másele: Bazaǵa jalǵanıwdı tekseriw.
Kod (C++):
#include <iostream>
// DB kitapxanasın qosıw (Stub) class DBConnection {
public:
bool connect() { return true; } // Simulyaciya
};
int main() { DBConnection db;
if (db.connect()) cout << "Bazaǵa jalǵandıq. Texnologiya jaramlı.";
else cout << "Qáte!"; return 0;
}
Analiz: Kod jazıwdan aldın eń qıyın jerin (Baza) testlep aldıq.
ÁMELIY TAPSÍRMALAR
1-tapsırma: Talaplardı dúzetiw.
Jaman talap: "Programma qolaylı bolıwı kerek."
Bunı "SMART" kriteriyasına sáykes 3 anıq talapqa aylandırıń (Mısalı: "Paydalanıwshı 3 ret basqanda maqsetine jetiwi kerek").
2-mısal: Texnologiya tańlaw (Matrica).
"Oyın jaratıw" proekti ushın C++ hám Python dı salıstırıń. Kriteriyalar: Tezlik, Kod jazıw ańsatlıǵı, Kitapxanalar. Ball qoyıń (1-5) hám jeńimpazdı tańlań.
3-tapsırma: Qáwip-qáterlerdi (Risk) analizlew.
Proekttiń baslanıwında 3 qáwipti jazıń (Mısalı: "Baza tolıp ketiwi múmkin").
Hárbir qáwip ushın "Mitigation Plan" (Aldın alıw jobası) dúziń (Mısalı: "Keshlew qollanamız").
4-tapsırma: Kod standartın (Style Guide) tańlaw.
C++ proekti ushın 5 qaǵıyda jazıń:
1.Klass atı...
2.Ózgeriwshi atı...
3.Qawsırmalar ({) qaysı qatarda...
4.Maksimal qatar uzınlıǵı...
5.Kommentariy tili...
5-tapsırma: "Hello World" Arxitekturası.
Ápiwayı "Sálem" shıǵarıwshı programmanı 3 faylǵa bólip jobalastırıń:
1.main.cpp (Iske túsiriw).
2.printer.h (Interfeys).
3.printer.cpp (Logika).
Bul "Tayarlıq" basqıshınıń ámeliy kórinisi.