Математика_5
.pdf
Так как диагонали ромба перпендикулярны, то угловой коэффи-
циент искомой диагонали kBD = − |
1 |
|
. Угловой коэффициент пря- |
|||||||||||||
kAC |
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
мой |
АС |
(kAC ), |
|
найдем |
|
из ее |
|
уравнения: y = −1 x + 2 , откуда |
||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
3 |
|
kAC |
= − |
. Следовательно, |
kBD = − |
|
= 3 . |
|||||||||||
3 |
1 |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− 3 |
|
||
Уравнение |
диагонали BD найдем, |
зная угловой коэффициент |
||||||||||||||
(kBD = 3) |
|
|
|
|
|
15 |
;− |
1 |
|
|
|
|
|
|||
и точку О |
2 |
2 |
, лежащую на ней: y − y0 = kBD (x − x0 ), |
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
т.е. |
y + |
1 |
|
|
15 |
или 3x − y −23 = 0 . |
||||||||||
2 |
= 3 x − |
|
2 |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Ответ: 3x − y −23 = 0 .
Выполним чертеж:
51
Решения заданий типа 41–50
Теоретический справочник
При вычислении пределов используются следующие свойства пределов:
10. |
lim c = c , где с −сonst , т.е. предел постоянной равен самой |
|||||||||||||
|
x→x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
постоянной. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
20. |
lim u(x) = A, |
lim v(x) = B , то |
|
|||||||||||
|
x→x0 |
|
|
|
x→x0 |
|
|
|
|
|
|
|||
а) |
lim (u(x) +v(x)) = lim |
u(x) + lim v(x) = A + B ; |
|
|||||||||||
x→x0 |
|
|
|
|
x→x0 |
|
|
x→x0 |
|
|||||
б) |
lim (u(x) v(x)) = |
lim u(x) |
lim v(x) = A B ; |
|
||||||||||
|
x→x0 |
|
|
|
|
x→x0 |
|
|
x→x0 |
|
|
|||
|
|
u(x) |
|
lim u(x) |
|
|
A |
|
|
|
|
|
||
в) |
lim |
= |
x→x0 |
|
= |
|
, если |
|
lim v(x) = B ≠ 0 . |
|||||
v(x) |
lim v(x) |
|
|
|
||||||||||
x→x0 |
|
|
|
B |
|
x→x0 |
|
|||||||
|
|
|
|
|
x→x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Из |
свойств |
10 и 2б0 следует, |
что |
lim c u(x) = c limu(x) , где |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→x0 |
x→x0 |
с −сonst , т.е. постоянную можно выносить за знак предела. |
||||||||||||||
30. |
Если |
lim u(x) = ∞ , то lim u(x) + . |
|
|||||||||||
|
|
|
x→x0 |
|
|
|
|
x→x0 |
|
|
|
|||
40. |
Если |
lim u(x) = 0 , то |
lim |
1 |
|
= ∞ . |
|
|||||||
u(x) |
|
|||||||||||||
|
|
|
x→x0 |
|
|
|
x→x0 |
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
lim v(x) |
|
||
50. |
lim (u(x))v(x) = |
|
|
|
x→x |
0 . |
|
|||||||
lim u(x) |
|
|
||||||||||||
|
x→x0 |
|
|
|
x→x0 |
|
|
|
|
|
|
|||
52
60. Для всех элементарных функций f (x) |
в любой точке их об- |
ласти определения имеет место равенство: |
lim f (x) = f (x0 ) , т.е. |
|
x→x0 |
предел функции находят непосредственной подстановкой предельного значения аргумента.
Из свойства 20 следует, что предел суммы, произведения, частного двух функций равен, соответственно, сумме, произведению и частному пределов этих функций, если функции имеют конечные пределы (в случае частного предел знаменателя не равен нулю). Ес-
ли |
lim u(x) = |
lim v(x) = 0 , то lim |
u(x) приводит к неопределен- |
||||||
|
x→x0 |
x→x0 |
x→x0 |
v(x) |
|
|
|
||
ности типа |
0 |
|
lim u(x) = ∞, lim v(x) = ∞, |
то |
lim |
u(x) |
|||
|
; если |
v(x) |
|||||||
|
|
0 |
|
x→x0 |
|
x→x0 |
x→x0 |
||
|
|
|
|
|
∞ |
; если lim u(x) =1, |
lim v(x) = ∞, |
||
приводит к неопределенности типа |
|
||||||||
|
|
|
|
|
∞ |
x→x0 |
x→x0 |
|
|
то |
lim u(x)v(x) |
приводит к неопределенности типа (1∞ ). Чтобы вы- |
|||||||
|
x→x0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
числить такие пределы, т.е. «раскрыть неопределенность», необходимо провести дополнительные преобразования.
Пример 1. Вычислить предел |
lim |
5x3 |
− 2x2 + x + 4 |
. |
|
|
+ x2 |
− 4x + 7 |
|||
|
x→∞ 2x3 |
|
|||
Числитель и знаменатель дроби являются многочленами и при x → ∞ стремятся к бесконечности и, следовательно, имеем неопре-
деленность |
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. Для раскрытия такой неопределенности вынесем |
|||||||||||||||||
|
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
в числителе и знаменателе x3 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
x |
3 |
|
5 |
− |
2 |
+ |
1 |
+ |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x2 |
x3 |
|
|
|
сократим |
|
||||||
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
= |
||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
4 |
|
|
7 |
|
|
на x3 |
|||
|
|
x→∞ |
x |
3 |
2 |
+ |
− |
|
+ |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x2 |
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
53
|
|
|
|
5 |
|
|
2 |
|
1 |
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
− |
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
используем |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
lim |
x |
|
x2 |
|
x3 |
|
= |
|
= |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
4 |
|
|
|
|
7 |
|
|
свойство20. ) |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
x→∞ |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
в |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
+ x |
− |
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
1 |
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
используем |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
lim |
5 |
− |
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
x |
|
x2 |
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
= |
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
свойства |
|
|
|
|
= |
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
4 |
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
lim |
2 |
+ |
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
0 |
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
x2 |
|
|
|
x3 |
|
|
|
пределов1 −4 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
lim 5 |
− 2 lim |
|
|
+ lim |
|
|
+ |
|
4 lim |
|
|
5 |
−0 |
+ 0 + 0 |
|
5 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
= |
x→∞ |
|
x→∞ x |
|
|
|
x |
→∞ x2 |
|
|
|
|
|
|
|
x→∞ x3 |
|
= |
= |
. |
|||||||||||||||||||||
lim 2 |
+ lim |
1 |
− 4 lim |
1 |
|
|
|
|
+ |
|
7 lim |
1 |
|
2 |
+ 0 |
−0 |
+ 0 |
2 |
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
x→∞ |
|
x→∞ x |
|
|
|
|
x |
→∞ x2 |
|
|
|
|
|
|
|
x→∞ x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
Рассмотрим случай, когда многочлен, стоящий в числителе имеет меньшую степень по сравнению с многочленом, стоящим в знаменателе:
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
5 |
− |
2 |
+ |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
3 |
|
|
|
|||
|
5x2 −2x +3 |
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
5 |
− |
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
x |
|
2 |
|
|
|
|||||||||||||||||
lim |
|
= |
|
= |
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
lim |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
= |
|||
x3 + x2 −4 |
|
|
3 |
|
|
1 |
|
|
4 |
|
|
|
1 |
|
|
4 |
|
|
||||||||||||||
x→∞ |
|
∞ |
|
x→∞ |
x |
|
|
|
|
|
x→∞ x |
1 |
+ |
− |
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
+ |
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x3 |
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
x3 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
5 |
2 |
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
= lim 1 |
|
− |
|
+ |
|
|
|
|
|
5 −0 +0 |
|
|
lim |
x |
x2 |
|
= 0 |
= 0 5 = 0 . |
|||||||
|
1 |
|
|
|
|
1+0 −0 |
||||||
x→∞ x |
x→∞ |
1 |
|
|
4 |
|
|
|
|
|||
|
|
+ x |
− |
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
x3 |
|
|
|
|
||||||
Рассмотрим случай, когда многочлен, стоящий в числителе имеет большую степень по сравнению с многочленом, стоящим в знаменателе:
54
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
3 |
|
2 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
2 |
|
4 |
|
|
||||
|
|
3 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
− |
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
− |
|
+ |
|
|
|
|||
|
x |
−2x |
+ 4 |
|
|
∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x3 |
|
|
||||||||||||||||||||
lim |
|
|
= |
= |
|
|
lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
lim x |
|
|
|
|
= |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
3x2 + x |
−2 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
1 |
|
2 |
|
||||||||||||||||||||
x→∞ |
|
|
∞ |
|
|
|
x→∞ |
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
x→∞ |
3 |
+ |
− |
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
+ |
|
|
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x2 |
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
x2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
2 |
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
− |
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
1−0 +0 |
|
1 lim |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
= lim x lim |
x |
|
x3 |
|
|
= |
|
lim x |
|
= |
x = ∞ . |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
1 2 |
|
|
|
3 +0 −0 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
x→∞ |
|
x→∞ |
3 |
|
|
|
|
x |
→∞ |
|
|
3 x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
+ x |
− |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Пример 2. Вычислить |
lim |
|
3x2 −2x |
−1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x3 −1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
Определим, имеет ли место неопределенность. Для этого в вы-
ражение, стоящее под пределом подставим x =1: |
3 12 −2 1−1 |
= |
0 . |
|||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13 −1 |
|
|
0 |
|
Т.о. имеем неопределенность |
|
. Разложим на множители числитель: |
||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3x2 −2x −1 = |
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
||||
|
|
3 x + |
3 |
(x −1)= (3x +1)(x −1) |
|
|
|
|||||||||||||||||
знаменатель: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
x3 −1 = (x −1)(x2 + x +1) |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
и подставим это в предел |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
3x2 − 2x −1 |
|
|
(3x +1)(x −1) |
|
сократимна |
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
lim |
|
|
= lim |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
(x −1) |
= |
|
|
x3 −1 |
(x −1)(x2 + x +1) |
множитель |
|
|
||||||||||||||||||||
x→1 |
x→1 |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
= lim |
|
3x +1 |
|
|
= |
|
3 1+1 |
= |
4 |
. |
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
x→1 x |
2 + x +1 |
|
1+1+1 3 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
55
Пример 3. Вычислить lim |
|
|
x −2 |
−1 |
. |
|
||||||||
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
x→3 x2 −4x +3 |
|
|
|||||||
|
|
|
−1 |
|
|
|
−1 |
= |
0 |
|
|
|||
lim |
|
x −2 |
= |
|
3 − 2 |
−неопределенность |
. |
|||||||
|
|
|
|
|
|
0 |
||||||||
x→3 x2 −4x +3 |
32 − 4 3 +3 |
|
|
|||||||||||
Домножим числитель и знаменатель на выражение сопряженное числителю: (
x −2 +1).
|
( |
|
−1)( |
|
|
+1) |
|
|
|
|
|
x −3 |
|
|
|
|
|
|
|
сократим |
|
|||||
lim |
x −2 |
x −2 |
|
= lim |
|
|
|
|
|
|
= |
|
= |
|||||||||||||
(x2 −4x +3)( |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
x→3 |
|
x −2 +1) |
|
x→3 |
(x −3)(x −1)( x |
−2 |
+1) |
|
|
на (x −3) |
|
|||||||||||||||
|
|
= lim |
|
1 |
|
|
|
|
= |
|
1 |
|
|
|
|
= |
1 . |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(3 −1)( |
|
|
|
|
+1) |
|
||||||||
|
|
|
x→3 (x −1)( x − 2 +1) |
|
|
3 −2 |
|
|
4 |
|
||||||||||||||||
Если при раскрытии |
неопределенности |
|
0 |
|
, дробь содержит |
|||||||||||||||||||||
|
0 |
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
тригонометрические функции, то в этом случае используют первый
замечательный предел: |
lim sin x |
=1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
x→0 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Пример 4. Вычислить lim |
tg3x |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
x→0 sin 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
lim |
tg3x |
= |
|
tg(3 0) |
= |
0 |
|
− неопределенность |
|
. |
|||||||||
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
0 |
|
||||||||||||||
x→0 sin 2x |
|
sin(2 0) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Преобразуем выражение: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
tg3x |
= sin3x |
|
1 |
|
|
2x |
|
3 |
. |
|
|
||||||
|
|
sin 2x |
3x |
|
cos3x |
|
sin 2x |
|
2 |
|
|
|
|||||||
56
Отдельно вычислим:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Обозначим |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
lim |
sin 3x |
= |
3x = t. Если |
|
|
= lim sin x =1. |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
x →0 |
3x |
|
|
x → 0, то |
|
|
|
x→0 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t = 3x → 0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Аналогично |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
2x |
|
|
|
2x = z. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
z |
|
|
1 |
|
|
|
|
= 1 =1. |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
lim |
|
= |
Если х → 0, |
|
|
= lim |
|
= |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
x→0 sin 2x |
|
|
то z = 2x → 0 |
|
|
z→0 sin z |
|
|
lim |
sin z |
|
|
1 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
1 |
|
|
z→0 |
z |
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
|
= |
|
|
|
= |
=1. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos0 |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x→0 cos3x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
Следовательно, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
lim |
tg3x |
= |
|
3 |
lim sin 3x |
lim |
|
1 |
|
|
|
|
lim |
|
2x |
= |
3 |
1 1 = |
|
3 |
. |
||||||||||||||
x→0 sin 2x |
|
|
2 x→0 |
3x |
|
x→0 cos3x |
|
x→0 sin 2x |
2 |
|
|
2 |
|
||||||||||||||||||||||
Пример 5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
lim |
|
1−cos4x |
= |
|
0 |
= |
|
1−cos4x = 2sin2 2x |
|
|
= |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
cos x −cos7x |
= 2sin 4xsin3x |
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
x→0 cos x −cos7x |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|
lim |
|
2sin |
2 2x |
= lim |
sin2 2x |
|
4x |
|
3x |
|
1 |
= |
|
||||||||
|
x→0 2sin 4xsin3x |
|
x→0 |
|
(2x)2 |
|
sin 4x |
|
sin 3x |
|
3 |
|
|
|
||||||||
1 |
lim |
sin 2x |
2 |
lim |
4x |
|
lim |
|
3x |
= |
1 |
2 |
|
|
|
|
1 |
. |
||||
|
|
2x |
|
|
|
|
|
|
3 |
1 1 |
1 |
= |
3 |
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
3 x→0 |
|
x→0 sin 4x |
x→0 sin 3x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
57
При раскрытии неопределенности 1∞ используют второй замечательный предел:
|
|
1 |
x |
|
1 |
|
+ |
= e или lim(1+ x) |
х |
||
lim 1 |
x |
|
= e . |
||
x→∞ |
|
|
x→0 |
|
Пример 6. Вычислить lim 5x −1 2x+1 . x→∞ 5x + 2
Вычислим отдельно предел основания:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 |
− |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
5 |
− 1 |
|
|
||||||||
|
|
5x −1 |
|
|
|
∞ |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5 −0 |
|
||||||||||||||||
lim |
|
|
= lim |
|
|
|
|
|
x |
= lim |
|
|
|
|
x |
= |
=1 |
|||||||||||||||||||||
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
x→∞ 5x + 2 |
|
|
|
∞ |
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
x→∞ |
5 |
+ |
2 |
|
|
5 +0 |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
5 |
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
и предел показателя |
lim (2x +1)= ∞, получаем неопределенность 1∞ . |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Преобразуем выражение в скобках к виду 1+α(x): |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
5x −1 |
|
|
(5x + 2)−3 |
|
|
|
|
|
−3 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
1+ |
|
|
|
|
, |
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
5x |
+ 2 |
|
|
5x + 2 |
|
|
5x + |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||
т.е. α(x)= |
|
−3 |
. |
Из второго замечательного предела следует, что |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
5x + 2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
lim (1+ α(x)) |
α(x) |
= e , поэтому преобразуем показатель степени так, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
α(x)→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
чтобы он содержал сомножитель |
|
|
1 |
|
|
= − |
5x + 2 |
. |
|
Таким образом |
||||||||||||||||||||||||||||
|
α(x) |
|
|
3 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5x+2 |
−3(2x+1) |
|
||||||||
|
|
5x −1 2x+1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5x+2 |
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
− |
3 |
|
|
|
|
−3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
1 |
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
5x + 2 |
|
|
|
|
|
|
5x + |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
58
Тогда
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−3(2x+1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
−3 |
|
5x+2 5x+2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5x+2 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
−3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−3 −3 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
lim |
1 |
+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
lim |
1+ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= e |
= |
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
5x + 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
x→∞ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→∞ |
|
+ 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2+ |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−3lim |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
− |
+ |
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
lim |
3(2x 1) |
|
|
−3lim |
2x |
1 |
|
|
|
|
x→∞ x |
5+ |
|
|
|
−3 |
2 |
|
|
|
−6 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
= ex→∞ |
5x+2 |
= e x→∞ |
5x+2 = e |
|
|
|
|
|
|
x = e |
|
|
5 = e |
5 . |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
Пример 7. Вычислить lim(7 −3x) |
3 |
|
= (1∞). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
x− |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Выражение в скобках запишем в виде 1+α(x)= 7 −3x =1+(6 −3x), |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
т.е. α(x)= 6 −3x . |
Следовательно, |
|
показатель степени должен со- |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
держать сомножитель |
|
|
1 |
= |
|
1 |
|
|
: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
α(x) |
6 −3x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
3(6−3x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
lim(7 −3x)x−2 |
= |
lim(1+(6 −3x))6−3x |
|
x−2 |
= |
lim(1+ (6 −3x))6−3x |
= e |
= |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
x→2 |
|
|
|
x→2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
3(6−3x) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
lim |
|
|
lim |
|
−3 3(x−2) |
= e−9 . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
= ex→2 |
x−2 = ex→2 |
x−2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
Для раскрытия неопределенностей типа |
0 |
|
|
или |
|
∞ |
удобно |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
∞ |
|
|
f ′(x) |
|
||||||
использовать правило Лопиталя–Бернулли: |
|
lim |
|
f (x) |
|
= |
lim |
, |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
g(x) |
g′(x) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→x0 |
|
|
x→x0 |
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
т.е. предел отношения функций в случае неопределенности |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
|
|
или ∞ равен пределу отношения производных этих функций.
∞
Для применения правила Лопиталя–Бернулли необходимо научиться вычислять производные функций.
59
Пример 8. Вычислить lim sin3x −arcsin x . |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
e2x −ex |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
sin3x −arcsin x |
|
0 |
|
= lim |
(sin3x −arcsin x)′ |
||||||||||||||||
lim |
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|||||
|
e2x −ex |
|
|
|
(e2x −ex )′ |
|
||||||||||||||||
x→0 |
|
|
|
0 |
|
x→0 |
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
3cos3x − |
|
1 |
|
|
|
|
|
|
3cos0 − |
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
1− x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
3 −1 |
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
= lim |
|
|
|
|
|
= |
1−0 |
= 2 . |
||||||||||||||
x→0 |
2e2x −ex |
|
|
|
|
|
|
|
2e0 −e0 |
|
|
|
2 −1 |
|
|
|||||||
Правило Лопиталя–Бернулли при вычислении предела можно применять несколько раз.
Пример 9. Вычислить lim |
ex |
−e−x − 2x |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
x3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
lim |
ex −e−x − 2x |
= |
0 |
|
= lim |
(ex |
−e−x − 2x)′ |
= |
lim |
ex + e−x − 2 |
= |
|
0 |
= |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
x3 |
|
|
|
|
|
(x3 )′ |
|
|
|
|
3x2 |
0 |
||||||||||||||||
x→0 |
|
|
0 |
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
= lim |
(ex + e−x − |
2)′ |
|
|
|
|
ex −e−x |
|
0 |
= lim |
(ex − e−x )′ |
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
= |
lim |
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
|
|||||
|
x→0 |
|
(3x2 )′ |
|
|
|
x→0 |
|
|
6x |
|
|
|
0 |
|
x→0 |
(6x)′ |
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
= lim |
ex +e−x |
1+1 |
= |
1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
= |
6 |
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
x→0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Решения заданий типа 51–60
Теоретический справочник Дифференцированием функции y = f (x) называют нахождение
ее производной y′ = dydx , которое выполняется с помощью правил
дифференцирования и таблицы производных основных элементарных функций.
60
