Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Основы метода конечных элементов в мехатронике. В 2 ч. Ч. 1

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
29.11.2025
Размер:
1.46 Mб
Скачать

dy(a)

 

 

 

 

 

 

x1

 

dy

 

dN0

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(a)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

yN0q(x)dx N0 f (x)dx;

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k 1 dy dNk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k 1

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

yNk q(x)dx

Nk f (x)dx,

k 1,n 1;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

dx

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

 

 

 

 

k

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

k 1

 

 

xn

 

 

 

 

dy(b)

 

 

 

 

 

 

 

dy dNn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(b)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

yNnq(x)dx

Nn f

(x)dx.

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Подставим в уравнения системы функцию

y(x)

, учитывая при

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

этом соотношение (5.4):

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dy(a)

 

 

 

 

x1

 

 

 

dN

0

 

 

 

dN

 

dN

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

p(a) y0

 

dx

 

y1

dx

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

y0 N0 y1N1 N0q(x)dx

1

N0 f (x)dx;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

 

 

 

 

 

dNk 1

 

 

 

 

 

dNk

dNk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

yk

 

dx

 

 

 

yk

 

dx

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

dNk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dNk 1

dNk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k

1

 

 

 

 

yk 1

p(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

yk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

k

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

yk 1Nk 1 yk Nk Nk q(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k

1

yk Nk yk 1Nk

1 Nk q(x)dx

 

k 1

Nk f (x)dx,

k

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1,n 1;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

k

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

k 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dy(b)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dNn 1

 

 

 

dNn

dNn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(b)

 

 

 

yn 1

 

 

 

 

yn

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

dx dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

n

yn 1Nn 1 yn Nn Nnq(x)dx

 

n

 

Nn f (x)dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

61

Представляя далее интегралы от сумм как суммы интегралов и вынося постоянные yk , k 0,n, за знаки интегралов, получим систему линейных алгебраических уравнений относительно yk:

 

 

dy(a)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

dN

0

 

2

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(a) y0

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx N02q(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0 dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1 dN

 

dN

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

y1

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

N1N0q(x)dx

 

 

N0 f (x)dx;

 

 

 

dx

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0

 

 

 

x0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

dNk 1 dNk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

 

 

 

 

 

yk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

Nk 1Nk q(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

dNk 2

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

2

 

 

 

 

 

 

 

yk (

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

Nk

 

q(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(5.7)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1 dNk 1

 

dNk

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

yk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

Nk 1Nk q(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

Nk f (x)dx,

k

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1,n 1;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dy

(b)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

dNn 1 dNn

 

 

 

 

xn

 

 

 

 

p(b) yn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

Nn 1Nnq(x)dx

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

 

dNn

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

2

 

 

 

 

 

 

xn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

Nn q(x)dx

 

Nn f (x)dx.

 

yn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Теперь из этой системы уравнений можно вычеркнуть первую и последнюю строки, получающиеся при применении метода Галеркина к исходному уравнению с базисными функциями, отвечающими узлам, где заданы значения решения, и использовать задан-

ные граничные значения y0 y0 c и yn yn d в оставшихся

уравнениях. Таким образом получим систему линейных алгебраических уравнений с трехдиагональной матрицей:

62

 

 

x2 dN

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x2

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x2 dN

2

 

dN

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

y1

 

 

 

 

p(x)dx

N1

q(x)dx y2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1 dN

 

 

dN

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

N2N1q(x)dx

 

 

 

N1 f (x)dx

с

 

 

 

 

1

 

 

 

0

 

p(x)dx

N0N1q(x)dx ;

 

 

 

 

 

 

dx

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

dN

k 1

 

dN

k

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

dN

k

2

 

 

y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

N

k 1

N

k

q(x)dx

y

(

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k 1

 

 

 

dx dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

k

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1 dNk 1 dNk

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nk

 

q(x)dx yk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

 

 

Nk 1Nk q(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

Nk f (x)dx,

 

k

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2,n 2;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xk 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1 dNn 2 dNn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

yn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

 

Nn 2Nn 1q(x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

dNn 1

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

y

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

N

 

 

 

q(x)dx

 

 

 

 

N

 

 

f (x)dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

n 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

n 1

 

 

 

 

 

n 1

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

 

dN

n 1

 

dN

n

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

d

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

p(x)dx

 

 

Nn 1Nnq(x)dx .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

xn 1 dx dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Численно решить эту систему уравнений можно методом про-

гонки [10, 11].

После определения всех узловых значений аппроксимирующей функции y(x) с помощью соотношения (5.3) можно найти прибли-

женные значения искомой функции y(x) в любой точке отрезкаa,b . Заметим, что вычеркнутые из системы (5.7) уравнения можно

использовать для определения значений производной ddyx в точках x a и x b .

63

П р и м е р

Реализация решения в пакете MathCAD

64

A0 0 16.525

X2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(dN(x 1))2 p (x) dx 16.428

 

 

 

2

(N(x 1))

q(x) dx 0.097

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xj 1

 

 

 

 

 

 

 

Xj 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A

j

1 j 1

 

(dN(x j ))2 p (x) dx

(N(x j ))2 q (x) dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xj 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xj 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A

 

 

 

 

Xj 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xj 1

 

 

 

 

 

 

 

 

j

1 j

 

dN(x j 1) dN(x j ) p (x) dx

 

N(x j 1) N(x j ) q (x) dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xj

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xj

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A

 

 

 

 

 

Xn 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn 1

 

 

 

 

 

 

 

n 2 n 3

 

 

dN(x n 2) dN(x n 1) p (x) dx

N(x n 2) N(x n 1) q (x) dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn 2

 

 

 

 

 

 

 

A

 

 

 

 

 

Xn

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn

(N(x n 1))2 q (x) dx

 

 

 

 

 

n 2 n 2

 

(dN(x n 1))2 p (x) dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X2

 

 

 

 

 

X1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

f (x) N(x 1) dx c

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

N(x 0) N(x 1) q (x) dx

 

 

B

 

 

 

dN(x 0) dN(x 1) p (x) dx

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X0

 

 

 

 

 

X0

 

 

 

 

 

 

 

 

X0

 

 

 

 

 

 

j 2 n 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X j 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bj 1

 

f ( x) N ( x j ) dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

X j 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn

 

 

 

 

 

 

 

Xn

 

 

 

 

 

 

Xn

 

 

 

B

 

 

 

 

f (x) N(x n 1) dx

d

 

 

 

 

 

 

 

 

 

N(x n 1) N(x n) q (x) dx

 

2

 

 

 

 

 

dN(x n 1) dN(x n) p (x) dx

 

n

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Xn 2

 

 

 

 

 

 

 

Xn 2

 

 

 

 

 

Xn 1

 

 

 

 

 

16.525

8.342

0

 

0

 

0

 

 

0

 

0

0

 

0

 

 

 

2.592

 

 

8.342

17.125

8.635

 

0

 

0

 

 

0

 

0

0

 

0

 

 

 

0.276

 

 

 

 

0

 

8.635

17.705

8.919

 

0

 

 

0

 

0

0

 

0

 

 

 

0.29

 

 

 

 

 

0

 

0

 

8.919

18.265

9.193

0

 

0

0

 

0

 

 

 

0.303

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A

 

0

 

0

 

0

9.193

18.809

9.46

 

0

0

 

0

 

 

B 0.316

 

 

 

 

0

 

0

 

0

 

0

9.46

19.338

9.72

0

 

0

 

 

 

0.329

 

 

 

 

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

 

9.72

19.852

9.973

0

 

 

 

0.341

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

 

0

9.973

20.354

10.22

 

 

0.352

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

0

 

0

 

0

 

0

 

 

0

 

0

10.22

20.843

 

 

1.415

65

Y lsolve(A B)

 

 

YT 0.365 0.412

0.432

0.427 0.396 0.339 0.255 0.144 2.615 10 3

 

n 2

Yi N(x i 1) d N(x n)

yp(x) c N(x 0)

 

Given

i 0

 

 

 

d2 y(x) ( p (x))

d p (x)

d y(x) q (x) y(x)

f (x)

 

 

dx2

 

dx

dx

 

 

 

 

y(a)

c

 

steps

105

 

 

 

y(b )

d

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

y Odesolve (x b steps )

 

 

 

 

 

 

n 1

yp Xi 2

 

 

 

 

 

y Xi

9.127 10 4

 

 

 

i 1

 

 

 

 

 

 

Сравнение результатов дано на рис. 5.3.

 

 

 

0.6

 

 

 

 

 

 

 

0.4

 

 

 

 

 

 

y(x)

 

 

 

 

 

 

 

yp (x) 0.2

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

0.2

 

2

 

2.5

3

3.5

 

1.5

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

Рис. 5.3. Сравнение результатов

 

 

66

Лабораторная работа № 6

РЕШЕНИЕ ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНОГО УРАВНЕНИЯ В ЧАСТНЫХ ПРОИЗВОДНЫХ С ПОМОЩЬЮ МЕТОДА КОНЕЧНЫХ ЭЛЕМЕНТОВ НА ПРИМЕРЕ РЕШЕНИЯ КРАЕВОЙ ЗАДАЧИ ДЛЯ УРАВНЕНИЯ ЛАПЛАСА

Цель работы: решить уравнение Лапласа

 

u

 

2u

 

2u

0 f (x) ,

(6.1)

 

x2

y2

 

 

 

 

 

в области D с границей С при заданных граничных условиях

 

 

u(x, y) f1(x, y) ,

(x, y) C1 ,

(6.2)

 

u (x, y) f2 (x, y) ,

(x, y) C2 ,

(6.3)

 

n

 

 

 

 

 

 

где C1 C2

C , f1(x, y) , f2 (x, y)

– заданные функции;

 

n – внешняя нормаль к части границы C2 .

Решение реализовать численно методом конечных элементов.

За д а н и е

1.Методом конечных элементов решить смешанную краевую задачу для уравнения Лапласа в области ABCD, показанной ниже на рис. 6.1. Здесь AD и BC – дуги окружностей радиусов R и 1 соответственно, φ – заданный угол.

На рис. 6.1 показана также рекомендуемая нумерация конечных элементов. Граничные условия задаются в вариантах индивидуальных заданий (приведены в таблице).

67

Рис. 6.1. Рекомендуемая нумерация КЭ при решении задачи

Варианты индивидуальных граничных условий к заданию

варианта

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

68

AB

un 0 un 0 un 0 u ln r

u ln r

un 0 u ln r

un 0 u ln r

un 0 un 0

BC

CD

DA

R

φ

 

 

 

 

 

un 1

u ln R

un 1/ R

3

30

un 1

un 0

u ln R

3

30

u 0

un 0

un 1/ R

3

30

un 1

un 0

un 1/ R

3

30

un 1

un 0

u ln R

3

30

u 0

u ln r

un 1/ R

2,5

25

u 0

un 0

un 1/ R

2,5

25

un 1

u ln r

u ln R

2,5

25

un 1

u ln r

un 1/ R

2,5

25

u 0

un 0

u ln R

2,5

25

un 1

u ln R

un 1/ R

2

10

Окончание таблицы

варианта

12

13

14

15

16

17

18

19

20

AB

un 0 un 0 u ln r

u ln r

un 0 u ln r

un 0 u ln r

un 0

BC

CD

DA

R

φ

 

 

 

 

 

un 1

un 0

u ln R

2

10

u 0

un 0

un 1/ R

2

10

un 1

un 0

un 1/ R

2

10

un 1

un 0

u ln R

2

10

u 0

u ln r

un 1/ R

1,5

15

u 0

un 0

un 1/ R

1,5

15

un 1

u ln r

u ln R

1,5

15

un 1

u ln r

un 1/ R

1,5

15

u 0

un 0

u ln R

1,5

15

2. Вычислить погрешность

m

(uточ(xi , yi ) ui )2 ,

i 1

где m – число узлов, в которых найдено значение функции u(x, y);

uточ ln(r);

r – радиус-вектор точки (x, y).

3.Найти значение функции V Vx2 Vy2 в узле с координатами

0,(1 R) / 2 . Сравнить с точным значением Vточ 2 / (1 R). Считать, что Vx ux , Vy uy .

Основные понятия. Краткие теоретические сведения

Пусть требуется решить уравнение Лапласа (6.1) в области D с границей С при заданных граничных условиях в виде условий Дирихле (6.2) и Неймана (6.3).

69

Для решения задачи методом конечных элементов область D разбивают на отдельные участки – конечные элементы (КЭ). Чаще всего в качестве КЭ выбирают треугольные или четырехугольные области. В соответствии с этим и конечные элементы называются треугольными или четырехугольными элементами. На каждом элементе неизвестную функцию аппроксимируют многочленом некоторой степени от переменных x и y. В зависимости от степени многочлена конечные элементыназываются линейными, квадратичнымиит. д.

Рассмотрим применение МКЭ с линейными треугольными элементами к решению задачи (6.1)–(6.3).

Разобьем область D (рис. 6.2) на треугольные подобласти и пронумеруем все получившиеся треугольные элементы: D1, D2 , ..., DM

и их вершины P1, P2 , ..., P , P , P , ..., Pl . Эту нумерацию вершин бу-

дем называть глобальной, а сами вершины треугольников, как и ра-

нее, – узлами конечных элементов.

 

D

Pα

 

 

 

 

Dj

C

Pβ

Pγ

 

 

 

Рис. 6.2. Сравнение результатов расчетов решения исходной задачи

Рассмотрим один произвольный элемент Dj с вершинами P ,P ,P и границей C j . Кроме глобальной нумерации введем локальную нумерацию узлов. Пусть узел P с глобальным номером имеет локальный номер 1, узел P – номер 2 и узел P – номер 3. Локаль-

ную нумерацию узлов следует проводить на каждом элементе против часовой стрелки (рис. 6.3).

70