Основы высшей математики
.pdf
|
|
|
|
|
arcsin( |
|
|
|
|
) ' |
|
|
|
arcsin( |
|
|
) |
|
|
|
|
|
1 |
|
' |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
б) |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
y' = e |
|
|
|
|
|
|
|
= e |
|
|
|
|
|
|
|
|
arcsin x2 |
|
= |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
arcsin( |
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
' |
arcsin( |
|
|
|
) |
|
1 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
−1 |
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
= e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 |
= e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
x |
2 . |
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
1 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1− x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
− x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
Задачи для самостоятельного решения |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Задание 2.4. Найти производные y ' следующих функций: |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1. |
y = cos 4x. |
|
|
2. |
y = e(3x+5). |
|
|
3. |
y = arcsin |
x |
. |
|
4. y = ln7 |
x . |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
5. |
|
|
|
|
|
|
|
|
6. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
7. |
|
y = 3 x5 −4x2 +3. |
|
||||||||||||||||||||||||||||
y = arctg x + |
4 |
. |
|
|
y = (x2 + x −5) |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
8. |
y = |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
9. |
|
|
y = sin ex. |
|
|
|
|
|
10. |
|
|
y = tgx2 + tg2x. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
arcctgx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
ctg3x |
|
||||||||||
|
y = |
|
|
|
2x +3 − |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
11. |
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|
|
12. |
y |
|
= sin 2x |
+ |
|
|
|
x. |
|
13. |
= |
2x −3 |
. |
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
sin x |
|
|
|
3 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
14. |
y = arctg2x ex. |
|
|
15. |
y = sin 3x . |
|
|
16. |
|
y = e7x −2arccos3x. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
y = cos2 x ln (x2 −1). |
|
|
|
|
|
cos9x |
|
|
|
|
|
ln (2x −5) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
17. |
|
|
|
|
|
|
|
|
18. |
|
y = |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
arccos(x +1) |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
19. |
y = |
5sin 3x |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20. |
|
y = |
|
|
|
4x +1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
1+ tgx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 −cos 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
Задание 2.5. Найти производные y ' следующих функций: |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
y = tg3 (e2x ). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y = arcsin2 (ex + x). |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
1. |
|
|
|
|
|
|
2. |
|
|
y = earctg |
x2 −5x |
. |
|
|
|
3. |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4. |
y = sin (ln (x3 −3x2 +4)). |
|
|
|
|
|
|
|
5. y = cos ln arcsin |
|
1 |
|
|
. |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
x +1 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
41
Задание 2.6. Найти значение производной y '(x) следующих функций в точке x = x0 :
|
2x |
, x =1. (Ответ. 1). |
||||
1. y = |
x2 +3 |
+ |
||||
|
||||||
|
|
|
x +1 |
0 |
||
|
|
|
|
|||
2. |
y = 5(x +1)2 |
|
x2 +16, |
|
x = 0. (Ответ. 1). |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
0 |
3. |
y = 1 sin x tg2x, |
x |
= π |
. (Ответ. 1). |
||||||
|
2 |
|
|
|
|
0 |
2 |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
||||
4. |
y = |
e2x+1 |
, |
x |
= |
0. (Ответ. 2е). |
||||
|
||||||||||
|
|
cos3x |
|
0 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2.5. Производные неявных функций |
|||||||
Пусть функция |
y = y(x) задана уравнением F(x, y) = 0. В этом |
|||||||||
случае говорят, что функция у задана неявно. |
||||||||||
Производная |
|
y′ = y′(x) может быть найдена из уравнения Fx′ = 0 , |
||||||||
где |
F = F(x, y) |
рассматривается как сложная функция от перемен- |
||||||||
ной х.
Примеры решения задач
2.5. Найти производную yx' от неявно заданной функции
x cos y − y3 +sin 2x +1 = 0.
Решение. Продифференцируем обе части равенства
(x cos y − y3 +sin 2x +1)' = 0'.
cos y − x sin y y '+3y2 y '+2cos 2x = 0.
Выразим y ' : cos y +2cos 2x = x sin y y '−3y2 y '.
cos y +2cos 2x = y '(x sin y −3y2 ) y ' = cos y +2cos 2x . x sin y −3y2
42
Задачи для самостоятельного решения
Задание 2.7. Найти производные yx' от неявно заданной функции:
1. x3 + y4 − x |
|
= 0. |
5. 3x +2y = 6x+y. |
y |
2.ex sin y −ey cos x = 0 .6. ln (3x +2y)− xy +1 = 0.
3.sin (x + y)+ x arcsin y = 0. 7. x3 + y2 −2xy −3x +4y −5 = 0.
4. exy = x + y. |
8. |
x |
+sin xy = 0. |
|
y |
||||
|
|
|
2.6. Приложения производной
Геометрический смысл производной: y '(x0 )= tgα = k – угловой
коэффициент касательной к линии y = y (x) в точке x0 .
Механический смысл производной: если путь тела при прямоли-
нейном неравномерной движении |
описывается функцией s (t), то |
скорость тела будет описываться |
v(t)=(s (t))' , а ускорение тела |
a (t)= (v(t))' = (s (t))" . |
|
Задачи для самостоятельного решения
Задание 2.8. Тело движется прямолинейно и неравномерно. Путь тела описывается функцией s (t)= tt2++43 . Найти скорость тела в
момент времени t = 2. (Ответ. 1736 ).
Задание 2.9. Тело движется прямолинейно по закону s (t)= 2t3 −3t +4 . Найти ускорение тела в момент времени t = 4.
(Ответ. 4 ).
43
Задание 2.10. Тело движется прямолинейно по закону s (t)= 3t3 −4t2 +1. Найти скорость тела в момент, когда ускорение
равно 0. (Ответ. −169 ).
Задание 2.11. В тонком неоднородном стержне масса (в граммах) распределяется по закону m(l)= 4l2 −2l +5 , где l – расстояние от
начала стержня до любой его точки. Найти плотность стержня на расстоянии 4 см от начала стержня. (Ответ. 30).
Задание 2.12. В колебательном контуре заряд меняется по закону
|
π |
|
|
|
|
|
|
|
q (t)= cos 3t + |
, где t – время (в сек). Найдите величину силы то- |
|||||||
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
ка в контуре в момент времени t = π . (Ответ. |
− |
3 |
|
|
). |
|
||
|
3 |
|
|
|||||
|
2 |
|
|
|
||||
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
2.7. Уравнение касательной к графику функции, |
|
|||||||
|
точки экстремума |
|
|
|
|
|
|
|
Уравнение касательной к графику функции |
y (x) в точке |
x = x0 |
||||||
вычисляется по формуле |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y = y (x0 )+ y '(x0 ) (x − x0 ). |
|
|
|
|
(2.4) |
||
Примеры решения задач
2.6. Написать уравнение касательной к кривой, заданной неявной функцией x2 + y3 −3xy −2x + y −1 = 0 в точке М(2; -1).
Решение. Найдем производную yx' неявно заданной функции
(x2 + y3 −3xy −2x + y −1)' = 0'.
2x +3y2 y '−3y −3xy '−2 + y ' = 0 y ' = −2x +3y −2 . 3y2 −3x +1
44
Подставив вместо x и у координаты точки М, найдем значение производной в данной точке: y ' M = 92 . Полагая x0 = 2, y0 = −1
найдем уравнение касательной: y = −1+ 92 (x −2) y = 92 x −10.
Задачи для самостоятельного решения
Задание 2.13. Написать уравнение касательной к графику функции y = y (x) в точке x = x0 :
1.y = x3 + 3x , x0 = −2. (Ответ. y =11, 25x +13 ).
2.y = 4x −2x+1, x0 = 0. (Ответ. y = −1).
|
|
π |
|
|
π |
|
y = −x + |
π |
|
|
3 |
|
||
3. y = sin |
2x − |
|
|
, |
x0 = |
|
. (Ответ. |
|
+ |
|
|
). |
||
3 |
2 |
3 |
2 |
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
Задание 2.14. Написать уравнение касательной к кривой, заданной неявной функцией в точке M (x0 , y0 ):
1. x3 +2xy − y2 −1 = 0, M (1; 2). (Ответ. y = 3,5x −1,5 ).
2. (x +1)sin y −5x +3y −2 = 0, M (−1; 1).
(Ответ. y =1+ 5 −3sin1(x +1)).
3. −2cos(xy)+ y +1 = 0, M (0; 1).
(Ответ. у = 1).
Задание 2.15. Найти точки экстремума функций
1. y = 2x3 − x2 −4x +5. (Ответ. x = − 23 – точка максимума; х = 1 – точка минимума).
2. y = x +
10 − x . (Ответ. x = 9 – точка максимума).
45
3. y =1− x2 . (Ответ. x = 2 +
x −2
точка минимума).
4. y = x e1−2x2 . (Ответ. x = 12 минимума).
3 – точка максимума; x = 2 −
3 –
– точка максимума; x = − 12 – точка
5. 4. y = x ln2 x . (Ответ. x = e−2 – точка максимума; x =1– точка минимума).
46
Тема 3. ИНТЕГРАЛЫ
3.1. Таблица интегралов, правила интегрирования
Пусть t =t (x); dt =t '(x)dx , тогда
1. |
∫dt = t +C. |
|
|
|
|
7. |
|
∫costdt =sin t +C. |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
2. ∫tndt = |
|
tn+1 |
+C; n ≠ −1. |
|
8. ∫ |
|
dt |
|
|
|
= tgt +C. |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
t |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
n +1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
cos |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
3. |
∫t−1 = ∫ dt |
= ln |
|
t |
|
+C. |
|
|
|
|
9. |
|
∫ |
|
dt |
|
|
|
= −ctgt +C. |
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
sin2 t |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
4. |
∫et dt = et |
+C. |
|
|
|
10. |
|
∫ |
|
|
|
dt |
|
|
= |
1 |
|
ln |
|
|
t −a |
|
+C. |
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
t2 −a2 |
|
2a |
|
|
t +a |
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
at |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
5. |
∫atdt = |
+C. |
|
|
|
11. |
|
∫ |
|
|
dt |
|
|
= |
1 |
|
ln |
|
|
t +a |
|
+C. |
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
a |
2 |
|
2 |
|
2a |
|
|
|
t −a |
||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
ln a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dt |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
6. |
∫sin tdt =−cost +C . |
|
|
|
12. |
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
= ln |
|
|
t +t2 ±a2 |
+C. |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
t |
2 ±a2 |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
13. ∫ |
|
|
dt |
|
|
|
= arcsin |
|
t |
+C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
2 |
−t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
Правило интегрирования: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
∫(α f (x)±βg (x))dx =α∫ f (x)dx ± β∫g (x)dx. |
(3.1) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Примеры решения задач
3.1. Вычислить неопределенный интеграл:
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
1 |
||
|
|
|
|
|||||||
∫ |
|
|
|
+3 x −1 dx = ∫ |
|
|
|
+ ∫3x2 dx −∫dx = |
||
|
2 |
x |
sin |
2 |
x |
|||||
sin |
|
|
|
|
|
|
||||
47
|
|
|
= 2∫ dx2 |
|
|
|
+3∫x2 dx −∫dx = 2(−ctgx) |
|
|
|
|
3 |
|
|
− x +C = |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
+3 x3 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
sin |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
= −2ctgx +2x |
2 |
− x +C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
3.2. Вычислить интеграл: ∫ |
|
x3 +4x −5 |
dx . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
x3 +4x −5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x3 |
|
|
4x |
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
∫( |
x +4x−1dx −5x−2 |
) |
|
||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx = |
|
|
|
|
|
|
|
|
+ |
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
|
dx |
= |
dx = |
||||||||||||||||||||||||
|
∫ |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|
|
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
∫ |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
= |
|
|
|
x2 |
|
+ |
4ln x |
− |
5x−1 |
+C = |
1 |
x |
2 |
|
+ |
|
4ln x − |
5 |
+C. |
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
−1 |
2 |
|
|
|
x |
||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
3.3. Вычислить интеграл: ∫ctg2xdx.. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Решение. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
2xdx |
|
|
|
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1−sin2 x |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
1−sin2 x |
|
|
||||||||||||||||||||||
∫ |
ctg |
= |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
dx = |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx = |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
− |
|
|
|
|
dx = |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
sin |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
sin |
x |
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
sin |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
= ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−1 dx = −ctgx − x +C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
sin |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
Задачи для самостоятельного решения
Задание 3.1. Вычислить неопределенные интегралы:
1.∫(3cos x +5ex )dx.
2.∫ 4 −sin x dx.
x
7. |
∫ |
|
dx |
|
. |
13. |
∫ |
|
dx |
|
. |
|
|||
|
|
|
|
|
|
||||||||||
1− x2 |
4 + x2 |
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
8. |
∫ |
|
|
dx |
|
|
. |
14. |
∫ |
|
dx |
. |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
9 − x2 |
|
|
|
|
|
|
x2 −10 |
||||
48
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
+2x |
|
9. |
∫ |
|
|
dx |
|
|
|
. 15. |
∫ |
|
|
|
dx |
|
. |
|
|
|
||||||
3. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
3 x |
13 − x2 |
x |
+10 |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
( |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|||||||||
4. |
∫ |
|
x7 |
+3 dx. |
10. |
∫ |
|
|
. |
|
16. |
|
|
|
|
|
|
|
|
. |
|||||||||||||||
|
|
|
|
4 − x2 |
|
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
) |
|
|
|
|
|
|
|
10 − x2 |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
11. |
∫ |
|
dx |
. |
|
17. |
∫ |
|
|
|
dx |
. |
|
|
|
|||||||||
5. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−5cos x dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9 + x2 |
|
x |
2 |
−10 |
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
cos2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
12. |
∫ |
|
dx |
|
|
. |
18. |
∫ |
|
|
|
dx |
|
|
|
|
. |
|||||||
6. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−sin x dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17 + x2 |
|
|
x2 +10 |
|
||||||||||||||||||||||
|
|
sin2 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
Задание 3.2. Вычислить интегралы:
1. ∫ x3x+2 dx.
2. ∫ x2 + x −4dx. 
x
3. ∫ 
x2 −4 +
x2 +4dx. 
x4 −16
4.∫ x2 −1 dx.
x2 +1
5.∫tg2xdx.
6.∫sin 2x cos 2xdx.
3.3. Интегрирование методом замены переменной
Примеры решения задач
3.4. Вычислить неопределенный интеграл ∫cos7xdx. Решение. Сделаем замену u = 7x . Тогда
du = (7x)'dx du = 7dx. Преобразуем выражение |
|
|
||||||
∫cos 7xdx =∫cos 7x 7dx |
= |
|
u = 7x; |
|
= ∫cosu du |
= |
1 |
∫cosudu = |
|
|
|||||||
7 |
|
|
du = 7dx |
|
7 |
|
7 |
|
= 1 (−sin u +C)= 1 sin 7x +C. |
|
|
|
|||||
7 |
7 |
|
|
|
|
|
||
49
Задачи для самостоятельного решения
Задание 3.3. Вычислить неопределенные интегралы:
1. ∫sin 5xdx. |
|
|
|
|
|
|
|
8. ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
15. |
∫ |
|
|
dx |
|
|
|
. |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
−49x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19 |
|
|
|
|
|
|
|
x |
ln x |
+ 2 |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
π |
|
9. |
|
∫ |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e |
x |
dx |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
2. ∫cos 3x |
|
− |
4 |
dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16. |
∫ |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
1+7x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
e2x −9 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
3. |
∫e2x+3dx. |
|
|
|
|
|
|
|
10. ∫cos2 x(−sin x)dx. |
17. |
∫tgxdx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4. ∫ |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
18. ∫ctg(3x +1)dx. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
3x −15 |
11. ∫ |
|
|
|
2x2 +5 |
dx. |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
5. ∫(7x −8)9 dx. |
12. ∫sin (ex )exdx. |
|
|
|
|
|
|
19. ∫ |
|
3x −1 |
dx. |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
dx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
xdx |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x2 + 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
6. |
∫ |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13. |
|
|
∫ |
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20. ∫ |
x − |
|
|
arctg2x |
|
dx. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1+ 4x2 |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x +4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+ 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
7. |
∫ |
|
|
|
|
|
|
dx |
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
14. |
|
|
∫ |
|
|
|
|
sin xdx |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
9 + 4x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1+ 2cos x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
(Ответ. |
1) − 15 cos5x +C. 2) 13 sin |
(3x − π4 )+C. 3) 12 e2x+3 +C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 ( |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
(7x −8)10 +C.6)ln (x +4)+C.7) 1 arctg |
2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4) |
3x −15) |
|
|
|
+C.5) |
|
+C. |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
70 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+7x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
+C.10) cos3 x +C. |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
8) |
|
|
|
|
|
|
|
ln |
|
|
19 |
|
|
+C.9) |
|
1 |
|
|
ln |
|
7 |
x + 1+ |
7x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
14 |
19 |
|
|
|
|
|
19 −7x |
|
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
11) 2 |
1 |
|
(2x2 |
+5) |
3 |
+C. 12) cos(ex )+C. 13) |
12 ln |
|
|
x2 +4 |
|
+C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
14) − |
|
|
|
+C. 15) 2 |
|
|
|
+C. 16) − |
1 ln |
|
ex +3 |
|
+C. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1+2cos x |
ln x +2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
ex −3 |
|
x2 +4)+ 12 arctg |
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
17) −ln (cos x)+C. |
18) |
13 ln (sin (3x +1))+C. |
19) |
|
23 ln ( |
|
x |
+C. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
2 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
20) 81 ln (1+4x2 )− 13 (arctg2x) |
|
|
+C). |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
50
