Математический анализ
.pdf
У п р а ж н е н и е 6.5. Проверить, что:
|
1 |
|
x |
y |
1 |
|
|
|||||
а) |
y a arctg |
|
|
|
; |
|||||||
a |
x2 a2 |
|||||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
||
б) |
y arcsin a y |
|
a2 x2 . |
|||||||||
|
||||||||||||
Определение 6.5. Пусть функция y f (x) непрерывна в точке x0 и
lim |
f (x0 x) f (x0 ) |
, |
|
x |
|||
x 0 |
|
тогда f (x) имеет в точке x0 бесконечную производную.
Уп р а ж н е н и е 6.6. Найти y (0) для функций (рис. 6.2)
a)y 3 x2 ; б) y x2 ; в) y sin 3 x2 ; г) y 3 x2 sin 3 x2 .
|
Рис. 6.2 |
|
||
|
|
|
; |
|
0, x |
2 |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
x 0; |
||
У п р а ж н е н и е 6.7. y cos x, |
2 |
|||
|
|
|
||
|
1, x 0. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Найти y (x) . Построить графики функций y(x) , y (x) .
70
|
2x 2, |
|
x 1; |
|
|||
У п р а ж н е н и е 6.8. y |
1 |
x2, 1 x 1; |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2x 2, x 1. |
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
Найти y (x) . Построить графики функций y(x) , y (x) . |
|||||||
|
|
2 |
sin |
1 |
; x 0; |
|
|
У п р а ж н е н и е 6.9. y |
x |
|
x |
|
|||
|
|
|
|
|
|
||
|
|
0; x 0. |
|
|
|||
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
на непрерывность. |
|
Найти y (x) . Исследовать y(x) , y (x) |
|||||||
У п р а ж н е н и е 6.10. Показать, что функция y |
1 x2 недифферен- |
||||||
цируема в точке x0 1 (условие (6.3) не выполняется).
З а д а н и я
За д а н и е 6.1
Пользуясь определением, вычислить производные функций в указанных точках:
1)y x3 2 в точке x 2;
2)y x в точках x 1, x 2 ;
3)y 3 x 1 в точке x 1;
4)y 3x в точке x 3 ;
5)y arcsin x в точке x 0 ;
6)y arctg x в точке x 1.
За д а н и е 6.2
|
|
|
|
|
y |
|
cos x |
|
||||
|
|
|
||||||||||
Вычислить |
|
|
и |
|
|
, если |
|
. |
||||
y |
2 |
y |
2 |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
З а д а н и е 6.3
Исследовать дифференцируемость функции в указанной точке: 1) y 3 x2 в точке x 0 ; 2) y x x в точке x 0 ;
3) |
sin x при x 0, |
в точке x 0 ; |
|||||
y |
при x 0 |
||||||
|
x |
|
|||||
4) |
y |
|
ln x |
|
|
в точке x 1; |
|
|
|
||||||
71
|
|
2 |
sin |
1 |
при x |
0, |
|
|
||
5) |
x |
|
x |
в точке x 0 |
; |
|||||
y |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
0 при x 0 |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|||||
6) |
y e |
|
x |
|
в точке x 0 . |
|
|
|||
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|||||||
З а д а н и е 6.4
Пользуясь формулами дифференцирования и таблицей производных,
найти производные следующих функций: |
|
|
|
|
3x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
1) y 5x2 2x 3 ; |
2) y x2 ln x ; |
|
3) y |
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
cos x |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
4) |
y x |
x |
|
|
|
; |
|
5) y |
|
; |
6) |
|
y ln x arcsin x ; |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
7) |
y |
|
2x 3 |
|
|
|
; |
|
|
|
8) |
|
y xarccos x ; 9) |
|
y 2x ctg x ; |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
x2 5x |
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
10) |
y |
sin x cos x |
; |
11) |
y |
3 |
|
|
2 |
|
|
|
|
x |
|
3; |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
sin x |
cos x |
x4 |
|
5 |
x |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
12) |
y |
3 |
|
|
|
|
|
|
x7 |
|
5x ; |
13) |
|
y |
5 |
x |
|
|
3 |
|
|
|
2 |
|
7 ; |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
3 x5 |
|
|
7 |
|
|
|
|
4 x |
|
x |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
14) y tg x log7 x ; |
15) |
y arcctg x 3 x2 ; |
|
|
16) |
|
|
y |
x(x2 x 1) ; |
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
17) |
y |
x ln x arctg x ; |
|
18) |
|
y (x 1)2x sin x ; |
|
19) |
y |
x2 1 |
|
; |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
2x3 3x |
2 |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
3x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|||
20) |
y |
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
|
2 |
|
; |
21) y log3 x log3 7 ; |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
7 |
3x3 |
|
|
3 x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y 2x2 ln x x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
22) |
y lg5 arctg x ; |
23) |
|
5; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
24) |
y |
x4 1 |
; |
|
|
25) |
y |
x5 1 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
x2 1 |
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
З а д а н и е 6.5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
Найти производные сложных функций. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
1) |
|
y cos2 x ; 2) |
y sin3x ; 3) |
y arccos |
|
|
x ; |
|
4) |
|
y |
x2 1; |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
5) y ln2 x ln ln x ; |
6) |
y tg x ln cos x |
tg x |
|
; |
|
|
|
7) |
y 2ctg 1x ; |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 ln2 x ; |
|||
8) |
y |
cos x 2 |
|
|
cos x ; |
9) |
y ln( 1 ex |
1) ; |
|
10) |
y ln arcsin x |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
72
11) y |
xarcsin x |
ln |
1 x2 ; |
|
12) |
|
y arctgln x ; |
|
|
|
||||
1 x2 |
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13) |
y 2arcsin 3x arccos2 3x ; |
14) |
y ln(x |
x2 3) ; |
|
|
|
|||||||
15) |
|
|
1 |
x |
2 |
5 |
y |
1 1 x ; |
17) y |
1 tg |
3 |
(3x) ; |
||
y 1 x |
2 |
|
; 16) |
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
18) |
y ln(1 |
x) ; |
19) y ln3(1 |
x) ; |
20) y |
1 |
x2 ; |
||
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
x2 |
21) |
y 3x2 |
2 (x 3)5 ; |
22) y tg7 (5x) ; |
23) |
y sin3(ln x) ; |
||||
24) |
y ln3(sin x) ; |
25) y |
3x2 x6 ; |
26) |
y esin x ; 27) y esin3 x ; |
||||
28) |
y eex ; |
29) |
y sin3 x sin3 ; |
30) y cos5 x ln3(2x) ; |
|||||
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 x2 |
31) |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 x2 |
y sin(arccos x) ; 32) y arcsin(sin x) ; 33) y 2 |
|||||||||
34) |
y 2x2 cos3 x ; |
35) |
y 3 1 x2 3x2 ; 36) y cos3 x |
||||||
37) |
y |
1 x2 |
|
; |
38) |
y x 1 x2 arcsin x ; |
|
||
|
|
|
|
|
|||||
|
|
ln(1 x2 ) |
|
|
|
||||
39) |
y xln(1 x2 ) 2x 2arctg x ; 40) y x 1 x2 |
ln(x |
|||||||
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|||
41) |
y ln |
|
|
2arctg x ; 42) y cos3 x 3cos x . |
|
||||
|
|
||||||||
|
|
x 1 |
|
|
|
|
|||
З а д а н и е 6.6
Найти производную заданной функции и вычислить указанной точке.
|
|
|
|
cost |
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
1) |
y |
|
|
в точке t |
; |
2) |
y (x2 x 2)2 |
в точке |
||||||
1 |
sin t |
6 |
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
3) |
y sin2 2x в точке x |
|
; |
4) |
y |
x 1 |
в точке x 2. |
|||||||
8 |
x 1 |
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
З а д а н и е 6.7 |
|
|
||||
Найти дифференциалы заданных функций. |
x |
|
|||||||
|
y xln x x ; |
|
x |
|
|
|
|||
1) |
2) |
y arcsin |
|
|
; |
3) y arctg |
|
; |
|
|
a |
||||||||
|
|
|
a |
|
|
|
|||
4) |
y ln(1 e10x ) arctg e5x ; |
|
|
|
|
|
|
||
;
sin x ;
1 x2 ) ;
еезначение в
x1;
73
|
|
arcsin x (arctg x)2 ; 6) |
|
|
x |
|
|
|||||||||
5) y |
|
y ln tg |
|
|
|
|
. |
|
||||||||
|
2 |
4 |
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответы |
|
|
|
|
|
|
6.1. 1) 12; |
2) |
1 |
; |
1 |
|
; |
3) ; |
4) 27ln3; |
|
5) 1; |
6) |
1 . |
||||
2 |
2 |
2 |
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
1, |
|
|
|
1 . |
|
|
|
|
|
|
|
|||
6.2. y |
2 |
|
y |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
6.3. 1) недифференцируема ( y (0) , y (0) );
2)дифференцируема ( y (0) 0);
3)недифференцируема y (0) 1, y (0) 1);
4)недифференцируема ( y (1) 1, y (1) 1);
5)дифференцируема ( y (0) 0 );
6)недифференцируема ( y (0) 1, y (0) 1).
6.4. 1) |
y 10x 2 ; 2) |
y 2xln x x ; |
3) |
|
y |
3x (ln 3cos x sin x) |
; |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
cos2 x |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
y |
3 |
4 |
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ln x |
|
|
|
|
|
||||||
4) |
|
x |
|
; |
|
5) |
|
|
|
; |
6) |
|
x arcsin x |
|
|
; |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||
2 |
x3 |
|
(x 1)2 |
1 x2 |
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
7) |
y |
2x2 6x 25 |
; 8) y arccos x |
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
(x2 5x 5)2 |
|
1 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
9) |
y 2x ln 2ctg x |
|
|
2x |
|
; |
10) |
y |
|
|
2 |
|
|
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||
|
sin2 x |
1 sin 2x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 x 1 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||
6.5. 1) sin 2x ; |
2) |
3cos3x ; |
3) |
|
1 |
|
|
|
|
; |
|
4) |
|
|
|
|
x |
|
; 5) |
2ln |
; |
||||||||||||||||||||||||
2 x x2 |
|
|
|
|
|
x 1 |
|
xln x |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6) |
ln cos x sin2 x |
|
|
|
x sin x cos x |
; |
7) |
2ctg x ln 2 |
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
cos2 x |
|
|
|
|
x2 |
cos2 x |
|
x |
2 |
sin |
2 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
8) |
sin x 2 cos x |
(1 ln 2 |
|
cos x) ; |
|
9) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
ex |
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||
|
2 |
cos x |
|
|
|
|
2 1 e |
x |
|
|
|
|
|
1 e |
x |
1 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
10) |
|
|
1 |
|
|
|
|
|
ln x ; |
11) |
|
arcsin x |
|
; |
|
|
12) |
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
; |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
arcsin x 1 x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x(1 ln2 x) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(1 x2 )2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
74
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
13) ln8 2arcsin 3x 6arccos3x |
; |
14) |
|
|
x2 3 |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||
|
x x2 3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 9x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
||||
6.6. 1) |
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
; |
2) |
y |
|
|
(x |
x 2) |
2 |
|
|
|
|
9 |
; |
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 sin t |
, y |
|
2 |
|
|
|
(2x 1), y (1) |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
3) y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2; |
4) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
. |
|
|
|||||||||||||||
|
2sin 4x, y |
|
8 |
|
|
x2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y (2) |
3 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 (x 1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
6.7. 1) dy ln xdx ; |
2) dy |
|
|
dx |
|
|
|
; |
|
3) dy |
|
adx |
|
; |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||
|
a2 x2 |
|
|
x2 a2 |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
5e |
5x |
(2e |
5x |
1) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2arcctg x |
|
|
|
||||||||
4) dy |
|
|
|
|
|
dx ; |
|
5) dy |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
dx ; |
|
|||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
2 |
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
arcsin x(1 x |
) |
|
|
1 x |
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 e |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
6) dy |
|
|
dx |
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
2sin |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7. ПРОИЗВОДНАЯ ФУНКЦИИ, ЗАДАННОЙ ПАРАМЕТРИЧЕСКИ
Рассмотрим плоскость с фиксированной системой координат (O, x, y). Пусть точка M (x, y) движется по плоскости, и траектория ее движения
x x(t); |
(7.1) |
|
|
y y(t), |
|
где t – время, или |
j , |
r(t) x(t) i y(t) |
где r(t) – радиус-вектор точки М.
Предположим, что для функции x x(t) существует обратная функция t x 1(x) (например, когда x x(t) строго монотонна). Тогда (7.1)
задается также в виде y y(x 1(x)) .
Пусть M0(x0, y0) – точка на кривой (7.1), где
x0 x(t0 )y0 y(t0 ).
Предположим, что x(t) и y(t) дифференцируемы и x (t0 ) 0.
75
Тогда по формулам (6.11), (6.15) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
1 |
|
||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(x0 )) (x |
|
|||||||
y (x0 ) ( y(x |
|
(x))) |
x x0 |
yt (x |
|
|
|
) (x0 ) |
|||||||||
|
yt (t0 ) |
1 |
|
|
|
yt (t0 ) |
. |
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
(t0 ) |
|
|
||||||||
|
|
|
|
xt (t0 ) |
|
|
|
xt |
|
|
|
||||||
Таким образом для функции, заданной в виде (7.1), производная |
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
x x(t) |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y (t) . |
|
|
(7.2) |
|||||
|
|
y = |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
x |
yx |
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
xt (t) |
|
|
|
|||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
П р и м е р
Найти yx
0 t .
x a cost;
для функции
y bsin t.
Р е ш е н и е
Функция x a cost монотонно убывает на промежутке обратная: t arccos ax . По формуле (7.2)
|
x a cost; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
|
cost |
|
|
|
|
(bsin t) |
|
|
|
|
||
yx |
|
|
|
|
|
, t (0; |
). |
|
|
a |
sin t |
||||||
|
|
(acost) |
|
|
|
|
||
0; . Для нее
(7.3)
Кривая в примере – параметрическое задание эллипса (верхней части), заданного уравнением y ba 
то получим
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
b |
|
cos arccos |
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
|
|
b |
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
yx |
a |
|
x |
a |
|
|
|
|
|
|
|
a |
2 |
|
a |
2 |
2 |
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
|
|
sin arccos |
|
|
|
|
|
1 cos2 |
arccos |
|
|
|
|
1 |
x |
|
|
|
|
a |
x |
) |
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
a2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
b |
|
2 |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
x |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
что совпадает с производной |
|
|
. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
76
У п р а ж н е н и е 7.1. Найти yx для функции
x a ch t; |
t 0 . |
|
|
|
|
y bsh t, |
|
|
У п р а ж н е н и е 7.2. Найти yx для функции |
||
x a cost; |
t 0, |
|
|
||
y bsin t, |
|
|
для параметрического задания эллипса (нижняя часть). Найти y для
явного задания y b |
a2 x2 |
эллипса. Проверить совпадение |
a |
|
|
найденных формул. |
|
|
Сводка формул
xy
x(t )
y (t )
x x(t); |
|
||
|
y (t) |
|
|
|
|
||
yx |
t |
. |
|
xt (t) |
|||
|
|
||
З а д а н и я
За д а н и е 7.1
Вычислить производную yx |
|
|
для функции, заданной параметрически. |
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x 2t 1, |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
x arccos |
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
t, |
|
|
1 t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
1) |
|
|
|
2) |
x a cos |
|
|
|
3) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
3 |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
y t |
; |
|
y bsin |
t; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y arcsin |
|
1 t |
2 |
; |
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
x a(t sin t), |
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x t(1 sin t), |
||||||||
4) |
5) |
x a(ln tg |
|
|
cost |
sin t), |
|
6) |
||||||||||||||||||||
2 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y t cost; |
|||||||||||
|
y a(t cost); |
|
|
a(sin t cost); |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
3at |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
||
|
x ash t, |
|
1 t |
2 |
|
|
|
|
x 2ln ctgt, |
|
|
|
|
|
sin 2t, |
|||||||||||||
7) |
8) |
|
|
|
|
|
|
9) |
|
10) |
x t |
2 |
||||||||||||||||
|
|
|
|
3at2 |
|
|
|
|
|
|
|
ctgt; |
|
|
|
|
|
|||||||||||
|
y bch t; |
|
|
|
|
|
|
|
y tgt |
|
|
|
|
|
y cos |
3 |
t; |
|||||||||||
|
|
|
|
|
y |
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
|
|
|
|
1 t |
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
77
|
x ctgt, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 1 |
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
|
|
|
|
x cost sin t, |
|
|
x ln |
|
t |
|
|
, |
|
x lnsin t, |
|||||||||||||||||
11) |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
12) |
|
|
|
|
13) |
|
|
|
|
|
|
|
|
14) |
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
|
y |
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
y tg2 t; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
y ecos 2t ; |
|||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
cos2 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
t |
2 |
t |
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 t |
||||||
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
x |
|
|
, |
|
|
x sin |
2 |
t, |
|
|
|
|
x ln(1 t |
), |
|
|
3cos |
t, |
|
2 t |
2 |
|||||||||||||||||
15) |
|
|
16) |
|
|
17) |
x |
|
18) |
|
|
|
|
||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
t2 |
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y t arctgt; |
|
|
y |
9sin |
t; |
|
|
|
|
|
|||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
y cos2 t; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
; |
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 t |
2 |
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x |
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
1), |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
19) |
|
|
t |
|
3t |
2 |
|
|
20) |
x arcsin(t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
y |
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
y arccos2t. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
t |
5t |
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
З а д а н и е 7.2
Вычислить ddyx при заданном значении параметра t.
|
|
x t, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t |
cost, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
1) |
|
|
|
|
ln t |
|
|
приt 1; |
|
|
x e |
|
при t |
|
; |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
|
|
|
, |
|
|
2) |
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||||
|
y |
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y et sin t, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
x ctgt, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x e |
t2 |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
3) |
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
при |
t |
|
; |
4) |
|
|
|
|
|
|
|
|
приt 1; |
|
|
|
||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
, |
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
y arctg(2t 1), |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
|
|
|
|
|
cos2 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
x 4tg |
2 |
t |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
t, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||
5) |
|
2 |
|
|
|
при t |
; |
|
6) |
x ln |
|
приt |
e; |
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
2t3, |
|
|
|
||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
2 |
sin t |
|
|
|
|
cost |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
|
y |
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
|
x sect, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x arcsin 2t, |
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
7) |
при t |
|
; 8) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
приt |
; |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
tgt, |
|
6 |
|
|
1 4t2 |
4 |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x sin t, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
x ln tgt, |
|
|
|
|
||||||||||||||||||
9) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
при t |
0; |
|
|
|
приt |
. |
|
|||||||||||||||
|
|
2et |
|
2 3e t |
2 , |
|
10) |
|
ctgt, |
|
|
|
4 |
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
y |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
y |
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ответы |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
7.1. 1) |
3t2 |
|
|
|
|
|
|
b |
|
|
|
|
1; |
|
|
|
1 |
sin t |
|
5) tgt; |
|
|
|
|
|
cost t sin t |
; |
||||||||||||||
|
|
|
; |
|
|
2) |
|
; |
3) |
|
4) |
|
|
|
|
|
; |
|
6) |
|
|
|
|
|
|||||||||||||||||
|
2 |
|
|
a |
|
1 |
cost |
|
1 |
sin t t cost |
|||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||||
78
7) b th t ; |
8) |
|
|
|
2t |
; |
9) ctg 2t; |
10) |
3sin t |
; 11) 2 tg3 t; |
|
12) |
tg 2t |
; |
||||||||||||||
1 |
t2 |
|
|
2t |
|
cos4 t |
||||||||||||||||||||||
|
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
2t 1 |
|
14) 4sin2 tecos 2t ; |
|
|
|
|
1 |
|
|
t |
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||
13) |
; |
15) tg 2 t; |
16) |
|
; 17) 3tgt ; |
|
|
|||||||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|||||||||||||||||||||||||
|
t2 t |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
t 2 2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||
18) |
4t |
|
|
|
; |
19) |
4t 10 |
|
; |
|
20) |
2 t2 |
. |
|
|
|
|
|
||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||
t2 4t |
|
|
|
|
|
|
1 4t2 |
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
2 |
|
|
|
2t 3 |
e |
t 4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||||||
7.2. 1)1; 2) 1; |
3) 2; |
4) |
|
; |
5) |
ln3 |
; |
6)3e3; |
7) 2; 8) |
1 |
; |
9) |
2; |
10) 1. |
||||||||||||||
10 |
8 |
|
2 |
|||||||||||||||||||||||||
8. ПРОИЗВОДНАЯ ФУНКЦИИ, ЗАДАННОЙ НЕЯВНО
Пусть функция y f (x) задана неявно в виде
F(x, y) 0 , |
(8.1) |
то есть F(x, f (x)) 0, x D( f ) .
Дифференцируем уравнение (8.1) по x, при этом считаем, что y – функция от x, получим уравнение, содержащее x, y, y . Из полученного
уравнения выражаем y .
П р и м е р 8.1
Найти yx для функции y |
y(x) , заданной неявно: |
x2 |
|
|
y2 |
1. |
|
||||||||||||||||||||
a |
2 |
|
b2 |
|
|||||||||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
Р е ш е н и е |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
|
x2 |
|
y2 |
|
|
2x |
|
2 y |
|
|
|
|
|
|
b2 |
|
|
x |
|
|
|
||||||
|
|
|
y |
|
y |
|
|
|
; y 0 . |
|
|||||||||||||||||
|
|
|
|
|
|
|
1 ; |
|
2 |
|
|
2 |
|
0 |
|
|
|
2 |
|
|
|
|
(8.2) |
||||
|
2 |
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||||||||||||
|
|
|
b |
|
|
a |
|
b |
|
|
|
|
|
|
a |
|
|
y |
|
|
|
||||||
a |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
Рассмотренное в примере 8.1 уравнение эллипса определяет в неявном виде две функции: y ba a2 x2 и x a; a .
Если рассмотреть параметрическое уравнение эллипса
x a cost;
y bsin t, 0 t 2 ,
то после подстановки x и y в формулу (8.2), получим формулу (7.3) (см. пример п. 7.1), t 0, t , t 2 .
79
