Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Интегральное исчисление

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
24.11.2025
Размер:
2.01 Mб
Скачать

3) x ln x 5 x 5ln

 

x 5

 

C; 4)

 

x2

arctgx

x

 

1

arctgx C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

2

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6. Интегрирование рациональных дробей

 

 

 

Пример 6.1.

 

x2

7

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Решение. Разделим числитель на знаменатель

 

 

 

 

 

x2 7

 

 

x 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_ x2 3x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 3

.

 

x

2

7

 

x 3

16

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

_ 3x 7

 

 

 

 

 

. Тогда

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 3

x 3

 

 

 

 

 

 

3x 9

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x2

7

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

dx

x 3

 

 

 

 

 

 

dx

xdx 3 dx 16

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

x2 3x 16 ln x 3 C. 2

Пример 6.2.

 

x 4

dx.

 

 

 

 

x3 9x

Решение.

x 4

dx

 

 

x3 9x

x 4

x x 3 x 3 dx. Представим дробь

x 4

в виде

x 4

 

A

 

B

 

 

 

C

или

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x x 3 x 3

x x 3 x 3

x

x

3

x 3

x 4

 

A x2

9 Bx x 3 Cx x 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x x 3 x 3

 

x x 3 x 3

 

 

 

 

 

 

 

10

Последнее равенство приводит к системе уравнений относи-

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A B C 0,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

тельно А,

В и С:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ее решениями являются числа

3B 3C 1,

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9 A 4.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

A

4

 

; B

 

7

; C

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

7

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9

 

18

 

 

 

 

18

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x x 3 x 3

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

9

 

 

 

 

 

 

 

18

 

 

 

 

 

18

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

3 x 3

Поэтому

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 4

dx

4

 

dx

 

 

 

 

7

 

 

dx

 

 

 

 

1

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x3 9x

 

 

 

 

 

 

9

 

 

 

x

18 x 3

 

 

 

18

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

ln

 

x

 

 

7

 

 

ln

 

x 3

 

 

 

1

 

 

ln

 

x 3

 

C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

18

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

18

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Задание 6.1. Вычислить интегралы.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.1.

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

6.2.

 

 

 

x3 1

 

dx. 6.3.

 

 

x 2

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

x3 x2

 

x3

x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

1

 

 

x

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.4.

 

 

 

3x2 2x 1

 

 

dx.

 

 

 

6.5.

 

 

 

 

dx

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

6.6.

 

x2

2

 

dx.

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x3

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

1

 

 

 

x

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.7.

 

x2 5

dx.

 

 

 

 

6.8.

 

x4 2

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

6.9.

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

x

2

 

 

 

 

 

x4 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x3 5x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6x

6.10.

 

 

 

2x3 1

dx.

 

6.11.

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

6.12.

 

x3 x 1

dx.

 

x2 x 1

 

 

 

x3 x2

 

 

 

 

 

 

 

 

x4 x2

 

6.13.

 

4x2 2

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.14.

 

 

 

 

 

 

x2 2x 8

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x4

x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 2 x 1 x 3

 

 

 

 

 

 

 

 

6.15.

 

 

 

dx

 

.

 

 

 

 

 

 

6.16.

 

 

 

 

 

 

 

 

3x 2

 

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.17.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

x3

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x x 1 x 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 1

11

6.18.

x 3

6.19.

x2

6.20.

7x 8

 

dx.

 

dx.

 

dx.

x 1

x 4

2x 3 x 2

Ответы: 1)

1

ln

 

x 1

 

 

1

 

 

 

4

2

 

 

 

 

 

 

 

2) x 1x ln x 2 ln x 1 C.

4)

20

ln

 

x 1

 

 

7

ln

 

x 2

 

 

4

 

 

 

 

 

9

9

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

11 ln x 1 C.

x1 4

3)2x 3ln x 3ln x 1 C.

1C.

x1

7. Интегрирование тригонометрических функций

I) Интегралы вида R sin x, cos x dx.

Пример 7.1.

 

 

 

tg

x

 

t;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

2dt 1 t2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

dx

2dt

;

 

 

dt

ln

 

t

 

C ln

 

tg

x

 

C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

1 t

2

2t

 

 

 

sin x

 

 

1 t

 

 

 

t

 

 

2

 

 

 

 

 

sin x

 

2t

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 t2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Задание 7.1. Вычислить интегралы.

dx 7.1.1. 1 sin2 x.

dx

7.1.3. 3 sin x cos x.

dx 7.1.5. 2 5sin x.

dx 7.1.7. 9 4 cos x.

dx 7.1.9. 2 3sin x.

dx

7.1.2. 4sin x 3cos x 5.

dx

7.1.4. sin x cos x 1.

dx 7.1.6. 3 2 cos x.

dx 7.1.8. 4 3sin x.

dx 7.1.10. 1 3sin2 x.

12

7.1.11.

 

 

 

 

 

 

dx

 

.

 

7.1.12.

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

2sin x 3cos x

 

 

 

 

 

 

 

5 3cos x

5sin x

7.1.13.

 

 

 

 

 

 

dx

 

.

 

7.1.14.

 

 

 

 

dx

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

4sin x 3cos x

 

 

 

 

 

 

 

sin x 3cos x 5

7.1.15.

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

.

 

7.1.16.

 

 

 

dx

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

4sin x 7 cos x

 

 

 

 

 

 

 

1 sin x

 

 

 

 

 

7.1.17.

 

 

dx

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

7.1.18.

 

 

 

dx

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 cos x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3sin x cos x

7.1.19.

 

 

 

 

 

 

dx

.

 

 

 

7.1.20.

 

 

 

dx

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

3cos x sin x

 

 

 

8 2 cos x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ответы.1)

1

 

 

 

arctg

2tgx C;

2)

 

 

1

 

C;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

tg

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 2tg

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

2

C.

 

 

 

1 tg

x

 

C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3)

arctg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4) ln

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7

 

 

 

 

 

 

7

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II) Интегралы вида

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sinm x cosn xdx; sin ax cos bxdx;

cos ax cos bxdx.

 

 

 

 

 

Пример 7.2. Вычислить интеграл sin2 3xdx .

 

 

 

 

 

 

Решение.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sin2 3xdx

1

 

1 cos 6x dx

1

dx

1

 

cos 6xd 6x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

12

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

1

sin 6x C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

12

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Пример 7.3. Вычислить интеграл sin5 xdx.

Решение.

sin5 xdx 1 cos2 x 2 sin xdx

1 2 cos2 x cos4 x d cos x

13

d cos x 2 cos2 xd cos x cos4 xd cos x

 

 

cos x

2cos3 x

 

cos5 x

 

C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

5

 

 

 

 

 

 

 

Пример 7.4. Вычислить интеграл sin 3x cos 5xdx .

Решение.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sin 3x cos 5xdx

1

sin 8x sin 2x dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

sin 8xd 8x

1

sin 2xd 2x

 

1

cos 2x

1

cos8x C.

 

 

 

 

 

16

4

 

 

 

 

4

 

16

 

Задание 7.2. Вычислить интегралы.

7.2.1. cos2 5xdx.

 

 

7.2.2. cos5

7.2.4. sin3 x cos2

xdx. 7.2.5. sin3

7.2.7. cos4 2xdx.

 

 

 

7.2.9. cos 2x sin 6xdx.

7.2.11. cos

 

4

x cos 3xdx.

3

 

 

 

 

 

7.2.13. sin

2

x cos

x

dx.

 

 

 

3

 

 

6

 

xdx.

7.2.3.

sin2 x cos2 xdx.

x6xdx.

7.2.6.

cos2 7xdx.

7.2.8. sin 5x sin 6xdx. 7.2.10. sin 2x cos 5xdx. 7.2.12. sin 2x sin 3x dx. 7.2.14. sin5 3xdx.

7.2.15. cos 2x cos 3xdx.

 

 

 

7.2.16. sin2 3x cos2 3xdx.

7.2.17. cos5 3xdx.

 

 

 

 

 

 

 

7.2.18. cos3 x sin8 xdx.

 

7.2.19. cos4 x sin3 xdx.

 

 

 

7.2.20. sin4 x cos3 xdx.

 

 

Ответы: 1)

x

 

1

sin10x C;

2) sin x

2

sin3

x

1

sin5

x C;

 

 

 

 

 

 

 

2

 

20

 

 

 

 

 

 

3

 

5

 

 

3)

x

 

1

sin 4x C; 4)

 

1

cos5

x

1

cos3 x C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

32

 

 

 

 

5

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

14

8. Интегрирование простейших иррациональных функций Пример 8.1. Найти интеграл x 1 x2 dx.

Решение.

 

x

 

 

 

 

 

dx

 

x sin t;

 

 

sin t

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 x2

 

 

1 sin2 t cos tdt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx cos tdt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

sin t cos2 tdt cos2 td cos t

cos3 t

C

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 sin2 t 3

 

 

 

 

 

 

1 x2 3

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

C

 

 

3

 

 

 

 

 

 

C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Пример 8.2. Найти интеграл

 

 

 

 

1

4 x

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 4

x

 

 

dx

x t4 ;

 

 

 

1 t

 

 

4t3dt

4

t2 t

 

dt

x

 

 

 

 

dx 4t3dt

t

4

t

2

 

t

2

1

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

t 1

 

 

 

 

 

 

t

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dt

 

 

 

 

 

 

4 1

 

 

 

 

dt 4

dt

 

 

 

 

 

 

dt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

t

2

 

 

t

2

 

 

 

 

t

2

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4t 2 ln t2 1 4arctgt C 4 4x 2 ln 1 x 4arctg 4x C.

Задание 8.1. Найти интегралы:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4 x2 3

8.1. x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.2.

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

8.3.

 

 

3 xdx.

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

6

 

 

 

 

4

x3

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x3

3

 

 

dx.

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

8.4.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.5.

 

 

x

8.6.

 

 

 

 

 

 

 

 

1 x2 dx.

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

x

 

 

 

 

 

 

3

 

x2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

8.7.

 

 

 

 

dx

 

 

 

8.8.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.9.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

4 x2 dx.

 

9 x2 dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 2 4

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

15

8.10.

 

 

4 x2

 

 

 

 

 

 

 

8.11.

 

dx

 

 

 

 

8.12.

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

3

3 x

 

 

 

x x

 

5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.13.

 

 

x 1

dx.

 

 

8.14.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x x 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

3

 

 

x

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

8.15.

3

3x 1

3

x 1

dx.

 

 

8.16.

 

 

x

 

 

x

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3x 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x 6

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8.17.

 

 

 

 

 

6

x 1

 

 

 

dx.

 

 

8.18.

 

 

 

 

x 2

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

x 1

 

x 1

 

 

 

 

 

 

 

1 3 x

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

dx.

 

 

 

 

 

 

 

 

8.19.

 

 

 

 

 

 

d

x

.

 

 

 

 

 

 

 

 

8.20.

 

 

x 10

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5

 

 

x

5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ответы:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

ln 4

 

 

 

 

1 C;

 

 

2

 

x2 x 6

 

 

 

 

C;

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x3

x3

1)

 

3 x

 

2)

5

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

4 x2 5

C;

 

 

 

x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

arcsin x

 

 

 

 

 

3)

 

 

 

 

 

 

 

4)

 

1

x2

C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

20

 

 

 

 

 

 

 

x5

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.Вычисление определенных интегралов

9.1.Формула Ньютона-Лейбница

ab f x dx F x ba F b F a

Пример

9.1.

Вычислить

определенный

интеграл

3 13

x2 3 2x3 1dx.

1

Решение. Найдем первообразную подынтегрального выражения, вычисли неопределенный интеграл

16

x2 3 2x3 1dx

Замена

1 u 3 du

1

 

3u

1

 

1 2x3 1 3

C.

u 2x3 1

3

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

du 6x2dx

6

 

6

 

4

 

 

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Применив формулу Ньютона-Лейбница, вычислим определенный интеграл

3 13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

2x3 1 3

 

3

13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x2 3 2x3 1dx

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1 2 3 13

3

1

4

 

 

1 2 1 3 1

4

1 273 1 1 3

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

4

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

 

 

 

 

 

 

8

 

 

8

 

 

 

 

1

81

 

1

1 10.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

8

8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Задание 9.1. Вычислить интегралы.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.1.1. 6 cos 3xdx.

9.1.2.

7

sin 7xdx.

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7

 

 

1

 

 

dx

 

 

 

 

3

 

 

dx

 

9.1.4.

 

 

.

9.1.5.

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

4 x2

 

 

0

 

9 x

5

 

 

dx

 

 

 

 

 

 

1

2

2x 1 4 dx.

9.1.7.

 

 

 

.

9.1.8.

 

 

 

 

 

 

1

 

 

2x 1

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.1.10.

 

 

x 2x2

5 dx.

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

16

 

 

3

dx

 

9.1.6.

2 .

2 x

1

 

 

 

 

 

 

 

9.1.3. 8

cos 4xdx.

9.1.9. sin x cos xdx.

0

9.1.11.cos3 x sin xdx.

2

0

 

2

9.1.12.

x cos xdx.

9.1.13. x sin 4xdx.

2

 

0

2

9.1.14. x exdx.

1

3

4

 

 

3

9.1.15. x ln xdx.

9.1.16.

 

ln xdx.

9.1.17. tgxdx.

x

1

1

 

 

0

17

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

43

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

9.1.18. cos2 3xdx.

9.1.19.

 

 

x3 4 2x4

 

5dx.

9.1.20. arctg2xdx.

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

; 1.3)

2

 

 

 

 

 

 

;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ответы: 1.1)

 

1

 

; 1.2)

 

2

2

 

; 1.4)

1.5)

;

1.6)

 

4

 

;

 

 

 

 

3

 

 

 

 

7

 

 

 

8

 

 

 

 

 

 

 

 

6

 

12

 

 

5

 

 

 

 

 

 

 

5

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

1

 

 

 

1.7) 3; 1.8) 16; 1.9) 0; 1.10)

5

; 1.11)

 

 

 

; 1.12)

; 1.13)

;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

2

 

 

 

 

8

 

 

1.14) e2 ; 1.15)

9

ln 3 2.

1.16)

 

16

ln 4

28

 

; 1.17) ln2; 1.18)

;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3

 

 

 

 

 

9

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

1.19)

242

; 1.20)

arctg2

 

1

ln 5.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.2. Вычисление площадей фигур

Пример 9.2. Вычислить площадь фигуры, ограниченной ли-

ниями y x3 1; y 1 x2 , x 0.

Решение. Построим графики заданных функций и определим пределы интегрирования и верхнюю и нижнюю функцию.

у

 

 

1

y x3 1

 

0

1

х

-1

y 1 x2

 

Воспользуемся формулой вычисления площади для явно заданных функций

18

 

b

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

S fверхн. x fнижн. x dx;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

a

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

S 1 x2

x3 1 dx;

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1

 

 

 

x

3

 

x

4

 

 

1

7

 

 

 

 

 

 

 

 

S 2 x2 x3 dx 2x

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

0

 

 

3

4

 

 

0

4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Пример 9.3. Вычислить площадь фигуры, ограниченной ли-

ниями

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

x t sin t

 

t 2 .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

; 0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

y cos t

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Решение. Воспользуемся формулой вычисления площади для функций, заданных параметрически S t1t2 y t x t dt .

S 2 cos t 1 cos dt 2 cos t cos2 t dt

 

 

 

 

0

 

0

 

 

 

 

 

 

 

2

 

1

 

t

 

1

 

 

2

 

 

 

 

 

 

cos t

 

1 cos 2t dt sin t

 

 

 

sin 2t

 

.

 

2

2

4

0

 

 

 

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Пример 9.4. Вычислить площадь фигуры

2cos 2 ; 0 4 .

Решение. Воспользуемся формулой вычисления площади для

фигур, заданных в полярных координатах S r 2 d .

 

 

 

 

 

S 4

4cos 2 d 2sin 2

 

4

2.

 

0

 

 

0

 

 

 

 

 

 

 

19