Добавил:
Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:

Гісторыя Беларусі ў кантэксце сусветнай цывілізацыі

.pdf
Скачиваний:
0
Добавлен:
24.11.2025
Размер:
1.6 Mб
Скачать

13.Довнар-Запольский, М.В. История Белоруссии. – Минск:

2003.

14.Загарульскі, Э.М. Заходняя Русь: IХ-ХIII стст.: Вучэбны дапаможнік для гістарычных факультэтаў ВНУ, / Э.М.Загарульскі.- Мн.: Універсітэцкае, 1998. 240 с.

15.История Беларуси: полный курс: учебное пособие для студентов неисторических специальностей ВУЗов / Ю.Л. Козаков [и др.]. – Минск: Юнипресс, 2010. – 507 с.

16.История Беларуси в контексте мировых цивилизаций: учебное пособие / В.И.Голубович [и др.]; под ред. В.И. Голубовича, Ю.М. Бохана. – Минск: Экаперспектыва, 2008. – 446 с.

17.История Беларуси: пособие для студентов экономических специальностей / авт.-сост. А.Н. Аксенович [и др.]. – Гомель: Белорусский торгово-экономический ун-т потреб. кооперации, 2011. – 155 с.

18.История Беларуси: учеб. пособие для студентов, обеспечивающих получение высш. образования: в 2 ч. – Ч. 2 / Я.И. Трещенок, А.А. Воробьев, Н.М. Пурышева, М.И. Матюшевская; под ред. Я.И. Трещенка. – Могилев: МГУ им. А.А. Кулешова, 2005. – 310 с.

19.Качаноўскі, А.Г. Гісторыя Беларусі і сусветная цывілізацыя: вучэбны дапаможнік / А.Г. Качаноўскі [і інш.]. – Мінск БДУ, 2008. – 311 с.

20.Качаноўскі, У.У. Гісторыя культуры Беларусі: вучэбны дапаможнік /У.У.Качаноўскі. – Мінск: Экаперспектыва, 1994. – 162 с.

21.Ковкель, И.И История Беларуси с древнейших времен до нашего времени / И.И. Ковкель, Э.С. Ярмусик. – Минск: Аверсэв, 2000. – 592 с.

22. Котов, А.И. История Беларуси и мировые цивилизации

/А.И. Котов. – 9-е изд. – Минск: Энцыклапедыкс, 2012. – 235 с.

23.Краўцэвіч, А.К. Стварэнне Вялікага княства Літоўскага/ А.К.Краўцэвіч.-Жэшаў: 2000.- 238 с.

24.Лыч, Л. Гісторыя культуры Беларусі: вучэбны дапаможнік / Л. Лыч, У. Навіцкі. – Мінск: Экаперспектыва, 1996.– 510 с.

25.Народная культура Беларусі. Энцыклап. Даведнік./ Мінск: Белар. энцыклапедыя, 2002.- 432 с.

210

26.Новик, Е.К. История Беларуси с древнейших времен до 2012 г. / Е.К. Новик, И.Л. Качалов, Н.Е. Новик; под ред. Е.К. Новика. – 3-е изд.– Минск: Вышэйшая школа, 2012. – 542 с.

27.Саракавік, І.А. Гісторыя Беларусі ў кантэксце сусветнай гісторыі / І.А. Саракавік. – Мінск: Современная школа, 2009. – 454 с.

28.Трещенок, Я.И. История Беларуси. – Ч.1: Досоветский период / Я.И. Трещенок. – Могилев: МГУ им. А.А. Кулешова, 2003. – 176 с.

29.Хрестоматия по истории Беларуси: учебное пособие:в 2 ч. – Ч. 1: С древнейших времен до 1917 г. / сост.: Я.И. Трещенок

[и др.]. – Минск: БГУ, 2008. –623 с.

30.Чесновский, М.Э. История внешней политики Беларуси. / М.Э.Чесновский. Историко-методическое пособие. - Минск: 2003.

31.Чигринов, П.Г. Белорусская история: научно-популярный очерк / П.Г. Чигринов. – Минск: Современная школа, 2010. – 928 с.

32. Эканамічная гісторыя Беларусі: вучэбны дапаможнік / В.І. Галубовіч [і інш.]; пад рэд. В.І. Галубовіча. – 3-е выд., дап. і перапрац. – Мінск: Экаперспектыва, 1999. – 446 с.

33. Юхо, Я.А. Кароткі нарыс дзяржавы і права Беларусі: вучэбны дапаможнік / Я.А.Юхо. – Мінск: Універсітэцкае, 1992. – 270 с.

Дадатковая

1.Багдановiч, А.I. Навуковая i культурна-асветнiцкая дзейнасць iнтэлiгенцыi Беларусi (1861–1900 гг.) / А.I. Багдановiч. – Мiнск:

БНТУ, 2012. – 153 с.

2.Беларусь в интеграционных проектах / А.К. Акулик [и др.]. – Минск: Беларуская навука, 2011. – 322 с.

3.Беларусь советская: материалы «круглого стола» / БНТУ; редкол.: В.А. Божанов (отв. ред.) [и др.]. – Минск: БНТУ, 2012. – 150 с.

4.Бущик, В.В. Человек и общество в условиях социально-по- литических преобразований / В.В. Бущик. – Минск, 1999. – 263 с.

5.Дзмітрачкоў, П.Ф. Беларусь у складзе Вялікага Княства Літоўскага другой паловы ХIII - першая палова ХVII стст.: Вучэбны дапаможнік для гістарычных спецыяльнасцей вышэйшых навучальных устаноў / П.Ф.Дзмітрачкоў. Магілёў: МДУ імя А.А.Куляшова, 2003. - 312 с.

211

6.Дук, Д.У. Полацк ХVI-ХVIII стагоддзяў: нарысы тапаграфіі, гісторыі матэрыяльнай культуры і арганізацыі жыццёвай прасторы насельніцтва беларускага горада / Д.У.Дук. –Наваполацк: ПДУ, 2007. - 267 с.

7.Зялінскі, П.І. Гісторыя Беларусі (1917–1945): дапаможнік / П.І. Зялінскі, У.К.Коршук, У.Ф.Ладысеў. – Мінск: БДУ, 2012. – 271 с.

8. История белорусской государственности / В.А. Божанов [и др.]. – Минск: Академия управления при Президенте Республики Беларусь, 2002. – 194 с.

9.Кириенко, В.В. Белорусская ментальность: истоки, современность, перспективы / В.В. Кириенко. – Гомель: ГГТУ им. П.О. Су-

хого, 2009. – 319 с.

10.Кодекс Республики Беларусь об образовании. – Минск:

РИВШ, 2011. – 352 с.

11.Консолидация белорусского народа во второй половине

XIX – XXI вв.: материалы Республиканской научно-теор. конф., 5 декабря 2012 г. / БНТУ; под ред. В.А. Божанова [и др.]. – Минск:

БНТУ, 2012. – 204 с.

11.Конституция Республики Беларусь 1994 года (с изменениями и добавлениями, принятыминареспубликанскихреферендумах24 ноября

1996 г. и17 октября2004 г.). – Минск: Амалфея, 2010. – 48 с.

12.Кукса, А.Н. Советская модель государственности в истории Беларуси и Украины в 1919–1922 гг. / А.Н Кукса. – Минск: БНТУ,

2012. – 351 с.

13.Марзалюк, И.А. Магілёў у ХII-ХVIII стст. Людзі і рэчы.

/І.А. Марзалюк. – Мн.: Веды, 1998. – 258 с.

14.На шляху станаўлення беларускай нацыi: гiсторыяграфiчныя здабыткii праблемы / В.В. Яноўская [iiнш.]. – Мiнск: Беларуская навука, 2011. – 311 с.

15.О государственном суверенитете БССР // Советская Белорус-

сия. – 29 июля 1990.

16.Парламентаризм в Беларуси / В.А. Божанов [и др.]. – Минск:

Иппокрена, 2010. – 232 с.

17.Современные глобальные трансформации и проблемы исторического самоопределения восточнославянских народов / под ред. Ч.С. Карвеля. – 3-е изд., перераб. и доп. – Минск: Четыре четверти, 2010. – 548 с.

212

18.Становление и развитие белорусской государственности / А.Г. Кохановский [и др.]. – Минск: БГУ, 2011. – 44 с.

19.Философия и идеология жизнедеятельности Беларуси: теоретические основы антикризисной модели и механизмы ее реализации / П.Г. Никитенко [и др.]. – Минск: Беларуская навука, 2009. – 621 с.

20.Хрестоматия по истории Беларуси: учебное пособие для студентов высших учебных заведений: в 2 ч. – Ч. 1. С древнейших времен до 1917 г. (сост. Я.И. Трещенок [и др.]; под ред. К.М. Бондаренко. – Минск: издательский центр БГУ, 2008. – 622 с.

21.Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. / рэдкал.: Г.П. Пашкоў [і інш.]. – Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1993–2003. – Т. 6.

213

З М ЕСТ Да чытача…………………………………………………………………3

Тэма 1. Уводзіныў дысцыпліну “ГісторыяБеларусі ў кантэксце

сусветнайцывілізацыі” ......................................................................

4

1.1. Прадмет вывучэння гісторыі Беларусі ў кантэксце

 

сусветнайцывілізацыі. Перыядызацыя гісторыі Беларусі............

4

1.2. Крыніцыі гістарыяграфія................................................

8

Тэма 2. Фарміраванне беларускага этнасу

 

(VI ст. – пачатакХХ ст.)…………………………………………14

2.1. Найстаражытнае насельніцтва на тэрыторыі

 

беларускіх зямель. Славянскі этап засялення Беларусі. ..............

14

2.2.Фарміраванне беларускага этнасу

ўXIV – XVIII стст………………………………………………..22

2.3.Далейшае развіццё беларускага этнасу ва ўмовах

складвання рынкавых адносіну XIX ст.........................................

27

2.4. Духоўная і матэрыяльная культура жыхароў

 

беларускіх зямельу IX – XIX стст.................................................

30

Тэма 3. Дзяржаўныяўтварэнні на беларускіх землях

 

у IX–XVIII стст..................................................................................

49

3.1. Зараджэнне дзяржаўнасціва ўсходніхславян.

 

Полацкае і Тураўскае княствы, іх узаемаадносіны з Кіевам

 

і Ноўгарадам......................................................................................

49

3.2. Утварэннеі развіццёВялікага КнястваЛітоўскага,

 

Рускага і Жамойцкага (другая палова XIII – першая палова

 

ХVI стст.)............................................................................................

56

3.3. Цывілізацыйныя працэсы Новага часу. Беларусьу

 

складзе Рэчы Паспалітай (другая паловаXVI – XVIII стст.)......

71

Тэма 4. Становішча беларускіхзямельу складзе Расійскай

 

дзяржавы (канец XVIII ст. – кастрычнік1917 г.) .........................

81

4.1. Пачатак індустрыяльнайцывілізацыі. Асаблівасці

 

сацыяльна-эканамічнага развіццяБеларусі пасля ўваходжання

 

ў склад Расійскайдзяржавы............................................................

81

4.2. Палітыка расійскай уладыў беларускіх землях

 

у першай палове ХIX ст. ..................................................................

89

214

4.3. Вайна 1812 г. і Беларусь. Грамадска-палітычнырух

 

у Беларусі ў канцы ХVIII – пачатку ХX стст. ...............................

91

4.4. Адмена прыгоннага права і буржуазныя рэформы

 

другой паловы ХIX – пачатку ХХстст. Асаблівасці іх

 

правядзення ў Беларусі.....................................................................

99

4.5. Першая сусветная вайна іБеларусь. Лютаўская

 

рэвалюцыя1917 г. у Беларусі........................................................

104

Тэма 5. Фарміраванне іўмацаваннесавецкай грамадска-

 

палітычнай сістэмыў Беларусі(кастрычнік1917 – 1941 гг.) ...

107

5.1. Станаўленне беларускайдзяржаўнасці .......................

107

5.2. Асаблівасці пераходу БССР да мірнага жыцця.

 

Новая эканамічная палітыка. Правядзенне індустрыялізацыі і

 

калектывізацыі.................................................................................

119

5.3. Культурнае развіццё Беларусі ў 1917–1941 гг. ...........

127

Тэма 6. Заходняя Беларусьу складзе Польскайдзяржавы........

136

6.1. Сацыяльна-эканамічнае становішча

 

заходнебеларускіх зямельу 1920-я – 1930-я гг...........................

136

6.2. Грамадска-палітычны рух ў Заходняй Беларусі.

 

Уз’яднанне ЗаходняйБеларусі з БССР........................................

138

6.3. Культура ЗаходняйБеларусі ў 1920-я – 1930-я гг. ....

141

Тэма 7. Беларусьу гады Другойсусветнай і Вялікай

 

Айчыннай войн................................................................................

145

7.1. Міжнародныя адносіны напярэдадні і ў пачатку

 

Другой сусветнай вайны................................................................

145

7.2. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Абарончыя баі

 

на тэрыторыі Беларусі....................................................................

147

7.3. Акупацыйнырэжым. Партызанскі

 

і падпольны рух...............................................................................

151

7.4. Вызваленне Беларусіад нямецка-фашысцкіх

 

захопнікаў. Завяршэнне Другойсусветнай вайны.....................

154

Тэма 8. Савецкая Беларусь: дасягненні і праблемы

 

стваральнай працы народа (1945–1991 гг.) .................................

159

8.1. Міжнародныя адносіны пасля Другой сусветнай

 

вайны. БССР на міжнароднай арэне.............................................

159

215

8.2. Аднаўленне і развіццё народнай гаспадаркі Беларусі.

Грамадска-палітычнаежыццё і спробырэфармавання

 

эканомікі ў 1950–1960-я гг.............................................................

163

8.3. Сацыяльна-эканамічнае іпалітычнаежыццё

 

Беларусі ў 1960–1980-я гг. .............................................................

169

8.4. Культура Беларусі ў 1945–1980-х гг...........................

175

Тэма 9. Суверэнная Рэспубліка Беларусьу канцы ХХ –

 

пачатку XXI стст. ............................................................................

181

9.1. Распад СССР і абвяшчэнне незалежнасці

 

Рэспублікі Беларусь........................................................................

181

9.2. Сацыяльна-эканамічнае іпалітычнаеразвіццё

 

Беларусі насучасным этапе...........................................................

183

9.3. Культура Беларусі на сучасным этапе.......................

188

Важнейшыя датыгісторыі Беларусі.............................................

200

Кароткі тэрміналагічныслоўнік………………………..……..207

Літаратура........................................................................................

209

216

Вучэбнае выданне

БАЛАНДЗІН Канстанцін Іванавіч ХРОМЧАНКА Дзмітрый Мікалаевіч

ГІСТОРЫЯ БЕЛАРУСІ Ў КАНТЭКСЦЕ СУСВЕТНАЙ

ЦЫВІЛІЗАЦЫІ

Дапаможнік для студэнтаў спецыяльнасцей тэхнічнага

і тэхналагічнага профіляў адукацыі

Тэхнічны рэдактар А.У. Песенька Камп’ютарная вёрстка Д.А. Ісаева

Падпісана да друку 19.02.2015. Фармат 60 841/16. Папера афсетная. Рызаграфія.

Ум. друк. арк. 12,61. Улік.-выд. арк. 9,86. Тыраж 500. Заказ 430.

Выдавец і паліграфічнае выкананне: Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт. Пасведчанне аб дзяржаўнай рэгістрацыі выдаўца, вытворцы, распаўсюджвальніка друкаваных выданняў № 1/173 ад 12.02.2014. Пр. Незалежнасці, 65. 220013, г. Мінск.