- •Литер ату рин зәңг
- •О лотосе
- •К пятидесятилетию советской власти
- •Иван трошин
- •Калмыцкое народное искусство
- •И его художественные традиции
- •Кожаные сосуды и орнаментальные их украшения
- •Украшения металлически) изделий
- •На калмыцком и русском языках
- •Встречи
- •Буревестник
- •Йөрәҗәнәвидн!
- •А.С. Пушкин
- •Евгении
- •Николай поливин
- •111111111Iiiii! 1111ii ниш] 111111111111 ||11111111п1111!1!11111111111111111111111111п111111'
- •Нрасннн степь
- •С выставки „с о »ет с кая Калмыкия**
- •6 Е т с к а я Калмыкия**
- •Караван җаңһр
- •Упрямый ослик
- •Смелый петух
- •X а л ь м г асср-ин бичәчнрин союзинурн үгин альманах литературно-художественный альманах союза писателей калмыцкой асср на калмыцком и русском языках
- •Ода родной стране
- •11111111111111111111 Шин iiiiiiiii11111111111111
- •Басңһа баатр
- •Тамарин туск
- •Балакан алексей
- •Баатрмудин
- •II|| ii11111111iii11111111ii11111iii11111ii1111111шiiii!! 111111111111ш11ип
- •Бамба шургучиевна тимошкаева
- •Түлмҗин михаил
- •Дала, уул һатц...
- •2 Ш и л л е р, Гете — немшин туурсн шүлгчнр.
- •Право на любовь
- •Viiг141111iii1111111111111111111111111111111111111111111ш11111111111iii111111
- •Богшурһа
- •Критика и публицистика
- •Сатира и юмор
- •Майин йисн
- •Александр николаев
- •Күүкнә зүркнә туск баллад
- •Юлия нейман
- •Григорий бровман
- •Басңһа мукөвүн эн җил йир наслхмн (1878-1944)
- •Машини йөрәл
- •Адйушин герәсн
- •Мөрн инцхәсн цагт...
- •Февралин 23 өдр
- •Мартин 12 өдр
- •Мартин 14 өдр
- •Апрель сарин 15
- •Александровна
- •Негдгч әңгнь
- •Селенга
- •Че гевара
- •Гимн предкам
- •Сухэ-батог»
- •На берегу буир-нура
- •Леонид вихоцкии
- •Тачин анҗа
- •И юмор
- •Т. О, Бембеев, а. Г. Балакаев, н. Д. Будников, 51. С. Джгмбинсв, а. М. Джимбиев, с. К, Каляев, д. Н. Кугультинсв, 3. И. Пальчиков.
СЯН-БЕЛГИН
ХАСР
Хальмг
олн-эмтнэ шүлгч
Шин
Ш
Ү
Л
Г Ү
д
ЛЕНИНӘ
УУЛЬНЦ
Өндр
олн
гертэ, Өнр
амрг
нертэ— Негхн уульнц гүн,
Нерни
түүнэ
Ленин!
Савһр
кок
модн Сана аадулҗ
саглрна.
Сар,
Нарн, одн Санамр тецгрт баглрна.
Хальмг
тег сарулдсн, Хамг җирһл
харулдсн
Герч болсни үзүлц—
Герлтэ Ленина уульнц!..
Совхозин
чабан ирвртэ, Соньн байрта бээнэ.
Малта,
гертэ, телевизорта, Маши «Волга» шүүнә.
Гергнь
диг йисн
Герәрн
дүүрсн үртә. «Мать-Героиня»
гиен Мандлсн сээхн нертэ.
Хажу—хошаһан
үрнэ, Ханмҗин хурм
кенә,
Күндтә
өвгн ирнә, Күнкл йөрәл тэвнэ...
...Мал-гер
йөрәдг Маш зокал бәәдг... Мани
хаалһ
зөрәдг Машини йөрәл үүдг...
—
Төмр
мөрн —
Өлзәтә
болг!
Төгэ
— туруһарн бичә элг!
Совхоз
«Улан Эрге» 3
июня
1968 г.
ТЕЕГМ
НАНД ТЕҢГР
Эңкр
уульнц
һоодан
Эрстни
балһсим
һатлна. Элвг
җирһлд
онцарн
Эсрнгм учрхиг батлна.
Зуг
уульнц һанц
Цуг
уульнцас ачта. Эндрин баһчуд
онц
Энгин герлтсн ачта.
Балһсна
тал
дунд Бахта уульнц ..алана. Байн ухан-унд
Байрта нарар халана.
Энкр
уульнц һоодан
Эрстни
балһсим
һатлна. Эндрк
цагт онцарн Эшңк
сансим
батлна.
Элст,
1968 ж.
Теегм
нанд Тенгр, Теңкән
уга
эңкр!
Харулдад
омнэн хэлэхлэм
Харана
һазрас
үзгднә.
Тенгр
толһа
деерм,
Теегм кол дорм.
Тема
унхар седлэв, Теңгс-Дала
кедлэв.
Дораһар
налһр теңгр, Деерэһәр санамр
тенгр. Дотр бийм тингр, Дольгана бийни
энкр!-
Харани
жиртнг герднэч, Хар цег хээнэч.
Толһан
үснәс олн,
Тоолвр-ухан далн...
Деерэс
доргшан унхла, Дегдэмл болхан санхла—
Төрүн
харнһурад однач,
Серүн
салькнд
цоднач...
Кесг
һазрт
одлав,
Кецү
зовлнгд
цодлав. Дәкж
түрш угаһан —
Давтж келнэв тандан!
Тенгр,
Нарн ценкр, Теегм дарн энкр. Тедн дотр
Космос, Телүлсн
гиичэн
тос!
Теегм
нанд Тенгр! Тевчңһү
зангта
тингр. Тедм монк тууртха, Темәнәс
дууһим суртха.
Москва,
1968 г.
3
Свет в степи. № 4(38).
33Машини йөрәл
ШҮЛГЧ
гисн...
Шүлгч
гисн, Әәлдәч!
Шүүдг
армта дәәлдәч: Күмни хурдн сүвтә, Юмни
хурц хүвтә.
Шүлгч
гисн, шалһан!
Шүүдг
алхта дархн: Әмд мазн әдл, Әмтин бөкө
чидл.
Шүлгч
гисн, Күн!
Шүүдг
билгтә гүн: Күмни — «Зарһин эзн», Күнкл
цецн ухан.
*
* *
Ардан
үксн
бийм Амрг шүлгчән санхв. Ачнр, жичнр,
үйм Амлснд лавта ханхв!
Элст,
1967 ж.
Мөрн
инцхәсн цагт Мөнт бийм дагҗна.
Мөсн
иртә чашгт Мөөрсн тәәргдсиг аҗна.
Харлам
ууд
холвсн, Хамдан довтлҗ йовсн Хажу толһаг
хортн Хавлж чавчад давен...
Эврә
толһаһан дахад Эзнә цогц унла.
Өрәсн
дөрәдән чиргдәд Өсрн көлврж сунла.
Эмәлтә
мөрни инцхәмә Эзән зальгсан ажна.
Мөрн
инцхәсн цагт Мөнт бийм дагҗна.
Нсерлт
угаг хәәсн Негхн толһа геедрлә.
Цүглрсн
догшн дәәсн Цуһарн чавчулж ээдрлә...
Цаг
давсни агт, Цуг цугтан арцна.
Мөрн
инцхәсн цагт Мөстж цусм царцна.
Москва,
1968
ж.
Мисхл
зуур өвдсн, Мини
зөвүр
тевчтн...
Адйуш
гидг нертә, Ачан амлх кергтә...
Тәвдгч
өөнин өдр, Тәвсн хүвтә өтр — Амрг
тавхн
наста
Ачм
өнгрсн тачалта.
Олн
бичгдлә таарсн, Ончта инәҗ наадсн,—
Омгта байрт ачм, Орлцсн уга Адйушм!..
Һанцхн
бүлд төрх һашута һундл берк.
Әмтиг
байрас хөрх — Әмн-җирһләс эрк.
Арвн
машин
цуг Ачим
оршахд көлсв.
Өнр
улан
туг
Өмнк машинд делсв.
Өндр
трибун
деерәс
Өргмҗ дурдхин орчд,— Өңгрсн Адйушин
өерәс Өөлмҗин йөрәлән тәвләв.
ЭРҮЛ
УЛАН
Эрүл
улан чирәһәрн Эцкм зүүдндм орва: Өлн
җил алдрсн, Өңгрәд кесг болгсн...
Дәәни
һал дунд, Дәрин өткн буднд Теегин ямр
дову Теврҗ халдсн эцкм?!
Әмд
улан чирәһәрн, Әрүн цаһан седкләрн
Хотнасн эцкм мордла, Хонга
зүүдндм
орла...
Арвн
йисдгч жилд, Аюл догшни көлд Эцкм мордсн
дүрәрн, Эмәлтә мөрәрн ирнә...,
Җиирг
буурл толһаһцмк
Җир
күрсн настаһим Өкәрлж һарарн илнә».
Өрчдән
теврҗ келнә:
ЭВРӘ
БИЙДӘН
Дөчн
дөрвн чивхстәв, Дөлән дүмбр зүстәв.
Зуурд гетлж шинднәв, Зун келәр шимнднәв.
Дуулх
замдан дурлнав, Дурила
хамдан
урлнав. Көгшрх насндан баһрнав, Көгҗмин
айст хаһрнав..
Залушг
эцк-экдни Залмжта селвгән өгләв.. —
Басчн кнвүн төрх, Байр эдлхт!— гиләв.
Ачм
нанас хүвтә бәәж, Алдр өдрлә хорва.
Ардан
насни
герәсән үлдәж
Амлх
үгд орва.
Зовлңгм
жирһләсм икңкнь.
Золһмҗ
кесни мөңкнь — һанцхн өдрин байрла,
Һацата тачал
харһла!
Уйдх,
һундх ямр!
Урньх,
һашудх амр!
Уульж
эс чадсн нанд Учрсн зөвүр йир күнд!..
Нарт
делкән бичкдүд Нарн цецглҗ наадг.
Насчад
ирсн икчүд Намаһан бичә шоодг!..
Элст,
1967 жил.
Ноябрин
7
өдр.
ЧИРӘҺӘРН...
—
Көвүм,
махн-цусм, Көөркү һал насм!
Чамаһан
таалхар йовсм, Чадҗ ядад зовсм!..
Алңг
болнав зүүдндән, Акад
өврмҗтә
үнәртән.
Кесг
ахлжв эцкәсн, Кезәнә заяж өскәсн...
Өсәд
залурсн үрм Өвкләһән ода цацурм!..
Унтн
кевтҗ ухалнав, Улмар асҗ халнав...
Өсрәд
серх дотрм Өкәрлж толһаһим илнә.
Эцкм,
зүүдн дотрм Эврә герәсән келнә...
...«Әмд
насни жирһләрн Әмтнд туслхар зүтк,
Насн-жирһлән чиләхләрн Нанла әдләр
үк!»
Элст,
1968 ж.
Таралнгин
орн нанд Тастан керг уга.
Тангсг
һазрин нурһнд Таварн бәәнәв ода!
Цаһан,
хар зәәтә, Цаңг җиңгнсн әәтә,— Дөчн
дөрвн бернтәв. Дөрвн зүсн эрдмтәв!.
Москва,
1968
ж.
34Адйушин герәсн
Мөрн инцхәсн цагт...
«Усна
экн — булг» гидг романас
...Удлго
хойр сар болхмн. Эн, оңгдан цагт болхла
ахрхн, ода
мини бәәдлд
чилшго, болз- гин эргцд мини
кесн,
күцәсн тоот юмби? Мини
сурһулян
хайсн шиидвр чик болхви, аль оңгдан
хаалһнь, деер бәәсн болхий?
йисн
җил дундур сурчкад, нег цөөкхн сар үлдсн
цагт сурһулян хайна гисн күчр һундлта
йовдл. Болв герән бәрҗәсн эцкән больницд
күргчкәд, орн деерәсн босдго экән
хайчкад,
сурһуль
сурнав гиж, бас келҗ болшго. Үннднь
келхд, хаҗудк хотн-хоша әмтс: «Сурһулян
би- чә хай, бидн экичн хәләхвдн, асрхвдн»—
гиҗ келцхәлә. Эврән гертә-малта, дәкн
совхозин көдлмшт бәәх улст өрәл әмтә
эмг даалһхд бас хату болна. Тер төләд,
эврәннь шиидврән эндр өдр авад шүүхлә,
чик болҗ медгднә. Ода яахв? Арһ уга. Хүв
бәәһәд, эк, эцк эдгхлә, дәкәдчн сурх цаг
ирх.
35
3*
