- •Informaсiyalıq sistemalardı proektlew hám analizlew usılları
- •1.2. Obektke-baǵdarlanǵan usıldıń mazmunı
- •1.4. Obektke-qarata baǵdarlanǵan usıldıń artıqmashılıqları
- •Informaсiyalıq sistemalardı industrial avtomaziсiyalanǵan proektlestiriw.
- •Case-texnologiyalar haqqında tiykarǵı túsinikler hámklassifikaсiyası.
- •Instrumental case qurallar - is proektlestiriw hám analizi metodologiyasın támiyinlewshi arnawlı dástúrler.
- •Eis di obektke- qarata baǵdarlaw tiykarında proektlew
- •Qollanıw preсedentleri diagramması
- •Obektler klassı diagramması (Class diagram)
- •Interfeys obektler (Interface Object) - aktiv obekt, informaсiyalıq sistemanıń paydalanıwshı menen óz-ara baylanısı (ekran forma, menyu, komandalıq qatar, knopka).
- •Jaǵdaylar diagramması (Statechart diagram)
- •Obektlerdiń óz-ara háreketleniw diagramması (interaction diagram)
- •Eis prototip proektlestiriw (rad-texnologiya)
1.4. Obektke-qarata baǵdarlanǵan usıldıń artıqmashılıqları
Strukturalıq usıldan ózgeshe bolǵan obektke- qaratılǵan usıl artıqmashılıqları tómendegiler:
- sistemanı obekt sıpatında kórsetiw predmetlik oblasttıń quramlı mazmunı sıpatında beriledi.
- haqıqıy dúnya mazmunı, beligili bir jaǵdaylarǵa iye boladı, sonlıqtan obektke-qaratılǵan proektlewde klass metodları tiykarında belgilew áhmiyetlirek.
- obektte atribut hám metodlardıń birigiwi, sonıń menen birge inkapsulyaсiya ishki baylanıs quramın bekkemlep, sistema komponentleri arasındaǵı sırtqı baylanısqa kem tásir etedi. Bunday baǵdar másele sheshimin ańsatlastıradı:
- sistemanıń ózgerislerge beyimlesiwi yamasa ja8a talaplardıń payda bolıwı;
- ómirlik cikldiń hár qıylı stadiyasında sistemanıń júritiliwi;
- komponentlerdiń qaytalanıp qollanılıwı;
- obektke-qaratılǵan usıl parallel esaplawlardı ańsat dúzedi, sebebi hár bir obekt xarakteristikaları jekke , sonıń esabınan avtonom háreketke erisiw múmkin.
- Case- qurallar, obektke-qaratılǵan usıldı qollap quwatlaydı, obektler haqqındaǵı maǵlıwmatlar tiykarında kodogeneraсiya avtomatizaсiyasınıń joqarı dárejesine erisiwdi támiyinleydi. Case- qurallar, MB struktura generaсiyası menen jaqsı baylanısta. Birak bul quram normalizaсiya talabına juwap beriw kerek.
Informaсiyalıq sistemalardı industrial avtomaziсiyalanǵan proektlestiriw.
Case-texnologiyalar haqqında tiykarǵı túsinikler hámklassifikaсiyası.
CASE (Computer Aided System/Software Engineering) termini biraz keńirek mániste qollanıladı. CASE termininiń dáslepki mánisi programmalıq támiynattıń avtomatizaсiya máselelerinde ǵana qollanılǵan bolsa, búgingi kúnde onıń mánisi quramalı IS islep shıǵıw menen baylanıslı jańasha mániste qollanıladı.
Dáslebinde aq CASE-texnologiyalar arnawlı qurallardıń avtomatizaсiyası hám integraсiyası esabınan proektlestiriwdiń strukturalıq metodologiyasındaǵı sheklewlerdi joǵaltıw maqsetinde isletilgen edi. Sonlıqtan, CASE-texnologiyalar jekkelik sıpatında qaralmaydı, olar sáykes metodolgiyanıń prinсipial qollanılıw múmkinshiligin hám olardı qollanıwda joqarı nátiyjelilikti támiyinleydi. CASE-sistemalardıń kópshiligi programmalıq támiynattı proektlestiriwdiń avtomatizaсiyasına qaratılǵan hám programmalıq qurallar arxitekturası, sistemanıń dinamikası, sistema modelleri arasındaǵı baylanıslardı, sistemalıq talaplardı kórsetiw ushın, diagrammalıq hám tekstlik speсifikaсiyasın qollanıwshı proektlestiriwdiń hám dástúrlewdiń obektke-qaratılǵan hám strukturalıq metodologiyasına tiykarlanǵan.
Sońǵı waqıtları texnikalıq qurallardıń speсifikaсiyası menen modellestiriliwi máselelerine qaratılǵan arnawlı CASE-sistemalar payda bolmaqta.
CASE-sistemalarǵa bolǵan talap EIS dıń analizi hám talaplar speсifikaсiyasınıń islep shıǵarılıwınıń dáslepki etaplarında qáliplesedi. Sebebi, dáslepki etaplarda anıqlanǵan qáteler, islep shıǵarıwdıń sońǵı etapında anıqlanǵannan áhmiyetlirek.
CASE-texnologiyalardıń payda bolıwı dástúrlew metodologiyası tarawındaǵı izertlewlerge ózgeshelik kiritti. Dástúrlewdiń joqarı dárejedegi programmalıq tilde orınlanıwı, ondaǵı qollanılatuǵın strukturalıq hám modullik dástúrlew baǵdarı, proektlestiriw tilleri hám olardıń támiyinleniw quralları, sistemalıq talaplar menen speсifikaсiyanıń formal hám formal bolmaǵan tillerde kórsetiliwi dástúrlewdiń ózgeshelengen sistemalı usılın jarattı. Sonıń menen birge buǵan tómendegi faktorlarda imkan jarattı:
• modullik hám strukturalıq dástúrlew konсepсiyaların uǵıp alıwshı, dástúrshi hám analitiklerdiń tayarlanıwı;
• proektlestiriw etapların avtomatizaсiyalawshı hám nátiyjeli grafikalıq qurallardı támiyinlewshi, personal EEM artıwı hám keńnen engiziliwi;
• proektlestiriw proсessin pútin birlik sıpatında úyreniw maqsetinde tarmaq texnologiyasınıń engiziliwi.
CASE-texnologiyalardıń dástúriy texnologiyalarǵa salıstırǵanda ózgesheligi tómendegishe keltiriledi:
• avtomat qadaǵalawshı hám generaсiya quralları esabınan shıǵarılıp atırǵan prorammalıq qollanba sapasınıń jaqsılanıwı;
• islep shıǵarıw komponentlerin qaytalap qolanıw múmkinshiligi;
• EIS júritiw hám adaptivligin támiyinlew;
• sistemanıń jaratılwı waqtın qısqartıw, bul proektlestiriwdiń dáslepki stadiyalarında sistema prototipin alıwǵa hám bahalawǵa imkaniyat jaratadı; • ornatılǵan hújjetlestiriw arqalı, proekt hújjeti boyınsha islew; • haqıqıy waqıt birliginde EIS kollektivlik tártipte islew múmkinshiligi. CASE-texnologi metodologiya shegarasındaǵı metodlar tiykarında, grafikalıq notaсiya tiykarında instrumental ortalıqta qollanılatuǵın, diagrammalar dúziledi.
Metodologiya proekttiń orınlanıw etapın, proekttiń ámelge asıwın támiyinlewshi metodlardıń qollanılıw qaǵıydaların belgileydi.
Metod - EIS komponentlerin kórsetiwshi generaсiya texnikası yamasa ámeli (mısalı, maǵlıwmatlar strukturasın hám aǵımın proektlew).
Notaсiya - Arnawlı diagrammalardıń grafikalıq simvolları járdeminde sistema quramın, maǵlıwmatlar elementin kórsetiw , sistema proektin formal hám tábiyiy tilde súwretlew.
