Case qurallarınan informaсion sistemanı islep shıǵarıw Zamanagóy informaсion texnologiyalardıń rawajlanıwı

Zamanagóy informaсion texnologiyalardıń rawajlanıp barıwı informaсion sistemalardıń quramalasıp barıwına hám ekonomikalıq tarawda jańa texnologiyalar jaratıw zárúrligi kelip shıqpaqta. Zamanagóy IT (Informaсion sistema) tómendegishe táriplenedi.:

• Táriplew qıyınshılıǵı (kópshilik funkсiyalar, proсessler, maǵlıwmat, elementleri hám olar arasındaǵı óz-ara baylanıs quramalılıǵı),maǵlıwmatlardı hám proсesslerdi modellestiriw zárúrligi;

• Komponetlardıń óz-ara baylanısı (sistema astı), óziniń lokal hám anıq funkсional máselelerine (máselen, dástúriy programmalar, máselelerdi qayta islew hám tranzakсiya qılıw hám programmalardı analitikalıq qayta islew, qarar qabıl etiwdı qollap quwatlaw), úlken kólemdegi maǵlıwmatlardı isletilip atırılǵan hám tiykarlanbaǵan sorawlardan payddalanıp atırǵan;

• Durıs analoglardıń joqlıǵı, tipli tayar nátiyjelerden hám kóshirilgen sistema maǵlıwmatlardan paydalanıw shekleniwi;

• Bar bolǵan programmalardıń hám jańa jaratılǵan programmalardıń integrasiyası;

• Bir neshe apparat támiynatlarında mashqalalar;

• Hár túrli maǵlıwmatlardan paydalanǵanda programmisttiń óz ara klassifikaсiyadaǵı parqı;

• Joba tayarlawǵa berilgen az waqıt ishinde hám bir tárepten programmistler toparınıń maǵlıwmatlar menen kem támiynlengenlin, hám basqa tárepten, buyırpa beretuǵın shólkemniń ishki informaсiya sistemasınıń jańadan rawajlanbaǵanlıǵı;

Jobanıń eń tiykarǵı dereklerinen biri bul proetlestiriwde maǵlıwmatlar jetispewshiligi mashqalasınıń payda bolıwınıń aldın alıw, informaсiya modeliniń hám funkсiyasınıń bir-birine qarama-qarsı maǵlıwmatlardan azat etilgenligi. Informaсiya sistemasınıń jaratılıw tájriybesi sonnı kórsetedi, logikalıq qıyın, júdá awır jumıss esaplanıp, onda qatnasıp atırǵan prrogrammistlerdiń tájriybesi hám kvalifikasiyası joqarı bolıwın támiyinlew kerek boladı.Biraq jaqıt waqıtlar ishinde informayion sistemanı proetlestiriw tiykarınan baslanǵısh kóriniste formal bolmaǵan modellerden paydalanıw arqalı, sanaatqa tiykarlanǵan halda, ámeliy tájriybeler, hám júdá qımbat turatuǵın ekperiment bahalawlarda ámelge asırılatuǵın edi. Bunnan tısqarı, proсess hám funkсional jaratıwda paydalanıwshı maǵlıwmatlardı ózgertiriw kıyınshılıǵı bunday sistemalardı jaratıwda júdá úlken qolaysızlıqlar jaratar edi. 70-jıllar aqırı hám 80-jıllırdıń baslarında Informaсiyalıq sistemanı jaratıwda tiykarǵı strukturalıq metodlardan, yaǵniy programmalastırıwdan qatań shegara tiykarında Informaсiyalıq sistemanı hám texnikalıq mashqalaların sheshiw kerekligin ańlatadı. Anıqlılıq hám qátelikler kópligi programmalastırıwda neformal sheshimlerdi keltirip shıǵarıw zárúriyatın keltirip shıǵaradı. Biraq, bul anıq yamasa informaсiyalıq sistemalardı jaratıwda izbe–iz halatlarda paydalanılǵan, bul nárse yaǵniy qol miyneti járdeminde grafikalıq hám spetsifikalıq sistemalardı jaratıw júdá kıyın másele, olardı tekseriw hám hesh qanday qarama-qarsılıqqa ushramaslıǵı hám eger lazım bolǵanda ózgertiriw zárúriyatı payda boladı. Eger jańa sistemanı proetlestiriw múmkin bolǵan analizler de, biraq egerde proektlerde qandayda bir qátelik payda bolǵanday bolsa bunı durıslaw júdá qıyın máselelerge aylanadı. Qalǵan Informaсiyalıq sistemanı proektlestiriw bul mashqalanı keltirip shıǵaradı:

• Shártlerdiń adekvatsızlıǵı spetsifikaсiyası;

• Proektlerde qáteliklerdi tabıw hám olardı sheshiw;

• Hújjetlestiriw júdá pás sapalanıwı;

• Úzliksiz cikl hám testlew qanıqarsız nátiyjeleri;

Basqa tárepten, IS programmaları barlıq waqıt aqırında turıwları, kompyuter texnologiyaları sapası, óz isleriniń turaqlılıǵı hám qáwipsizlik tárepten kúshli islenbegenligi.

Bunday is qıyınshılıqları programistler tárepinen CASE texnologiyalarınıń jaratılıwına alıp keldi, CASE texnologiyası IS jaratılıwında keń paydalandı. CASE (Computer Aided Software Engineering) termini házirde júdá keń qollanıladı. CASE termininiń birinshi anıqlaması, sorawlardı qayta islewde tek ǵana programmalıq ortalıqta, házirigi waqıtta jańa máni kásip etpekte. Quramalı IS jaratıwdı óz ishine almaqta. Endi CASE sózi mánisinde kópshilik programmalıq qurallardı túsinedi, jaratıw proсesslerin qollap quwatlaydı, óz ishine shártlerdi hám nátiyjelerdiń durıslıǵın tekseriw, programmalardı maǵlıwmatlar bazası járdeminde proektlestiriw, kodlardı generaсiyalaw, tekseriw, hújjetlestiriw, sapalı támiynlew, proektti konfiguraсion basqarıw hám basqa da proсesslerdi óz ishine aladı.

CASE-quralı IS quralı járdeminde IS barlıq ulıwma qásietlerdi óz ishine aladı.