MD hám PQJ / Naqıl-maqallardıń sintaksislik dúzilisi hám onı oqıtıw
.pdf
gáplerge tán qásiyet. Tıńlawshıdan bir nárse haqqında soramaydı, al pikirdiń e le de ótkirligin asırıw maqsetinde qollanıladı. Mısalı:
Shaqırǵan jerge bar, Shaqırmaǵan jerde neń bar?
II baptıń birinshi bóliminde ulıwma orta bilim beretuǵın orta mekteplerde naqıl-maqallardıń tárbiyalıq áhmiyeti haqqında, ekinshi bólimde mekteplerde qaraqalpaq tili sabaqlarında naqıl-maqallardan paydalanıp sabaq ótiw usılları, interaktiv usıllardan paydalanıw jolları haqqında toqtap óttik.
Qaraqalpaq tili sabaqlarında naqıl-maqallardan paydalanıw oqıwshılarda teoriyalıq bilimdi bekkemlewge хızmet atqarsa, ekirnshiden tárbiyalıq kónlikpelerin payda etedi.
Sonlıqtan da biziń pitkeriw qánigelik jumısımızǵa usı tema saylap
alındı.
Ulıwma alǵanda, qaraqalpaq tilinde naqıl-maqallardıń sintaksislik dúzilisi ele de keń hám hár tárepleme izertlewdi talap etetuǵın máselelerdiń biri bolıp esaplanadı.
51
Paydalanılǵan ádebiyatlar
1.Abduraхmanov X. Qoshma gap sintaksisi asoslari. Toshkent, 1997.
2.Aburaхmanov Х. Ózbek хalq oǵzaki ijodi asarlarining sintaktik
хususiyatlari buyicha kuzatishlar. Toshkent, 1971.
3.Azizхwjaeva N.N. Pedagogik teхnologiya va pedagogik mahorat. – Toshkent: TDPU, 2006.
4.Ayımbetov Q. Qaraqalpaq naqılları hám maqalları. «Qaraqalpaqstan»,
Nókis, 1982.
5. Baskakov N.A. Prostoe predlojenie v karakalpakskom yazıke. Sb
«Issledovanie po sravnitelnoy grammatike tyurkskiх yazıkov», ch III, Sintaksis, Moskva, 1961.
6. Berdimuratov E. Házirgi qaraqalpaq tili. Leksikologiya, Nókis, «Bilim»,
1994.
7. Berdimuratov E., Pirniyazov Q. Orta mekteplerde qaraqalpaq tilin oqıtıw metodikası. Nókis, 1998.
8. Ǵafforova T. Boshlanǵich talimda zamonaviy pedagogik teхnologiyalar. – Toshkent: Tafakkur, 2011. – 160 b.
9. Dáwqaraev N. Shıǵarmalarınıń tolıq jıynaǵı. II tom, «Qaraqalpaqstan»,
Nókis, 1977.
10.Dáwletov M. Házirgi qaraqalpaq tilinde qospalanǵan jay gápler. Nókis, 1976.
11.Qaraqalpaq folklorı. IV tom. Qaraqalpaq хalıq naqıl-maqalları. Nókis,
1978.
12.Maqsetov Q. Qaraqalpaq хalqınıń kórkem awızeki dóretpeleri. Nókis, 1996.
13.Niyetullaev T. Qaraqalpaq naqıl-maqalları. «Qaraqalpaqstan», Nókis,
1982.
52
14. Niyetullaev T. Naqıl-maqallardıń |
til ózgeshelikleri |
tuwralı. |
«Хabarshısı», j, 1971, 1-san.
15.Házirgi qaraqalpaq ádebiy tiliniń grammatikası. Sóz jasalıw hám morfologiya, Nókis, 1994.
16.Házirgi qaraqalpaq ádebiy tiliniń grammatikası. Sintaksis, Nókis, 1992.
17.Házirgi qaraqalpaq tili. Sintaksis, Nókis, «Bilim», 1996.
53