Ádebiyattanıw teoriyası (2020, Járimbetov, Sagidullaeva)
.pdf
C.parallelizm
D.antiteza
Óz aldına mániske iye bola almaytuǵın, biraq obrazdı tolıqtırıw hám kórkemlew ushın áhmiyetke iye bolatuǵın kórkem shıǵarmanıń bóleksheleri:
A.simvol
B.detal
C.allegoriya
D.járdemshi obraz
Kórkem shıǵarmada seslik eliklewler jáne qanday atama menen ataladı?
A.oksyumoron
B.eliklewish sózler
C.onomatopeya
D.stilistikalıq figura
Sıldır-sıldır qamısqa, Sırǵam tústi háwjar. Súwretlewdiń qanday túri?
A.assonans
B.alliteraciya
C.onomatopeya
D.fonografiya
«Jooo... joq... qızımdı Aydostıń hesh balasına bermeymen, birewge ara túsip kelgen bolsa, oǵan da bermeymen!». Seslik qubılıstıń qaysı túri berilgen?
A.assonans
B.alliteraciya
C.onomatopeya
D.fonografiya (“normadan shıǵınıw”)
131
Poeziya, proza – bular:
A.janr
B.túr
C.kórkem tildiń formaları
D.qosıq qurılısınıń elementleri
Sillabika qosıq ólshemi nege tiykarlanadı?
A.Qosıq qatarlarındaǵı sózlerdiń buwın sanına
B.Dawıssız sezlerdiń sozılıńqı-qısqalıǵına
C.Pátke
D.Pátke hám sózlerdiń buwın sanına
Qosıq qatarlarınıń belgili bir juwmaqlanǵan, tamamlanǵan oy-pikirdi yamasa sezimlerdi beretuǵın toparı?
A.bánt
B.ólshem
C.shuwmaq
D.kuplet
Tariyxıy talaplar, kóbinese, qaysı metodqa tán?
A.romantizm
B.realizm
C.klassicizm
D.modernizm
Qaharmanları haqıyqıy turmıstan bir qansha uzaqta turatuǵın, qıyalıy sharayatlarda háreket etetuǵın kórkem metod?
A.romantizm
B.realizm
C.klassicizm
132
D. sentimentalizm
Milliy ádebiyattıń yamasa dúnya ádebiyatınıń belgili bir dáwirde estetikalıq, ideyalıq, tematikalıq, kórkemlik h.t.b. ózgerislerge ushırap rawajlanıwı – bul:
A.ádebiy process
B.ádebiyat tariyxı
C.ádebiy sın
D.ádebiyat teoriyası
PAYDALANÍLǴAN ÁDEBIYATLAR
Baslı ádebiyatlar
1.Каримов И.А. Юксак маънавият – енгилмас куч. Tошкент, “Maънавият”, 2008. 123 бет.
2.Каримов И.А. Aдабиѐтга эътибор – келажакка, маънавиятга эътибор. Toшкент, “Ўзбекистон”, 2009. 40 бет.
3.Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 12 январдаги «Китоб маҳсулотларини чоп этиш ва тарқатиш тизимини ривожлантириш, китоб мутолааси ва китобхонлик маданиятини ошириш ҳамда тарғибот қилиш бўйича комиссия тузиш тўғрисида»ги Фармойиши. // “Халқ сўзи”, 2017,
13-январь.
4.Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 7 февралдаги
“Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича ҳаракатлар стратегияси тўғрисида”ги ПФ-4947-сонли Фармони. Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 6-сон, 70-модда.
5.Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 20 апрелдаги “Oлий таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги
№2909-сонли Қарори.
133
6.Ўзбекистон Республикасининг “Taълим тўғрисида”ги Қонуни. ∕∕ Баркамол авлод – Ўзбекистон тараққиѐтининг пойдевори. Toшкент, “Шарқ”, 1997,
20-29-бб.
7.Ўзбекистон Республикаси “Кадрлар тайѐрлаш Mиллий дастури”. ∕∕ Баркамол авлод – Ўзбекистон тараққиѐтининг пойдевори. Toшкент, “Шарқ”, 1997, 31-61-бб.
Teoriyalıq hám metodikalıq ádebiyatlar
1.Ахметов С., Султанов Қ. Әдебияттаныў. Сабақлық. Нӛкис, “Қарақалпақстан”, 1987. 268 бет.
2.Ахметов С., Султанов Қ. Әдебияттаныў. Хрестоматия. Нӛкис, “Билим”, 1994. 268 бет.
3.Ахметов С., Есенов Ж., Жәримбетов Қ. Әдебияттаныў атамаларының орысша-қарақалпақша түсиндирме сӛзлиги. Оқыў қолланба. Нӛкис, “Билим”, 1994. 240 бет.
4.Әй, ўaқыт Бол, бол. Жебеўшим... Ӛзбекстан қаҳарманы, шайыр Ибрайым Юсупов пенен сәўбет. // “Еркин Қарақалпақстан”. 4-ноябрь, 2004-жыл.
5.Баҳадырова С. Роман ҳәм дәўир. Нӛкис, “Қарақалпақстан”, 1978. 168 бет.
6.Бекбергенов А. Кӛркем шығарма тилин үйрениўдиң айырым мәселелери.
∕∕“Әмиўдәрья”, 2003, № 5-6.
7.Бекбергенова З. Қарақалпақ романларында кӛркем сӛз поэтикасы (1980- 2010-жыллар). Монография. Нӛкис, “Илим”, 2016. 205 бет.
8.Белинский В.Г. Собр. соч. в 3-х томах. Том 3. Москва, ГИХЛ, 1948.
9.Бобоев Т. Адабиѐтшунослик асослари. Дарслик. Тошкент, “Ўзбекистон”, 2002. 558 бет.
10.Введение в литературоведение. Литературное произведение: основные понятия и термины. Под редакцией Л.В.Чернец. Москва, “Высшая школа”, 2000. 545 cтр.
11.Генжемуратов Б. Әдебий ағымлар ҳәм жӛнелислер. Оқыў қолланба.
Нӛкис, “Илим”, 2012. 64 бет.
134
12.Гуляев Н.А., Богданов А.Н., Юдкевич Л.T. Теория литературы в связи с проблемами эстетики. Москва, “Высшая школа”, 1970. 380 стр.
13.Дәўқараев Н. Шығармаларының толық жыйнағы. 2-том, Нӛкис, “Қарақалпақстан”, 1977. 290 бeт.
14.Жәримбетов Қ. Ашық Зийўар (Әжинияздың ашықлық лирикасының
жанрлық ӛзгешеликлери, образлар дүньясы). Нӛкис, “Билим”, 1998. 40
бет.
15. Жәримбетов Қ. Бердақтың нәсиятлары – бизиң руўхый ғәзийнемиз.
Нӛкис, ҚР “Руўхый мәденият ҳәм ағартыў” жәмийетлик орайы, 1998. 24
бет.
16.Жәримбетов Қ. ХIХ әсир қарақалпақ лирикасының жанрлық қәсийетлери ҳәм раўажланыў тарийхы. Монография. Нӛкис, “Билим”, 2004. 188 бет.
17.Ja’rimbetov Q. A’debiyattani’wdan sabaqlar. Woqi’w qollanba. No’kis, “Qaraqalpaqstan”, 2012. 96 bet.
18.Жўрақулов У. Назарий поэтика масалалари: Муаллиф. Жанр. Хронотоп
(Илмий-назарий тадқиқотлар, адабий-танқидий мақолалар). Тошкент, Ғафур
Ғулом номидаги нашриѐт-матбаа ижодий уйи, 2015. 355 бет.
19.Иззат Султон. Адабиѐт назарияси. Тошкент, “Ўқитувчи”, 1980. 408 бет.
20.Йўлдош Қ., Йўлдош М. Бадиий таҳлил асослари. Тошкент, “Kamalak”, 2016. 464 бет.
21.Йўлчиев Қ. Игнабарг шеър ва тиниш белгилари. // Ziyonet.uz.
22.Қожықбаев Ә. Қарақалпақ романы. Нӛкис, “Билим”, 1977. 219 бет.
23.Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish. Darslik. Toshkent, A.Qodiriy
nomidagi xalq me’rosi nashriyoti, 2004. 224 bet.
24.Quronov D. Adabiyot nazariyasi asoslari. Darslik. Toshkent, “Navoiy universiteti”, 2018. 480 bet.
25.Мәмбетов К. Әдебият теориясы. Сабақлық. Нӛкис, “Билим”, 1995. 216
бет.
26. Мустақиллик даври адабиѐти. Адабий-танқидий мақолалар. Тошкент,
Ғафур Ғулом номидаги нашриѐт-матбаа ижодий уйи, 2006. 288 бет.
135
27.Нарымбетов Ж. Каракалпакский роман. Ташкент, “ФАН”, 1974. 128 стр.
28.Насруллаева З. Проблема типа и характера в современной каракалпакской прозе. Нукус, “Каракалпакстан”, 1984. 231 стр.
29.Нуржанов П. Ҳәзирги қарақалпақ романы поэтикасы (композициялық ҳәм жанрлық-стильлик ӛзгешеликлери). Нӛкис, “Билим”, 2008, 116 бет.
30.Нуржанов П. Ҳәзирги қарақалпақ романы (сюжет ҳәм конфликт поэтикасы). Нӛкис, “Билим”, 2009. 128 бет.
31.Оразымбетов Қ. Ҳәзирги дәўирдеги қарақалпақ лирикасында кӛркемлик излениўшилик (80-жыллар). Монография. Нӛкис, “Билим”, 1992. 124 бет.
32.Оразымбетов Қ. Ҳәзирги қарақалпақ лирикасында кӛркем формалардың эволюциясы ҳәм типологиясы (1970-2000-жыллар). Монография. Нӛкис, “Билим”, 2004. 188 бет.
33.Orazimbetov Q. Qosiq teoriyasi. O’quv qo’llanma. Toshkent, Alisher Navoiy nomidagi O’zbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2010. 88 bet.
34.Paul H.Fry. Theory of literature. Yalе university press, USA, 2012. 384 p.
35.Поспелов Г.Н. Теория литературы. Москва, “Просвещение”, 1978. 351
стр.
36. Раззоқов X., Мирзаев T., Собиров O, Имомов K. Ўзбек xaлқ oғзaки ижоди.
Тошкент, “Ўқитувчи”, 1980. 358 бет.
37.Саримсоқов Б.И. Бадийийлик асослари ва мезонлари. Тошкент, 2004.
38.Словарь литературоведческих терминов. Москва, “Просвещение”, 1974.
513 стр.
39.Трубецкой Н.С. Основы фонологии. 2-е издание. Москва, «Апсект Пресс», 2000.
40.Турдыбаев Қ. Дидактикалық шығармалар – руўхый байлығымыз. Нӛкис, “Билим”, 2009, 136 бет.
41.Умуров Ҳ. Адабиѐт назарияси. Дарслик. Тошкент, “Шарқ” нашриѐт-
матбаа акциядорлик компанияси бош таҳририяти, 2002. 252 бет.
42. Хализев В.Е. Теория литературы. Изд. 2-е. Москва, “Высшая школа”, 2000. 240 бет.
136
43.Хudoyberdiev E. Adabiyotshunoslikka kirish. Draslik. Toshkent, “Iqtisod-
Moliya”, 2007. 304 бет.
Internet sаytlаrı
44.http://www.ziyonet.uz
45.http://www.edu.uz
46.http://www.cheloveknauka.ru
47.http:// www.dissercat.com
48.http:// www.ziyouz.com
49.http://www.kitob.uz
50.http://www.wikipedia.ru
51.http://www.abdikamalov.narod.ru
137
