Texnologiya hám onı oqıtıw metodikası

joqarǵi tárepine, qanatlarin eki tárepine, tumsiǵin aldi tárepinen ortasina, kózlerin tumsiǵiniń ústki tárepine, quyriǵin máyek qabiǵiniń artqi tárepinen tómenine PVA kleyi menen kleynedi.

Óz betinshe tapsirmalar.

1.Máyek qabiǵin jumisqa tayarlań.

2.Máyek qabiǵinan túrli oyinshiqlardi isleń.

151

ÓZBETINSHE TÁLIM

152

153

154

GLOSSARIY

Miynet tárbiyasi - miynetke duris qarim-qatnasta boliwdi tárbiyalaw mekteptegi oqiw hám klasstan tis jumislardiń ózegi, mektepti turmis penen baylanisin bekkemlewdiń tiykarǵi joli.

Nárse- buyim yamasa isti orinlaw protsessinde balalarǵa beriw múmkin bolǵan programmada kórsetilgen bilim tájiriybeleriniń mazmundarliǵi.

«Óz-ózine qizmet kórsetiw» - bilimi, kiyim-keshek, turar jayga qaraw, awkatlaniw, túslik, keshki awqat ushin stol túzetiwdi óz ishine aladi.

Oqiw shiniǵiwlari oqiwshilardiń bilimge bolǵan qiziǵiwshilin asiradi, klastan tis jumis bolsa, sol bilimlerdi keńirek qollaniw hám tereńlestiriw imkanin beredi. Soniń menen birge klastan tis jumis sabaqta beriletuǵin materiallardi tákirarlamawi kerek, ol klastaǵi jumistan óziniń qiziǵarli xarakterligi menen ajiralip turadi.

Dógerek basshisiniń waziypasi – balalarǵa tek qiyiw, kesiw, kleylew siyaqli paydali nárselerdi úyretiw emes, al balalarǵa materiallar – qaǵaz, aǵash, lekoplats hám basqalardan neden hám qanday islengenligi haqqinda da túsinik beriwi kerek. Hár túrli nárseler soǵiw haqqinda sáwbetler, ekskursiyalar shólkemlestiriw maqsetke muwapiq boladi.

Miynet bayrami – jil dawaminda 2 márte ótkeriledi. Oktyabrda ótkeriletuǵin qirman bayramina barliq baslawish klass oqiwshilarin qiziqtiriw kerek. Bul bayramǵa jil dawaminda tayarliq kórip, oqiwshilar kollektiv iskerligin janlandiriwǵa, oǵan taza mazmun beriwge, miynet sabaqlari hám dógerek jumislarin shólkemlestiriwdi jaqsilawǵa bolǵan oqiwshilar aktivligin qaratiwǵa, eń áhmiyetlisi, óz mektebi, óz kollektivi menen maqtanish etiw sezimin asiriwǵa háreket etedi. Bayram sońinda oyin jarislar shólkemlestirilip, onda oqiwshilar miynet sabaqlarinda iyelegen bilim hám kónlikpelerin kórsete aliw imkaniyatina iye boladi.

Applikatsiya – kórkem shiǵarmani jaratiwdiń eń ápiwayi hám ańsat usili bolip, onda súwrettiń analiz tiykari saqlanadi. Bul applikatsiyadan tek bezew maqsetinde ǵana kórgizbeli qurallar, túrli oyin ushin qollanbalar, oyinshiqlar, bayraqshalar, suvenirler, diywalli gazetalar, stendler, kartina, naǵis hám basqalardi jaratiwda da keń qollaniw imkaniyatin beredi.

Аwil xojaliq miyneti bólimi - awil xojaliǵi hám eń kóp tarqalǵan gúl, dekorativ gúller, paliz ónimleri, miywe hám rezovor miywe ósimliklerin ósiriw haqqindaǵi bilimler mazmunin belgilep beredi.

Piktos- grekshe, suwret degendi ańlatadi. Suwret túrli mánilerdi de bildiriwi mumkin. Gazeta qaǵazi jaltiramaytuǵin, shidamsiz namni hám jelimdi ózine tez tartatuǵin bolip odan

qaliplarda jelimlep modellar jasaladi, qaǵaz massasi tayarlanadi.

Jaziw qaǵazi – sathi silik, jelim singdirilgen izgardi az sindiredi. Narselerdi kantsrukttsiyalaw muqabalaw kartondan jasalgan narselerdi jelimlewde kolay.

Sizbashilik qaǵazi – eń pisiq hám qaliń qaǵaz latteniń tayarlanadi, oniń joqari navi qolda kujiladi, odan karnaval maskalar mata hám basqalardan paydalanadi.

Súwret qaǵazi – 2 nomerli bolip tolik tsellyulozadan paydalaniladi. Joqari turi 15% lotto qosiladi. Qol miyneti sabaqlarinda sizbalar siziwda paydalaniladi.

Reńli qaǵaz – miynet sabaqlarinda keń qollanilip keletuǵin muqabalaw islerinde paydalaniladi.

Jelimlengen qaǵaz – bir tárepine jelim súrtilgen qol miyneti sabaqlari ushin qolay.

Reńli jild qaǵazi – túrli renglerde boyalǵan kórinis berilgen, reńli qaǵazdan ornin basip kol miyneti sabaqlarinda isletiledi.

Qalqa qaǵazi – jaltirawi ushin mum hám ilay sińdirilgen, bul qaǵazdan elka oyinshiklari saxnani bezewde, súwretlerdi kayta tusiriwde isletiledi.

Millimetrli qaǵaz – sathi basma tor formasinda tayarlanadi.

Papirus qaǵazi – juqa jarim jaltiraq namni tez tartatuǵin bolip aviamodellerdi jelimlewde parashyutlar, jelkenler jasawda isletiledi.

156

Karton jaltiramaytuǵin qalin qaǵaz – oniń bir neshe sirtlari payda bolip reńine karap olardiń kanday qasiyetlerge iyeligin aniklaw múmkin. Misali: ak karton shidamsiz, siniwshań jarilatuǵin namni hám jelimni ózine tartatuǵin taslaytuǵin boladi.

Ilay shireli hám shiresiz boladi. Shiresiz ilaydin quraminda kóp qum bolip onda jabisqaq qasiyeti jaman boladi.

Ilaydi aralaspalardan tazalap ústine suw quyip 5-6 saat saklanadi, sońra suwin túgip kulga jabispaytuǵin qoyiwraq qamir xalatina kelgenshe jaqsilap islendi.

Tayar ilaydi tselofan yaki plenka kapshalarda saklanadi hám sabaqqa paydalaniwǵa tayar ilay sipatinda keltiriledi.

Pape-mashe. Ǵijimlanǵan qaǵaz demekdir. Bunday qaǵazdan kleystr menen ilay hám plastilinnen jasalǵan tayar model` boyinsha forma jelimlenedi.

157

ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÍ JOQARÍ HÁM ORTA ARNAWLÍ

BILIMLENDIRIW MINISTRLIGI

ÁJINIYAZ ATÍNDAǴÍ NÓKIS MÁMLEKETLIK

PEDAGOGIKALÍQ INSTITUTÍ

TEXNOLOGIYA HÁM ONÍ OQÍTÍW METODIKASÍ

PÁNINEN

(5111700 Baslawısh tálim hám sport tárbiyalıq is baǵdarı 3-kurs studentleri ushın)

Ulıwma saat - 310 saat

Sonnan:

Lekciya - 66 saat (IV semestr 14 saat, V semestr 24 saat, VI semestr 14 saat, VII semestr 14 saat)

Ámeliy shınıǵıwlar – 94 saat (IV semestr 20 saat, V semestr 34 saat, VI semestr 20 saat, VII semestr 20 saat)

Seminar shınıǵıwlar - 14 saat (IV semestr 4 saat, V semestr 4 saat, VI semestr 2 saat, VII semestr 4 saat)

Óz betinshe jumıs - 136 saat (IV semestr 30 saat, V semestr 46 saat, VI semestr 30 saat, VII semestr 30 saat)

Nókis – 2020 jıl

158

Pánniń isshi oqıw baǵdarlaması Ózbekstan Respublikası Joqarı hám orta arnawlı bilim ministrliginiń 2018-jıl «_25_» avgustaǵı № 744 sanlı buyrıǵı menen maqullanǵan úlgi oqıw dástúri tiykarında islep shıǵıldı.

Pánniń isshi oqıw dástúri Ájiniyaz atindaǵı Nókis mámleketlik pedagogikalıq institutı ilimiy metodikalıq keńesininiń 2020 jıl “___” “___” “___” -sanlı protokolı menen tastıyqlanǵan.

NMPI Baslawısh tálim fakulteti dekanı:

2020 jıl “___”__________________ p.i.k., doc U.Seytjanova

Baslawısh tálim kafedrası baslıǵı:

2020 yıl “_____” _______________________ p.i.k., doc Z. Kurbaniyazova

159

I. Oqıw pániniń aktuallıǵı joqarı kasiplik tálimdegi ornı

Texnologiya hám onı oqıtıw metodikası páni pedagogika, psixologiya, suwretlew kórkem óneri, tábiyattanıw pánleri menen baylanısadı. Studentlerdiń biliw iskerligin aktivlestiriw tiykarında olardı dógerek jumıslarına, aldıńǵı oqıtıwshılardıń jumıs tájiriybelerin úyreniwi hám ǵalabalastırıwǵa, óz betinshe jumıslar, lekciyalar, kurs jumısları hám pitkeriw qaniygelik jumısın jazıwǵa tartıw usınıs etiledi. Texnologiya hám onı oqıtıw metodikası páni tálim metodikaları kursı páni esaplanıp, pánniń tiykarǵı ilimiy izleniwleri nátiyjelerine tayanǵan halda, aldıńǵı oqıtıwshılardıń jumıs tájiriybesi menen bayıtılǵan materiallar tiykarında kórsetip beriledi. Oqıwshılardı ámeliy jumısqa tayarlaw hám olardı miynet uqıplılıq hám kónlikpelerin iyelewlerin támiyinleydi.

Texnologiya pániniń tárbiyalıq áhmiyeti oqıwshılarda miynetsúyiwshilik, juwapkershilik, tártiplilik, minnet sezimi, jámáátshilik sezimin tárbiyalawda, oqıwshılardıń aqılıy ósiwinde eń zárúr erik hám ádep-ikramlılıq sıpatlardıń rawajlanıwına járdem beredi. Oqıwshılar ortasında jolǵa qoyılǵan óz-ara járdem bolsa, olarda doslıq, ulıwmalasıw, jámáátshilik sıyaqlı pazıyletlerdi tárbiyalaydı. Studentlerdiń pándı ózlestiriw processinde sabaqlıqlar, oqıw-metodikalıq qollanbalar, lekciya tekstleri, texnikalıq qurallardan ónimli paydalanıw, uzatıw apparatları járdeminde slaydlardan hám elektron materiallar yamasa basqa texnikalıq qurallardan paydalanıwda pedagogikalıq texnologiya jetiskenliklerin qollaw, zamanagóy informaciya texnologiyalarınan paydalanıw, interaktiv usıllardı, bilimlendiriwge tiyisli qurallardı hám bilimlendiriwge tiyisli oyınlardı tálim procesine ámelde qollanıwda zárúrli áhmiyetke iye.

II. Oqıw pániniń maqset hám wazıypaları

Pándı oqıtıwdan maqset - studentlerdi baslawısh klaslarda texnologiya pániniń mazmunı hám wazıypaları, oqıtıw usılları, bilimlendiriwge tiyisli qurallar menen tanıstırıw hám olardı tálim procesine nátiyjeli ámelde qollanıw boyınsha bilim, kónlikpe hám ilimiy tájriybelerin qáliplestiriw bolıp tabıladı.

Pánniń wazıypaları - Baslawısh klaslarda texnologiya pániniń tiykarǵı wazıypaları oqıwshılardı miynetke tayarlaw, bilim beriw hám ulıwma bilim beriw mektepleriniń baslawısh klasslarında kásipler haqqında maǵlıwmat beriw izbe-izligin jetilistiriw, Mámleketlik tálim standartları talabı boyınsha teoriyalıq hám ámeliy bilimler beriw.

Student:

-baslawısh klaslarda texnologiya pániniń forma hám metodları;

-kásip-óner tárbiyası boyınsha ilajlar ótkeriw;

-texnologiya páni hám social miynet túrleri;

-kásip-óner túrleri boyınsha maǵlıwmatlar;

-texnologiya pániniń maqset hám wazıypaları;

-baslawısh klass texnologiya páni mazmunı;

-texnologiya páninen ámeliy jumıs túrleri;

-klasstan tısqarı jumıslardan dógereklerdi shólkemlestiriw;

-miynet tárbiyasında oyshıllar miyrasların nasixatlaw;

-baslawısh klass texnologiya páninen qoyılatuǵın talaplar;

-texnologiya páni processinde interaktiv metodlardan paydalanıw; -texnologiya pánin oqıtıw formaları;

-texnologiya páninen klasstan tısqarı jumıslardı nátiyjeli shólkemlestiriw;

-texnologiya páninde xalıq awızeki dóretpesi quralların qollay alıw;

-baslawısh tálimde qol miynetiniń ózine tán ózgeshelikleri;

-texnologiya páninen ámeliy jumıslardı shólkemlestiriw forma hám metodları;

-texnologiya pánine tiyisli sabaqların shólkemlestiriw usılları;

-texnologiya pániniń forma hám metodları;

-texnologiya pánine tiyisli oqıw -normativ hújjetlerdi júrgize alıw;

-texnologiya páninen oqıw -programmasın analiz etiw;

160