Abulqasim Otepbergenov - Tanlamali shigarmalar 5
.pdfMeyli shıbıq penen ayda, yar barayın barımıńa, Qolım jetse ármansızban sharapatlı aq qolıńa, Jáyhun ah urıp bárhá, yar shólleydi diydarıńa, Nawayı óz júregin saldı yar alaqanına,
Hám aytar azapqa «hay-hay» Men shıdayman mende ún yoq.
***
Ayta almaspan, aytıwǵa, taqatım aldı kórdim, Tata almaspan, tatıwǵa lábleri paldı kórdim, Jılt etip ǵayıp bolǵan, shiyrin qıyaldı kórdim,
Náyleyin gúl-gúl janǵan qız júzinde qaldı kórdim, Ráwshan turıqlı dilbar meniń janımdı aldı. Kórdim.
Sóytip, sabır taqatım, kewil-qararım alǵızdım,
Bul ǵárip janım jabrqap, mıńlardıń ishinde jalǵız dım, Mápelep ósirgen, al qızıl gúlimdi solǵızdım,
Men qáytermen kózlerimnen marjan qılıp jas tamızdım, Yarda ayanısh oyattım. Yar rahim qıldı. Kórdim.
Tili záhár-zaqqım onıń, misli jılan kibi shaǵar, Uw jaǵılǵan sol sózleri, dártke dawa, janǵa jaǵar, Kápir tonın kiygen sayın, boyım ráhátke tolar, Ol gózzaldıń hár qıymılı, háreketi janım alır,
Waaax, janımdı jabırqatıp, ájep qozǵaldı. Kórdim.
Gúlparshınday gúl-gúl dónip, ne degen ashılıp ketken, Bir jigittiń basınan, neshshe dúrkin qızlar ótken, Biraq, aytıń usınday qız, qaybirińe nesip etken,
Bas urdım yar ayaǵıńa, sawlatdur gózzallıq úlken, Sol ullı sawlattan janım kúsh-quwat aldı. Kórdim.
Ol jetken bul mártebege aytıń qáne, kimler jetken? Jeti narǵa júk boladı, gózzallıq, sulıwlıq, netken. Ór kókirek, ózimshil, ójetlikten isi pitken,
Artıq ómir haqqında qıyal súriw biykar eken,
Ne ashıqlar ayaǵınan, bir sum ájel shaldı. Kórdim.
Jáyxun diywana boldı, ómirge sonday kes ushın, Táwellege turmaytuǵın, urısıwǵa ósh ushın, Mıń nala qıl, qayrılmaydı, bizler yańlı pás ushın, Nawayı sazende boldı, bası aylanǵan más ushın, Sazende shert sazıńdı, sonday ıǵbaldı. Kórdim.
***
Bizdegi gileń sabanı, ondaǵı qırman, neterseń, Sol toq bolsa sabanǵada, razıdurman, neterseń, Biraq oniki buyırıw, barlıǵı párman, neterseń, Arzıwlım meni tárk etti, barlıǵı árman, neterseń, Janım ushın mende tán, qazıwlı zinden, neterseń.
Al, eger men júz bursam, sın-sımbatlı nigarımnan, Sóytip jıllı sóz táme etsem, inabatlı nigarımnan, Bir awız jaqsı sóz shıqpas, sol qımbatlı nigarımnan,
41
Ǵam shegermen ayra túsip, júzi qallı nigarımnan, Qáne, kórinse sol nigar, qus kibi qonǵan, neterseń.
Bilgenler ayttı maǵan, «tańlaǵan jolıń tar» dep, Tıńlamadıq, dedik: «dákeńe bir allası yar» dep, Olar taǵıda uqtırdı: «bunıń tekte qıyal» dep,
Maǵan kóktegi juldızım, kúlmedi, «baxtıń bar» dep, Biraq kúlki usap tur, kúlkige yalǵan neterseń.
Sen ayttıń:: «nigarım, bunsheli mazaq etiwge óshseń», Ol ayttı:: «sebebi, bahań seniń eki yarım, úshseń», Sen biyshara bir bolmay, ya nol bolmaǵanıńa másseń, Kórdiń be, aqıl-parasat, sen onshıqqa megzesseń, Ǵárejet tabıw ushın, islengen qoldan, neterseń.
Ebi jorıq kúnim óter, bir kúnime, bir kún uqsas, Qayǵı-hásiret denem órter, bir kúnime, bir kún uqsas, Qulazıǵan kewlim neter, bir kúnime bir kún uqsas, Quwanıshsız ómirim óter, bir kúnime bir kún uqsas, Wájsizlikten basqa nárse, kútilmes onnan, neterseń.
Shadban, biraq usıǵan-aq, erkeligi ótpeyme sol, Ashıw degen bir mezgilde, umıtılıp ketpeyme sol, Basqan izin kórip júrseń, sen paxırǵa jetpeyme sol, Shadban biraq usıǵan-aq, kámmaǵalǵa jetpeyme sol,
Mezgilinde bos qaldırmay, tamaq ber berman, neterseń.
Biziki tek kúyiwshilik, maqset taǵı, basqa ne bar, Oniki tek iliwshilik, maqset, taǵı, basqa ne bar? Bizde ún yoq, kóniwshilik, maqset taǵı basqa ne bar? Biyǵam ómir súriwshilik, maqset taǵı, basqa ne bar? Bir ayawsız kúsh astında, barlıǵı wayran, neterseń.
Jalataydı shadlıq kúter, haq adamnıń yoqdur sıyqı, Onıń aq kókreginen bóten, yoqdur, dáwleti, múlki, Biri jetse, biri jetpey, nákeslerge bolar kúlki, Biyopanı dozaq kúter, opalını, máńgi uyqı,
Táǵdir bárin aydap óter hár túrli joldan neterseń.
Bul músápir ashıqlardıń jánnette bolǵayda jayı, Olar bir hazarsız janlar, kórgeni jábir udayı. Tabılmadı jáhende Jáyxunnıń jubtısı, tayı, Ayralıqta ólip ketiw, awır aqıbet Nawayı,
Bilgil «máńgi ómir bar» dew bılshıldı ol hám, neterseń.
***
Shúkir et arzıwlı ármanıń qasında házir, Ózgeshe bir hiyle bar jilwasında házir, Seniń janıń eki ot arasında házir, Onsegiz mıq qıyal qızdıń basında házir, Óytkeni ol on segiz jasında házir.
Kórdiń be, sirá usınday beldi taldırmash,
42
Ondaǵı burımlar júziktegi tilla qas,
Tawlanar, jipeklikte bolmas hasla bunday shash,
Sárwi boylı nigar ózin uzaq aldırmas,
Sonsha qıyal bolsa eger basında házir.
Sen oǵan baǵıshladıń hárne qolda barıńdı,
Ol biraq tárk etti sáwbetiń hám sazıńdı,
Sóytip pisent etpey qozdıradı qanıńdı,
Onsegiz mıń jilwa menen alar janıńdı,
Dilbar sóyler - tuwrı ájel qasında házir.
Kóp ashıqlar júregini berdi sıy qılıp,
Jollarına álwan gúlden keste qıyǵızıp,
Táripletti turqın onıń shayır jıyǵızıp,
Gózzallıǵın bolmas onıń xatqa sıyǵızıp,
Qúdreti xosh qılıqlı nazında házir.
Endi, Jáyhún sózdi qısqart, dushpanıń sırıń almasın,
Sen aytsańda aytpasańda jurt biler qızdıń aǵlasın.
Boy kórsetti, boyıńa qarap kóziń talmasın,
Nawayı onsha kóp sóylep, qız «áy!» dep ketip qalmasın,
Shappastan burın qoy sózdi, isiń nasırǵa házir.
Babur ǵázzeline taxmis
11-04-2010j.
Ol Abıl tuwısqanı, Qabıldan kórdime yaxshılıq, Ferdawsiy otız jıl shaxınan kórdime yaxshılıq, 1 Xusayın Bayqara ballardan kórdime yaxshılıq, Kim kóripti ey kóńil áhli jáhánnan yaxshılıq. Kimki annan yaxshı yoq, kóz tutpa andin yaxshılıq.
Bir jaqsıǵa, júz jaman barlıǵı, burınnan taqıyıq,
Yaxshılarda qalmadı búginde sın menen sıyıq,
Bir májlislik bolalmas, barlıǵın shaqırsań, jıyıp,
Bul zamandı nafiy qılsam, ayp qılma ey rafiq,
Kórmedim, hárgiz, neteyin, bul zamannan yaxshılıq.
Imkan yoqdur bas kóterip, emin-erkin júriwge,
Zulımlıqtan gúlli álem jábir-japa kóriwde,
Iyttey, qasqırday talasıp, «Dúnya!» deyip óliwge,
Dilbarlardan jamanlıq keldi maxzun kewilge,
Kelmedi janıma hesh aramı janan yaxshılıq.
Qayda barıp qarasam, aldaw menen hiyle hám ep,
Bolmas hárgiz kóplerdi «Bulda insan balasın»- dep,
Nalımaydı hesh waqıtta alıp, alıp, ólse, jep,
Ey kewil shın yaxshıdan kórdiń jamanlıq áseri kóp.
Endi kóz tutpaq ne yaǵnıy, hár yamannan yaxshılıq.
Óz basınıń ǵamın jep, shadıman qarnı bolsa toq, Aq hám qara, suw menen ot, biri qalqan, biri oq, Ishken jegeni záhár, basqanı ǵıjlap turǵan shoq,
43
Elge bárha yaxshılıq etińiz, bunnan yaxshı yoq.
Kim aytalar kópler ara qaldı falandan yaxshılıq.
Úzilip baratqan yańlı, ráhim shápáát jibi, Yoq bolıp baratqan yańlı insap-qanaat tegi,
Túspegey bunday málǵunlar ara Jayxunnıń shegi, Yaxshılıq áhli jáhánda isteme Babur kibi,
Kim kóripti ey kóńil, áxli jaxannan yaxshılıq.
1. Bul jerde Ferdausiydiń «Shaxnama» nı otız jıl dawamında jazıp, pitkergennen keyin shax wádesinen tánip altın ornına gúmis teńgelerdi bergenligi názerde tutılmaqta.
Zebinisa ǵázzeline taxmis
18-04-2010j.
Qıs toqsandı qıs dep bolmas, egerde qar bolmasa, Jigitti hám márt dep bolmas, qatarda nar bolmasa, Adamdı adam dep bolmas, namıs hám ar bolmasa, Tánnen ayrılsın ol bas, ılayıq dar bolmasa,
Sensiz ol qol, yar moynında egerde bar bolmasa.
Ol kisi qalay kótergey dárttiń awır tasın-ay,
Bir basqa túsip turǵan ǵam jaqpaq penen jasın-ay,
Jábir-japa ishire záhár, qatılǵan asım-ay,
Ol kisi qalay kótergey, tańla maxshar basın-ay.
Eger onıń kewilinde daǵ, lalaruxsar bolmasa.
Báhárdi báhár dep bolmas, Ámu suwǵa tolmasa,
Gúlzardı gúlzar dep bolmas, sayraq búlbili bolmasa,
Ashıqtı ashıq dep bolmas, yar ıshqında janbasa,
Bul jáhánnen kózińdi jum, kóz aldıńda yar bolmasa.
Kór bolmaq yaxshıdur, ol kózi qumar bolmasa.
Qol bergenim baqıl bolıp, kóralmas meni pútkil,
Hár waq, hár qashan, dushpan ayaq astı etkenin bil,
Tiken bolıp shıǵıp atır, degenim ǵumsha-súmbil,
Júz báhár túwesildi, hár shekeden jay aldı gúl,
Uyatdur biziń gúlimiz, zebi dástar bolmasa.
Tarıyx ashıqtı kóp kórgen Láylisi,Májnúni menen, Farxat, Shiyrin jolında taw qashap shóllerdi gezgen, Ǵárip qápes ishinde Shaxsánem dep bawırın ezgen, Uyatdur Zaxid sállesine iybe ádep penen.
Tásbisine jip bolıp, zunnar ushın tar bolmasa.
Janım awzıma taqaldı yardıń jábir hazarına,
Báribir Jayxunǵa hazarı, paldan mazalıda,
Qayrılmasa qayrılmasın kewilim xosh barına,
Hár manatqa bar qarıydar xusnınıń bazarına,
Nege Zebunesa qartayıp, qarıydar bolmasa.
Máshirep ǵázellerine muxammesler
Dúnyanı tárk eter bolsam, meni joqlar kisim bar ma?
44
Baslanbastan piter bolsam, meni joqlar kisim bar ma? Nam-nishansız óter bolsam, meni joqlar kisim bar ma? Namangannan keter bolsam, meni joqlar kisim bar ma? Ǵáriplik sháhárinde ólsem, meni joqlar kisim bar ma?
Áyne jigitlik shaǵımda, quwday appaq boldı shashım, Men bir qurı júrgen súlder,joqdur ǵáripdur bul basım, Bassız tánde qanday sın bar, záhársiz bolmadı asım, Qáne qáwmi-qarındasım bul jolda bolsa joldasım, Kózimnen aǵızıp jasım, meni joqlar kisim bar ma?
Zar eńirep shóller gezip, sheksiz sahralardan astım, Qayda barsam tiken menen ǵıjlap turǵan shoqtı bastım, Óz úyim esigin tappay, kúpá-kúndiz men adastım. Muhabbat sharabın ishtim, qazanday qaynadım-tastım, Bul panıy dúnyadan keshtim, meni joqlar kisim bar ma?
Tuwılǵannan táǵdir bizge, ǵam-uqıbet etken sawǵa, Belden quwatın alǵan soń, arzımaysań soqır pulǵa, Mıń-san eki músiybetiń, múnásip pe jalǵız qulǵa?
Túsipti basıma sawda, ıshqı-adawattan ǵawǵa, Ózinde áyledi shayda, meni joqlar kisim bar ma?
Yassawiydey jer ústinde endi hesh turarım yoqdur,
Mansur yańlı «ánál haq» dep kewlimde qararım yoqdur,
Násimiydey tárki dúnya, jáhánge sıyarım yoqdur,
Turarǵa taqatım yoqdur, júrerge mádarım yoqdur,
Júrekte ıshqı otı shoqdur, meni joqlar kisim bar ma?
Adam nege kóz ashqalı biri-birin ol kúnleydi,
Qanǵa jerip, «qan kórsem» dep, oǵan sonshelli shólleydi,
Jáyhun mıń ókingen menen endi ornına kelmeydi,
Bul biyshara Máshreptiń hesh kim halını bilmeydi,
Bul jerden bas alıp ketsem, meni joqlar kim bar ma?
22-03-2010j.
Íshqında diywana, sayıl, sol zat esigińde, Gúlli shártińe qayıl, sol ant esigińde, Antı, dárti jazılǵan, sol xat esigińde, Nala etermen, shamu-sáhár, dat esigińde, Janım bereyin, shaxı-perizat esigińde.
Ol asuda, ǵubarsız aspan, taza qızıl gúl,
Ol sáhár ara ashqan, bir tań, taza qızıl gúl,
Ol gúlzar ara ósken, bir jan, taza qızıl gúl,
Ol gúl-gúl dóngen, rayxanu-suman, taza qızıl gúl,
Hám belim búgildi, qáddi-shámshad esigińde.
Musırman áleminde xaqdur, islamu-Quran,
Al pútkil jáhán ara, yoqdur onıńday jan,
Shirindaǵı emesdur, tap sonday maxı taban,
Shırayda ápsana bolsa, eger Yusupu-Kanan,
45
Sultanu-ámir bendedur, azat esigińde.
Hár bir qádemi nawrızday, áyyamu, sánedur,
Otlı názerinen álemge, apat keledur,
Qáddi-boyı, qawmeti, bárshesinen aladur,
Zúlpiń seniń bul janıma ábden báledur,
Janım qusıdaǵı óldi, sol sayad esigińde.
Gúlli álem turpatı, turısıńnan tabıldı,
Gúlli álem jilwası, júrisińnen tabıldı,
Gúlli álem quwanshı, kúlisińnen tabıldı,
Gúlli álem lázzeti, húsnińnen tabıldı,
Zaru-giryan, nala hám dárt, páryad esigińde.
Sheshilmes bir dawaǵa túsippen seni izlep, Shıǵarlıq joq dalaǵa, túsippen seni izlep, Hásiret ǵam nalaǵa, túsippen seni izep, Sawdayı muxabbatqa, túsippen seni izlep, Óltirdi ǵamıń kózleriń, jállad esigińde.
Aqılı-huwshımda hám janımda keshe-kúndiz,
Iymanu-insapta hám qanımda keshe-kúndiz,
Hujdanu-namısta hám arımda keshe-kúndiz,
Ashıqpan, tógippen xájru-ǵamda keshe-kúndiz,
Wayrana Watan-mánzili, abad esigińde.
Sen barǵan jerlerde jánnet samalı esip tur, Jáyxunǵa jábiriń búginde ábden ótip tur, Men túwe perishtelerde janınan keship tur, Ol hisnu-jamalıń, otı Máshrepke túsip tur, Párwana sıpat kúydi, perizat esigińde.
***
06-04-2010j.
Delbelikte kúlki boldım joldasıma, Márt tabılmas, dártlesiw, qollasıwǵa, Hár kúni záhár qatılar asıma,
Tústi sawdayı muxabbat basıma, Ar eter, mártim keliwge qasıma.
Íshqıńda bul álem ara sıymadım, Seniń óziń bir jaq, bir jaq jıyǵanım, Hárne barım, janım saǵan sıyladım, Wax, muxabbat dástinde kóp ıǵladım, Jeti ıqlım, ǵarq boldı kóz jasıma.
Keler bolsam, eger gáptiń haǵına,
Kirip adastım, muxabbat baǵına,
Jolatpas periy sıpat ol janına,
Sájde áyler zaxna ol, mexrabına,
Men qılarman sájde iyme qasıma.
Jamandur jılwası jılan záhrinen,
46
Úmit etip, bolmas hasla mexrinen, Jábir-japa, kórip bárhá dástinen, Qorıqqıl, álbette, janan qáhrinen, Arzı-zarım, saǵan-bawrı tasıma.
Meyli meni delbe, májgún sanasın,
Lekin, bir ret júz burıp, bizge qarasın,
Ayda-jılda biyshara xalım sorasın,
Muxtasip tóktirdi, saqıy badasın,
Jetpedi aqlı onıń sırlasıma.
Men bir jolıńda júrgen sayılman,
Buyrıǵıńa kúni-tún, bárhá qayılman,
Bir kórip qalıw baxtınan ayırmań,
Kúnde júz mıń jábir, qılsań qayılman,
Qoyǵıl qarap ǵam tasın, bardashıma.
Jáyxun bir júrmedi sayran qılıp, Kettiń júrek-bawırımdı giryan qılıp,
Íshqıńda kewil-múlkimdi, wayran qılıp, Máshrebi diywananı hayran qılıp,
Ne sebepten kelmediń bir qasıma.
***
07-04-2010j.
Sensen nigarım, meyli inan, meyli inanba, Senseń tumarım, meyli inan, meyli inanba, Senseń qumarım, meyli inan, meyli inanba, Senseń súyerim, meyli inan, meyli inanba, Qandur júregim, meyli inan, meyli inanba.
Diydarıńa jetiwge, kúni-túni hálekti, Íshqıńda diywana bolıwdı qálepti, Biz bir úzilip, umıtılıp qalǵan sádepti,
Ǵam shamı pıraǵıńda kábap etip pálekti. Axi sáhárim, meyli inan, meyli inanba.
Haw ne aytsań men paxır boldım shártińe qayıl,
Báygide jetkermeyseń, bárhá jazdırıp ayıl,
Aytsań ayta ber, májgún - dep – aqılı zayıl,
Dushpan sıpat jek kórseńde boldım ózińe mayıl,
Ey tajı sarim, meyli inan, meyli inanba.
Sen deyip dárt álemge jaralǵan eken jan,
Júzińdi kórsetiwge eger bolsa bir imkan,
Miyrim kózin tasla sen de bir áy maxıtaban,
Láliń ǵamınan kewlim bolar ǵumsha kibi qan,
Gúl japıraǵı tarım, meyli inan, meyli inanba.
Sen deyip bárshe ǵalma-ǵal umıt bolıp ketti,
Sen deyip qayrılmadım, neshe jananlar ótti,
Sen deyip dártler menen, dadımdı esitseń netti,
Hájrińniń ǵamı, záhári, meni óltiriwge jetti,
47
Ey lábi shekerim, meyli inan, meyli inanba.
Jarasıqlı nazları, qıymılı hár qılwası,
Álem lal bolıp qalarlıq, hár qádem hár talwası, Jáyxunnıń bar baylıǵı, kewil xoshı, ıqlası, Máshrep bolıptı qosıǵı, jarasıǵı, jilwası, Qalmay áserim, meyli inan, meyli inanba.
***
08-04-2010j.
Sállana shıqtı ol shámen ara, sállana-sállana, Hár qádemi báledur, bawrım giryana-giryana,
Ol shıqqan soń bar gózzallıq, boldı wayrana-wayrana, Tosattan ushırasıp, dilbar kúldi mástana-mástana,
Ax netermen, iybe menen mirát etti ol máyxana.
Táriypi joq, waspı joq, tań ara shıqqan bir kún edi,
Búlbúllerge bermegen janǵa jaǵımlı bir ún edi,
Shashın jayǵan waqta, wá dariǵ, juldızsız bir tún edi,
Kózi kúnxar, lábi máydende beter lala gúl edi,
Sol ushın qanlar jutarman jerkenshe paymana-paymana.
Sol deyip bárhá janıma jábir-japanı jetkerdim,
Waspın tárip etiwge neshe bir dástandı pitkerdim,
Hár ne barım, baylıǵım, kewil xoshlıǵımdı berdim,
Qıyalı qamatı bilendur, men ómirimdi ótkerdim,
Meni bárshe xalayıq diydiler, «Diywana-diywana!».
Eli-xalqım, barı-joǵımnan ózimdi júda qıldım,
Shaxlıq tajı-taxttan ayrılıp, ózimdi gada qıldım,
Keshe-kúndiz dilgirlikte, shiyrin jandı pida qıldım,
Baxamdullax, keuildi men massuadan men sawa qıldım.
Onıń mexrin men súydim, ózgeden biygana-biygana.
Íshqında nalayu-piǵan qılarman keshe-kúndiz, Sharq urıp jollarına, shıǵarman keshe-kúndiz, Kewil-múlkim, sarayımdı jıǵarman keshe-kúndiz, Qılıp arzıw sol dibardı tilermen keshe-kúndiz, Anıń yadın men áylermen júrip háryana-háryana.
Bar úmitim úzildi endi sira párwayım yoqdur,
Tolısqan turqı-sımbatı, on tórttegi ayım yoqdur,
Nıshana alıwǵa endi, qolda káman-jayım yoqdur,
Kewilde ǵussa kóp, hámdart penen hámdártim yoqdur.
Raqıplar ortasında telbemen jáwlana-jáwlana.
Jáyxun jábiru-japadan, basqa aytarım yoqdur,
Bári –bir ózinen ózge, dilbarım, inkarım yoqdur,
Bul jaqtı jáhán ishire, kózleri qunqarım yoq dur,
Basım ketse jolında endi, Máshrep qaytarım yoqdur,
Bul janımdı nisar áyley oǵan mástana-mástana.
Andalıp ǵázzeline muxammes
48
13-10-2010j.
Áy ǵaz moyın, álip yańlı qáddiń ne bále-hey. Kókten túsken periy yańlı, zaddıń ne bále-hey. Bastan-ayaǵıń, turqıń, kámalıń ne bále-hey. Áy reshki páriy, mexri jamalıń ne bále-hey. Way tap nulifarday qosha qalıń ne bále-hey.
Seni kórip, delbedey bir qılwa payda boldı.
Juwabı joq, sheshilmes bir sırda payda boldı.
Naması biyxush etiwshi bir jırda payda boldı.
Pikirińde bolıp, kózlerime jilwa payda boldı.
Hár saatu, hár láhze qıyalıń ne bále-hey.
Kórmedim senińdey bir minsiz insan zúriyadın.
Jeri-kókke jayılıp ketti abıray-atıń.
Seni kórip tawıs jıynar, quyrıq, jal, qanatın.
Laǵlıń ǵamınan tasladı hızır abı-xayatın.
Káwsar suwınday safı-zulalıń ne bále-hey.
Esi huwıshtan ayrılar, saǵan dus kelgen bilmey. Qalǵanǵa quwanar ájelinen burın ólmey. Kózleriń tereńligi ummanday, tınıq Nildey.
Áy húr júzińniń biri ay, biri kúndey.
Bul ay hám quyash úzre hilalıń ne bále-hey.
Neshe mıń ashıǵıń bar bolıp júrgen axu-zar.
Jamalıń bir kóriwge berseń arzır mıń tuwar.
Tarta almas nazlarıń, mıń bir kárwan, mıń bir nar.
Bastan-ayaǵıń dúr, ashılǵan gúlshanu-gúlzar.
Hár bir qádemiń, taza nixalıń ne bále-hey.
Sen sulıwlıq áleminde, qol jetpes sultan, xan. Biraqta húzirińe jetiwge joq hesh imkan. Diywana bolar ashıq berseń eger de ziban. Óltirse kóziń, eki lábiń sóz joq berer jan.
Jan baǵıshlaǵısh xubu-qıtalıń ne bále-hey.
Jáyxun jamalıń bir kórse árman qaldı demes.
Ráhim áylep kórsetkil, qıynama ketkenshe es.
Men mıń arz etsem sira, sennen shıqpas hesh bir ses.
Baqsam júzińe Andalıbıńa ájep emes.
Ashıǵu-zar bolǵanǵa, vısalıń ne bále-hey.
Maqtımqulı ǵázzellerine muxammesler
Táǵdir oyın etip bizdi, záhár qattı asımızǵa,
Rehim etpes nala menen kózden aqqan jasımızǵa,
Hám ol jıǵıp berdi bizdi, dushpanımız, qasımızǵa,
Sum pálek girdabın saldı, kóp qıyallar basımızǵa,
Eger de shıqsaq, kánarǵa, tor qurar tuw sırtımızǵa.
Endi qaylarǵa bararman, basta ǵawǵa, alqımda jan,
Bawırım para-para boldı, kózlerim boldı qızıl qan,
49
Bası berk kóshede qaldım, joqdur mende hesh bir imkan, Bas alıp ketip bul jurttan, tutsam men ǵayırı bir Watan, Keler ol paslı báhárde, jawın-jawıp qasımızǵa.
Baqtı qara biyshara bul, bir jetpedi ármanına,
Hesh bir rawan mánzil joqdur, jolǵa shıqqan kárwanına, Hám súrniger, tap boladı, báhár jarqabaq jarına, Kewlim láshkeri shıqsa, baǵıp onıń pármanına,
Kúnde bir wákilin jollar, arz etip qasımızǵa.
Wa ariyǵ dep, izlesem, joq dildarım, men náyleyin, Taxtı rawanım hám de joq sultanım men náyleyin, Diydar nesip etse eger, joq ármanım men náyleyin, Egerde qáddi boyın kórset, joq qararım men náyleyin, Kúndizleri nalısh etip, túnler kirer túsimizge.
Júrmiz táǵdir yazmıshına, Allaǵa mıń shúkir deyip, Zamannıń zardabınan, qaldıq otta tiriley kúyip, Men bir sulıwlıq sultanı jolında júrgen bir seyt, Ólip ol yardıń qolınan boldım mendaǵı bir sheyt, Bir zaman ráhát bermegen, quslar qonar lashımızǵa.
Juda áyledi sum pálek, hárne qolda barımızdan, Kók gúrkirep, jer silkindi, nala hám de zarımızdan, Tiyek tayıp, tar úzildi qoldaǵı duwtarımızdan,
Joq eken rehim pálektiń ayırar dos-yarımızdan,
Kór qansha waqıt ótkenin, túspes kóz ǵardashımızǵa.
Nigar menen jarısıp men oyıp ótsem, qoyar utıp, Wádesiniń wopası joq, wádesin ol qoyar jutıp, Qaramaydı jaǵdayıńa, keter jaǵdayıń umıtıp, Sonsha arz etip qarasam jolına men kózler tutıp, Júregi tastanda qattı, erimes nalıshımızǵa.
Íshqı jolında júrgen sorlı, diywana kózi jaslımız, Májnún Farxadtan bermaǵan, shınjırma-shınjır náslimiz, Jáyhun aytshı, dawdan sirá ayrıldıma bir basımız, Sonday sorlı bul Piraǵı, ótti jigitlik paslımız,
Kúnde júz mıń nalısh etsem shara joq kóz jasımıza.
***
Bar baylıǵım qoldaǵı, kózimniń aǵı qarası, Bársheni lal qaldırǵan shıǵıstıń bir dárwazası, Kewil sarayımnıń bárhá shadlıǵı, ǵamxanası, Qurǵanman hasılında bilgil, bul álem dúrdanası, Turar ol erkin mudam, bilseń bul túrkmen binası.
Nebir sawdalar salmadı dushpanınıń basına, Janın pidá qıldı bárhá dosına, joldasına, Shájde etip sıyınıp, payǵamber hám Allasına, Tárkiy dúnya etedi, kelse raqıplar qasına,
Bil, polattan bina bolǵan, kóriń túrkmen qalası.
50
