Abulqasim Otepbergenov - Tanlamali shigarmalar 2

Ráhim áylep suw jibergil Sultanım,

Suwǵa tolsın dárya, teńiz, ultanım,

Ya Rábbim, Ya Rasul, Kárim Quranım!

Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

Táwbe deyiq asqınlasaq, umıtsaq, Ǵarǵa, quzǵun, bayıwlılar qurımsaq, Insap ber paraǵa, bayǵa alımsaq,

Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

Táwbe deyik, Párwárdigar keshirgil, Xalıq atına isnet jetse óshirgil, Jerden ayra túser bolsaq óltirgil,

Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

Sennen alıp, alıp qaytpaǵanına,

Zikirińdi umıtıp aytpaǵanına,

Ya Tawfıyıq, ya Toba, Astaǵfirulla!

Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

Ráhim áylep suw jibergil Yaratqan, Suwdan taza, sútten aq bir zúryatpan, Hesh waq kóterilmes káliymań yadtan, Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

Názerińnen qaldırma sen bizlerdi, Suwsız etpe báhárimdi, gúzlerdi, Dilgirlikte móymeńletpe kózlerdi,

Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

Házir biyday ushın jiber suwıńdı, Jiber ǵazlarıńdı, jiber quwıńdı, Qaytar qáhárińdi, jiber Nuwıńdı,

Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

Sen saqıysań, sen joqarı, sen jomart, Atıńdı mıń márte eteyin qiráát, Qaraqalpaq bolsın deseń salamat,

Qáne bir, bendeńe názeriń tasla.

23.08.2001j.

Muxtarday Alptı kórmedi ele

Muxtar Áwezovtıń júz jıllıǵına. 28-iyun, 1997-jıl.

Jigirmalanshı ásir, Omarxan atlı, Qazaqtıń esigin qaǵıp bılay der: «Ey ármanlı insan, hasıl zúriyatlı, Endi sunqarıńnıń ushqanın bir kór!»

Sunqar qanatına alıp qazaqtı,

Álemdi sharqlap párwaz etejaq.

Hár deminde yadlap, bir qádir Haqtı, Xalqı menen muradına jetejaq.

Qus jolınday kókke «Abaydıń jolı» n,

Salıp, jaqtırtajaq álemdi jáne.

Gomer, Shekspirler berip óz qolın,

Ardaqlap balanı: «Kóriń, - der, - qáne!»

Quranı Kárimge qarap otırıp,

Náreste isimin Muxtar dep qoydı.

Koksin Alla nurı menen toltırıp,

Jolına juldızdan kesteler oydı.

Sonnan soń ózi de jaqtı bir juldız, Bolıp kóterildi aspan kógine.

Bul eski álem hám tún menen kúndiz, Muxtarday Alptı kórmedi ele.

20.01.2007j.

Keliń doslar shúkir etiń bul kúnge

Qara jerdi qayra – qayra basqanǵa,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Jábir – japa etpey bul shiyrin janǵa,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

«Dúnya basqa jıynaladı!» degen bar, Kimlergedur keńdur, kimlergedur tar, Íshqında más bolıp, bolmayın biyhal,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Nápsi degen bále toymaydı haslan,

Kózi qanǵa tolǵan ash bir arıslan, Ayırılmastan burın ardan, namıstan,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Hár bir tańdı quwnaq qarsı alǵanǵa, Qáddi – qáwmet penen iske barǵanǵa, Qanaat áyleyip tawılǵan nanǵa,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

El tınısh, shańaraq amanda bolsa, Basıńa baxıttıń qusı kep qonsa,

Etegiń ullarǵa, qızlarǵa tolsa, Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Tánirden tilekti durıs tilegil,

«Jalǵız jaratıwshım óziń!» dep bilgil,

Ásiy bolıp, isiń etpegil múshkil, Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Házir házireti insan degen zat, Basıńa dónip tur mıń túrli apat, Bilmeydi qay waqta ketiwin qulap,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Qay jaqqa qarasań ala sapıran, Ushardan oq tiyip, qanat qayrılǵan, Ana balasınan bozlap ayrılǵan,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Bul dúnya opasız, yalǵanshı atlı, Bári bir hár demi zerdey qımbatlı, Bolaman deseńiz sınlı – sımbatlı,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Aldıńda sharayna qarap otırsań,

Urısqa, jánjelge jetpeydi hesh san,

Awmalı, talmalı, daǵdarıs zaman,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

Eldiń amanlıǵı ay menen kúndey, Tań sáhár ashılǵan qırmızı gúldey, Qalmayıq bul kúnler qádirin bilmey,

Keliń doslar, shúkir etiń bul kúnge.

21.01.2007 jıl.

Ájáyip dáwirdiń ájayıp qızı

Qaraqalpaqstanda Ózbekistannıń birinshi qahármanı Onessiya Saytovaǵa

Ájáyip dáwirdiń, ájáyip qızı, Shalqıp ómir súrer dáwiriń keldi. Qaraqalpaq aspanınıń juldızı,

Qutlıqlap, el – xalqıń, miymanıń keldi.

Ármanlarıń, ármanlarǵa ulasıp, Jurtlar háwes etip saǵan qarasıp, Diydarıńa kókte aylar talasıp, Prezident qol qoyǵan pármanıń keldi.

Onessiya ayday jaynap jamalıń,

Shadlı nama shalıp qolıńda tarıń,

Bárinen biyik bop namısıń, arıń,

Gúl jaynap ashılar kamalıń keldi.

Birinshi qahárman, birinshi juldız,

Teńiz túbindegi tillalı qundız,

Ádiwli, ardaqlı Onessiya qız, Quwanısh toyına jup tarıń keldi.

Búgin quwanıshlar egiz – egizden,

Tolıp – tasıp, yoshıp atqan teńiz sen,

Okean mısalı ne degen keńseń,

Jaynap – jasnar dáwir, mákanıń keldi.

Qutlı bolsın quwanıshıń, toylarıń, Iske assın ármanlarıń, oylarıń, On tórtten dolanıp, tuwıp aylarıń, Endi shalqıp júrer jaylarıń keldi.

Avgust, 1997 jıl.

Insapqa kelmes pe insan bul kúnde?

Oylap, oylap oy túbine jetalmay,

Aqlım hayran bolıp turman bul kúnde.

Ya ılaǵıp bastı alıp ketalmay,

Dástinen kewiller giryan bul kúnde.

Tarıyxına názer salıp qarasam,

Teńi – tayı joq bir jeke, darasań,

Aqılda alıqsań, aǵla, orasan,

Bári bir biytaqat, biryan bul kúnde.

Aqıldı urısqa, jánjelge jumsap, Óz - ózińdi qırıp-joyıp bolıp sap,

Anań urıs ushın tuwǵandayın tap, Bunsha búlginshilik, háryan bul kúnde.

Kóz ashqalı qorazdayın julısıp,

Troyada áyne on jıl urısıp,

Qıyqalasıp, kesisip, kózler oyısıp,

Isińe Iyem de hayran bul kúnde.

Shıńǵıstan burında mıń da bir zalım, Jan aldı, jan berdi bermey bir salım, Aydarha nápsisi, ottay bir jalın,

Órtep, jaǵıp jerdi alǵan bul kúnde.

Dárya bolıp, teńiz bolıp tasasań,

Qıyamet bir ashılıwlar ashasań,

Keyin onı ayaǵıńa basasań,

Qıńır, qıysıq, qılmıs mıń san bul kúnde.

Jazılmaǵan, oqılmaǵan xattaysań, Júwensiz, toqımsız asaw attaysań, Juwabı joq, sheshimi joq zattaysań, Barma ózi sizde iyman bul kúnde.

Musanıń٭ basına mıń túrli ǵawǵa, Salǵansań ómiri daǵdarıs, dawda, Dástińnen datlaǵan jábir-japaǵa, Barma ózi sizde insap bul kúnde.

Isa Masixtı٭ da bes bulǵa sattıń, Jer asına záhár – zaqqımlar qattıń,

Keyin zańǵar hashqa muqıyat qaqtın, Ada bolmas arzıw, árman bul kúnde.

Muxammedtiń٭ túsip alıp izine, Moyınsınbay, isenbey Quran, sózine,

Mákkeden bádarǵa etip ózin de, Tarıyxta daq bolıp qalǵan bul kúnde.

Aysha anamızǵa ǵáremet jawıp,

Ayaǵı astınan báleler tawıp, Ógizdey ókirip, iyt yańlı qawıp, Basıp ótken jolıń wayran bul kúnde.

Tuwıǵanlı qoldı qanǵa juwasań, Bir – birińniń tumsıǵıńdı uwasań, Stalin, Gitlerdey qanqor tuwasń, Jerik asıń jılan, shayan bul kúnde.

Aqtı qara menen jawıp taslaysań,

Joq jerden daw – jánjel, urıs baslaysań, Qan iship, qan qusıp kewil xoshlaysań,

Jerdiń júzin jalın shalǵan bul kúnde.

Irakta ırımǵa qalmay tınıshlıq, Jawradıq, jarıldıq, oqlarǵa ushtıq,

Tań sáhár oyanbay jerlerdi qushtıq,

Qalmadı ǵarrı-jas aman bul kúnde.

Urıspay aq basta ájel barlıǵın,

Bul dúnyanıń qápes yańlı tarlıǵın,

Almsıńnan burın Alla jarlıǵın,

Yaxshı, aqıl-esti jıyǵan bul kúnde.

Bes kúnlik ómirde urıs-jánjelsiz,

Jasawǵa bolmay ma, minsiz, bir kemsiz,

Erteń kesh boladı: «Ya Tawfıyq!» dersiz,

Insapqa kelmes pe insan bul kúnde?

*Muwsa, Isa, Muxammed - Payǵambarlar

26.01.2007 jıl.

«Áwelin bergenshe aqıyrın bersin!»

Ata-baba aytqan eń dáslep bastan, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!» Bul haqqında aytsaq tawsılmas dástan, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Jerde turıp kókten juldız aǵanlar, Qolında qúdiretli ótkir pármanlar,

Ne boldı keyinde Chaushew, Saddamlar, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Qudaydan ul menen qızdı tileymiz, «Aqıl-esi menen bergil!» demeymiz, Keyin ahlar shegip uwayım jeymiz, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

«Malım barda, murnım balta shappaylı!» Ózgeni mensinbey hár zat otlaydı,

Bir kún maldan ayra túsip datlaydı, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Waqtında qaramay ul menen qızǵa,

Túpirip hayalǵa, nan menen duzǵa, Keyin qusar qaqpandaǵı qundızǵa, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Esine kirmegen hesh waqta Alla, Aytpaǵan: «Yaratqan, jarılqa, qolla!» Búginde biyshara, áptada halda, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Hámelge bir minse túspestey sezip, Qoyǵanday tap onı máńgige berip, Júredi háwlirip, kókirekti kerip,

«Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Keynin bir oylamay, bárhá sabılıp, Qayda qıńır-qıysıq jerde tabılıp,

Turǵanın bilmeydi jarǵa abınıp,

«Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Náshe degen bále jaylap janların, Ayaq astı etip namıs, arların, Pisatta qaldırmay sarplap barların, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Jerdiń jarıǵınnan shıqqandayın tap, Ata-anaǵada keksheyip qarap,

Qarǵısqa ushırap, ájiwa, árwaq,

«Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Kóteralmay qaltadaǵı besh puldı, Erkine jiberip qız benen uldı,

Pálek teris ketip, mańlaydan urdı,

«Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Astıńda bolsa da altınnan taxtıń, Basıńda bolsa da dáwletiń, baxtıń, Mádetkarıń, tayanıshıń bir xalqıń, «Áwelin bergenshe aqırın bersin!»

Palwan dese palwan, nar dese narsań,

Jolda júk qaldırmas azamat óziń.

Qayda jeńis bolsa sol jerde barsań,

Bárhá jaqsılıqlar kórsin bul kóziń.

Seniń baylıǵıń da, baxtıń da xalqıń,

Onnan ózge mártebe joq ózińde.

Elim dep janıńdı otlarǵa jaqtıń,

Bas ketsede ótirik bolmas sózińde.

Alla saǵan ǵayrat berdi qúdiret,

Men men degen palwan shıdam beralmas.

Márt dúnyaǵa keler deydi bir iret,

Sózleriń jalınday ótkir bir almas.

Ata palwan menen alısqan waqta,

Jer solqıldap shıdam beralmas edi.

Túrkmen, Qaraqalpaq, Xorezm jaqta,

Sen bayraq almaǵan toy bolmas edi.

Ar-namıs, abıray ólshener bolsa, Bizler sizdi kózgir etemiz jurtqa. El-xalıq qádirin er biler bolsa, Mıltıqbaev turar birinshi sapta.

20.10.1997-jıl.

Erteli – kesh shıǵarma hesh esińnen

Kóriskende kórgenliktiń belgisi,

Kúle shıray, nur jaynasın júzińnen.

Saǵınıp, ıntıǵıp kelgende kisi,

Shiyrin - sheker pallar tamsın sózińnen.

Ol sennen nan sorap kelmegen hasla,

Qoldan kelgeninshe kewilin xoshla,

Peyildi keń tutıp, bir jayıp tasla,

Min tappasın minezińnen, ózińnen.

Hár bir qádem, hár bir sóziń sınaqta,