№1 Qosımsha
Mısallar analizin orınlaw ushın qaǵıydalar
Studentlerge aldınǵı sabaqta óz qánigeligindegi máseleler tiykarında dialektika kategoriyalarınıń qollanılıwın kórsetip beriw tapsırıldı. Hár bir student dialektikanıń úsh nızamına úsh mısal, al kategoriyalarına eki mısaldan tayarlap keledi.
Auditoriyada oqıtıwshı úsh studenttiń jumısların qorǵap shıǵıwına imkaniyat beredi. Hár bir qorǵaw 5 minut dawam etedi, hár qorǵawdan soń 5- minut mısallardı talıqlaw boyınsha diskussiyaǵa ruxsat etiledi.
Sabaqtıń bul bólimi 30-minut dawam ettiriledi.
№2 Qosımsha
Úlgi tablicalar
|
№ |
Pán yamasa |
|
San |
ózgerisinen |
sapa |
|
|
Qarama- |
|
Biykarlawdı- |
|
|
pán ishindegi |
|
ózgerisine ótiw |
hám |
|
|
qarsılıqlardıń |
|
|
biykarlaw |
|
|
tarmaq |
|
|
kerisinshe nızamı |
|
|
birligi hám gúresi |
|
|
nızamı. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
nızamı. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№ |
Pán |
|
|
Jekelik |
Tiykar |
|
Mazmu |
|
Sebep |
|
Tosınanl |
|
Múmkinshilik |
|
|
yamasa |
|
daralıq hám |
hám |
|
n hám |
|
hám |
|
ıq hám |
|
hám haqıyqatlıq |
|
|
pán |
|
ulıwmalıq |
qubılıs |
|
forma |
|
nátiyje |
|
zárúrlil ik |
|
|
|
|
ishindeg |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
i tarmaq |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№3 Qosımsha
Dialektika kategoriyaları boyınsha shınıǵıwlar.
№1-shınıǵıw
Tómendegi mısallardan qubılıs ham tiykardı ajıratıp kórsetiń: Elektr lampasınıń janıwı;
Adamnıń gripp penen awrıwı; Ernazar alakóz kóterilisi; Inflyaciya;
Atomlıq jarılıw.
№2-shınıǵıw
AQSh húkimeti jınayatshılıq penen gúresiw ushın policiyaǵa ajıratılatuǵın qarjını kóbeytiw haqqında qarar qabıl etti. Bir amerikalı jurnalist húkimettiń bul sheshimin kritikalay otırıp, bul is tımawdı bet oramallardıń sanın arttırıw arqalı sheshiwge urınıwǵa uqsaytuǵınlıǵın aytıp ótti.
Bul salıstırıwda húkimettiń jınayatshılıq penen gúresindegi qaysı qateshiligi kórsetilip ótiledi.
№3-shınıǵıw
«siziń imtixannan tómen baxa alıwıńız tosınanlıq emes, bunıń da óz sebepleri bar… ........................ »
Bunday pikir sebep hám nátiyje, tosınanlılıq hám zárúrlilik kategoriyaların esapqa alatuǵın bolsaq durıs dep aytıwǵa boladı ma?
№4-shınıǵıw
«Ómirde tek ǵana tosınanlılıq ómir súredi, al zárúrlilik joq» dep kórsetiwshi pikir durıs pa?
Bunday oydan kúndelikli ómirde qanday juwmaqlar shıqqan bolar edi.
№5-shınıǵıw
Rossiyada Ozyornıy dep atalıwshı bir kishkene qalada Xmilyak isimli shaxs qızǵanısh sebepli óziniń Rıjova isimli hayalına pıshaq penen dene jaraqatın tiygizedi. Dene jaraqatı awır bolmasa da hayal kóp qan joǵaltadı, hayaldı awıllıq shıpaxanaǵa alıp kelgende ol jerde nawqasqa sáykes keletuǵın qan gruppası tawılmaydı.
Hawa rayınıń jaman bolǵanlıǵı hám joldıń jaqsı emesliginenen úlken qaladan waqtında qan alıp kelinbeydi hám vrachlardıń urınıwlarına qaramastan hayal óledi.
Sud processinde prokuror Xmilyaktı adam óltiriwde ayıplı dep kórsetti. Advokat bolsa ayıplanıwshınıń is-háreketlerinde Rıjovanıń óliwine sebep bolatuǵın tiykar joqlıǵın, eger xáwa rayı jaqsı bolǵanda yamasa shıpaxanada tiyisli qan gruppası bolǵanda jábirleniwshi aman alǵan bolartuǵınlıǵın kórsetip ótti.
Jaǵdayǵa sebep hám nátiyje kategoriyalarınan kelip shıqqan halda analiz beriń. Siziń pikirińizshe qaysı táreptiń pikiri haqıyqatqa jaqın?
|
|
№4Qosımsha |
|
|
|
|
Shınıǵıwlardı sheshiw texnologiyası. |
|
Jumıstı orınlaw |
|
|
Iskerlik |
|
|
basqıshları |
|
|
|
|
|
I basqısh |
|
Shınıǵıwdı jaqsılap oqıp alıw kerek |
|
|
|
|
|
II basqısh |
|
Túsiniksiz sózlerge anıqlıq kiritip alıw |
|
|
|
kerek |
|
|
|
III basqısh |
|
Shınıǵıwdıń sheshiliw jolı boyınsha bir neshe |
|
|
variantlardı kórip shıǵıw. (oylarıńızdı jazba |
|
|
formaǵa keltirgenińiz |
|
|
|
|
usınıs etiledi) |
|
|
|
IV basqısh |
|
Shınıǵıw sheshimi boyınsha pikirlerińizdi tekserip |
|
|
kóriw, |
oylarıńızǵa |
anıqlıq |
|
|
kiritiw |
|
|
|
V basqısh |
|
Derıs dep esaplaǵan |
variantı |
awızeki |
|
|
formada bildiriw. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
№9 Tema: Tabiyattı filosofiyalıq túsiniw.
|
|
|
|
(2-saat) |
|
|
|
|
|
Seminar |
|
Toparı: 2-kurs jurnalistika |
|
|
|
Studentlerdiń qabilet dárejesi: III-dáreje(evristikalıq) |
|
|
|
|
|
|
Oqıtıw waqtı: 2 saat |
|
|
|
|
|
|
|
|
Oqıtıw |
sabaǵınıń |
|
1. |
Tábiyat bir pútin sistema sıpatında. |
strukturası/ |
|
|
2. |
Jerde tirishiliktiń payda bolıwı máselesi. |
|
|
3. |
Tábiyat hám jamiyettiń |
óz-ara qatnası |
|
|
|
|
|
|
máselesi. |
|
|
|
|
|
|
|
Oqıw sabaǵınıń maqseti: Tábiyat bolmısınıń ulıwmalıq nızamlıqların túsindiriw arqalı insan menen tábiyat arasındaǵı múnásebet dúnyaǵa kóz-
qarasın qáliplestiriw
|
Pedagogikalıq wazıypaları: |
Oqıtıw háreketiniń nátiyjesi Student: |
1. |
Tábiyat |
bolmıs |
|
materiya |
1. |
Tábiyat |
bolmıs |
materiya |
túsinikleriniń |
ulıwmalıǵı |
|
hám |
túsinikleriniń |
ulıwmalıǵı |
hám |
ózgesheligin úyreniwga baslaw. |
ózgesheligin túsindire aladı. |
|
2. |
Materiya |
háreketiniń |
|
fizikalıq, |
2. |
Materiya |
|
háreketiniń |
fizikalıq, |
ximiyalıq formaları arasındaǵı baylanıstı |
ximiyalıq formaları arasındaǵı baylanıstı |
analizlewge baǵdarlaw. |
|
|
|
biledi. |
|
|
|
|
3. Organikalıq dúnyanıń kelip shıǵıwı |
3. Organikalıq dúnyanıń kelip shıǵıwı |
haqqında kóz-qaraslardı |
úyreniwge |
haqqında |
kóz-qaraslardı |
sıpatlama |
baǵdarlaw. |
|
|
|
|
beredi. |
|
|
|
|
4. Jámiyet penen tábiyat |
|
arasındaǵı |
4. |
Ekologiyalıq |
|
|
múnásebet |
haqqındaǵı |
|
oylardı |
|
mádeniyat haqqındaǵı oyların |
rawajlandırıw. |
|
|
|
|
sıpatlap bere aladı. |
|
|
5. Noosfera haqqındaǵı oylarǵa sholıw |
5. |
Noosfera |
táliymatınıń |
jasawǵa baslaw. |
|
|
|
|
áhmiyetin túsindire aladı. |
|
6. Regionımızdaǵı |
ekologiyalıq |
6. |
Orta |
Aziyadaǵı |
ekologiyalıq |
problemalarǵa |
múnásebetin |
problemalardıń |
|
|
sheshimi |
qáliplestiriw. |
|
|
|
|
máselesine usınıslar beredi. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Oqıtıw usılları |
|
|
|
Seminardiskussiya, kishi toparlarda |
|
|
|
|
|
|
jumıs islew metodı. |
|
|
|
Oqıtıw jumısın |
|
|
|
Kollektiv, individual |
|
|
|
shólkemlestiriw formaları |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Oqıtıw quralları |
|
|
|
Lekciya tekstleri, plakat, |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Oqıtıw sharayatları |
|
|
Kishi |
toparlarǵa |
|
bólip |
sabaq |
ótiwge |
|
|
|
|
|
qolaylastırılǵan auditoriya |
|
|
Monitoring hám bahalaw |
|
|
Soraw-juwap . |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Tórtinshi |
Gruppalarǵa |
jumıstıń |
Individual nátiyjelerdi |
basqısh. |
nátiyjelerin |
bayanlawdı |
dodalaydı. |
Gruppalıq |
Nátiyjelerdi |
tapsıradı, birgelikte olardı dodalaydı |
tapsırmalardıń orınlanıw |
analizlew, |
hám bahalaydı. |
|
|
jaǵdayın |
dodalaw, óz-ózin |
|
|
juwmaqlastıradı. |
bahalaw |
|
|
|
|
(40 minut) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Juwmaqlawshı |
Gruppalardıń |
jumısın |
Gruppalıq |
jumıstıń |
bólim. |
analizleydi, |
tapsırmanıń |
nátiyjeleri |
hám |
(10 minut) |
orınlanıwın juwmaqlastıradı, |
qoyılǵan |
|
|
qoyılǵan maqsettiń |
erisiliwi |
wazıypalardıń |
iske |
|
haqqında juwmaq isleydi. |
asıwı haqqında ulıwma |
|
|
|
juwmaqtı |
|
|
|
|
formulirovkalaydı. |
|
|
|
Gruppalar alıp barǵan |
|
|
|
jumısınıń |
|
|
|
|
nátiyjelerin |
|
|
|
|
bayanlaydı. |
|
|
|
|
|
|
№1 qosımsha
Kishi toparlarda islew basqıshları.
Jumıstı orınlaw |
Iskerlik |
|
|
basqıshları |
|
|
|
|
I basqısh |
Tapsırma haqqında kóz-qaraslardı kelisip |
|
alıw. |
|
|
|
II basqısh |
Problemanı sheshiw ushın usınıs etilgen |
|
pikirlerdi analizlep, eń maqul dep sanalǵan |
|
usınıstı tańlań. |
|
|
|
III basqısh |
Problemanıń sheshimi dep tabılǵan usınıstı |
|
prezentaciyalawǵa tayarlaw. Bunda |
awızeki, |
|
plakat yamasa doskaǵa |
jazba |
túrde |
beriliwi |
|
múmkin. |
|
|
|
|
|
IV basqısh |
Prezentaciya etiwdiń jobasın islep shıǵıw topar |
|
aǵzalarına |
kishi |
dokladlardı |
|
bólistiriń |
|
|
|
№2 qosımsha
Tábiyattıń rawajlanıwına unamlı hám unamsız tásir etiwshi faktorlardı keltiriw, olardıń aqıbetlerin analizlew hám sheshiliw mexanizmlerin islep shıǵıw studentlerdin talap etiledi. Bul tapsırmanı orınlawda studentler «T - sxema» grafikalıq shólkemlestiriwshisinen paydalanadı.
№3 Qosımsha
Student tablicanıń + belgtilengen tárepine tábiyatqa unamlı tásir kórsetiwshi faktorlar, al – penen belgilengen bólegine unamsız tásir kórsetiwshi faktorlardı kórsetiwleri shárt.
№10 Tema: Sociallıq filosofiyanıń páni. Jámiyetti filosofiyalıq analizlew
(2-saat)
Seminar
Toparı: 2-kurs yuridika
Studentlerdiń qabilet dárejesi: III-dáreje(evristikalıq)
Oqıtıw waqtı: 2 saat
Oqıtıw |
sabaǵınıń |
|
1.Tábiyat |
hám jámiyet |
nızamlarınıń |
birligi hám |
strukturası/ Seminardıń |
|
ózgesheligi. |
|
|
|
|
|
|
|
|
2. |
Jámiyetlik qatnasıqlar |
hám |
jámiyettiń |
sistemalıq |
|
|
|
|
jobası |
|
|
|
shólkemlesiwi. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3. |
Jámiyetlik |
óndiris |
túsinigi. Materiallıq |
baylıqlardı |
|
|
|
|
óndiriw usılı. Óndiriwshi kúshler hám óndiris |
|
|
|
|
qatnasıqları. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4. Jámiyetti úyreniwdiń formaciyalıq hám |
|
|
|
|
civilizaciyalıq izertlew usılları |
|
|
|
|
Oqıw sabaǵınıń maqseti: jámiyettiń eń ulıwmalıq nızamlıqları |
|
|
|
|
haqqında bilimlerdi qáliplestiriw. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Pedagogikalıq wazıypaları: |
|
|
|
Oqıtıw háreketiniń nátiyjesi: |
1.Jámiyet |
|
nızamlıqlarınıń |
|
1. Tábiyat |
nızamları |
menen |
|
jámiyet |
ozgesheliklerin túsindiriw. |
|
|
nızamlıqlarınıń |
ulıwmalıǵı |
|
hám |
2. Jámiyetlik |
bolmıs |
|
|
hám |
|
ózgeshelikleri. |
|
|
|
|
|
jámiyetlik |
|
sananıń |
|
óz-ara |
|
2. Jámiyetlik bolmıstıń jámiyetlik sananı |
baylanısın talıqlaw. . |
|
|
|
|
belgilep beriwi |
hám |
jámiyetlik |
sananıń |
3.Jámiyetti analizlewdiń usılları |
|
jámiyetlik bolmısqa keri tásiri haqqında |
haqqında maǵlıwmat beriw. |
|
|
pikirler bildirie aladı. |
|
|
|
|
4.Jámiyetlik |
qatnasıqlardıń |
|
3. Jámiyettiń |
|
|
funkcionallıq, |
jámiyettiń |
|
tiykarı |
|
strukturalıq dúzilisi haqkında túsinikke iye |
ekenligin túsindiriw. |
|
|
|
|
boladı. |
|
|
|
|
|
|
5.Jámiyetlik ómirdi óndiriw usılı, |
|
4. |
Jámiyette |
insanlardı |
bir |
birine |
onıń |
quramına |
kiriwshi |
|
baylanıstırıp turıwshı tiykarın anıqlay aladı. |
materiallıq baylıqlardı óndiriw |
|
5. Materiallıq baylıqlardı óndiriw usılı |
usılı duzilisin sıpatlaw. |
|
|
|
|
duzilisin sıpatlaw. |
|
|
|
|
5.Óndiriwshi kúshler hám óndiris |
|
5. Jámiyet rawajlanıwın keltirip shıǵarıwshı |
qatnasıqlarınıń |
qrama-qarsılıǵın |
|
tiykarǵı faktorlardı anıqlay aladı.. |
|
|
túsindiriw. |
|
|
|
|
|
|
6. Formaciyalıq usıl boyınsha jámiyet |
6.Jámiyetti |
analizlewdiń |
|
rawajlanıwınıń |
basqıshları |
hám |
olardıń |
formaciyalıq |
usılınıń |
|
ózgesheliklerin túsindire alıw. |
|
|
|
jetiskenlikleri |
|
|
|
|
|
7. Civilizaciyalıq |
|
|
|
|
usıldıń |
hám kemshiliklerin birgelikte |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
analizlew. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
