Filosofiya, etika, estetika, logika
.pdf
Qosımsha №2
202
203
Qosımsha №3
1.Logika ilimi neni úyretedi? A. pikirlewdi úyretetuǵın ilim
B.durıs oylawdıń formaların nızamların izertleytuǵın ilim V.dialektikua nızamların úyrettuǵın ilim
G.aqılda rawajlandırıwǵa qaratılǵan ilim
2.Oylawdıń nızamların kórsetiń
1.teńlik, qarsılaspaw, úshinshisin jibermew, jetkilikli tiykar nızamları
2.karama-qarsılıqlardıń gúresi hám birligi nızamı
3.Túsinik, pikir, oy-juwmaǵı
4.hámmesi durı
3.belgilerdiń predmetlik mánisi degenimiz nenii ańlatadı?
1.tábiyiy tipler
2.jasalma tipler
3.belgi menen anıqlanatuǵın obekttiń ózi
4.belgi menen beriletuǵın obekttiń sıpatlaması
4.« Nókis Qaraqalpaqstan Respublikası paytaxtı» degen bayanlamada mazmunlıq mánili ne beredi?
1.Nókis
2.paytaxt
3.Qaraqalpaqstan respublikası
4.Qaraqalpaqstan Respublikası paytaxtı
5.Túsiniklerdiń payda bolıwınıń logikalıq usılların kórsetiń
1.dedukciya, indukciya, anologiya
2.oylaw nızamları
3.túsiniklerdiń mazmunı hám kólemi
4.salıstırıw, analiz, sintez, abstrakciyalaw, ulıwmalastırıw
6. Túsiniklerdiń kólemi degenimiz ne?
a) túsinikte óz sáwlessin tapqan predmetilerdiń kópligine aytamız.
b).berilgen túsinikti ańlatatuǵın predmettiń eń áhmiyetli belgilerdin jıyıntıǵına aytamız v).túsiniklerdiń logikalıq sıpatlaması. g) barlıq
juwaplar durıs.
204
№2 Tema: Túsinik hám pikir oylawdıń formaları sıpatında.
Tematikalıq lekciya Toparı: 2-kurs Qaraqalpaq filologiyası fakulteti.
Studentlerdiń qabilet dárejesi: III-dáreje( evristikalıq )
Oqıtıw waqtı: 2 saat
Oqıtıw |
sabaǵınıń |
1. |
Túsinikti qáliplestiriw usılları |
|
|
|
strukturası/ Lekciyanıń |
2. |
Túsiniklerdiń |
túrleri, |
túsinikler |
||
|
arasındaǵı qatnasıqlar. |
|
|
|||
|
|
|
|
|
||
jobası |
|
3. |
túsinikler |
menen |
logikalıq |
|
|
|
|
operaciyalar. |
|
|
|
|
|
4. |
Pikirlerdiń |
túrleri |
hám |
olar |
|
|
|
arasındaǵı qatnasıqlar. |
|
|
|
Oqıw sabaǵınıń maqseti: Durıs oylaw mádeniyatın qáliplestiriw, oylaw nızamları hám formaların durıs qollanıw kónlikpesin, tájiriybesin
payda etiw
Pedagogikalıq wazıypaları: |
Oqıtıw háreketiniń nátiyjesi: |
||
1. |
Salıstırıw, abstrakciya, analiz, |
1. |
Salıstırıw, abstrakciya, analiz, sintez, |
sintez, ulıwmalastırıw usıllarınıń |
ulıwmalastırıw usıllarınıń biliwdegi ornın |
||
biliwdegi ornıń kórsetiw. |
kórsete aladı. |
||
2. |
Túsiniklerdiń kólemi hám |
2. |
Túsiniklerdiń kólemi hám mazmunın |
mazmunın túsindiriw. |
biledi. |
||
3. |
Túsiniklerdiń túrlerin |
3. |
Túsiniklerdiń túrlerin biledi. |
túsindiriw. |
4. |
Túsinikler arasındaǵı |
|
4. |
Túsinikler arasındaǵı |
qatnasıqlardı biledi. |
|
qatnasıqlardı túsindiriw. |
5. |
Túsiniklerge anıqlama beriwdiń |
|
5. |
Túsiniklerge anıqlama beriw |
qaǵıydaların hám túsiniklerdi bóliwdiń |
|
hám túsiniklerdi bóliwdi |
qaǵıydaların biledi. |
||
túsindiriw. |
6. |
Pikirlerdiń túrlerin biledi. |
|
6. |
Pikirlerdiń túrlerin |
7. pikirlerler arasındaǵı qatnasıqlar. |
|
túsindiriw. |
Logikalıq kvadratı qollana aladı. |
||
7. |
Pikirler arasındaǵı qatnasıqlar. |
|
|
Logikalıq kvadratı túsindiriw. |
|
|
|
|
|
||
Oqıtıw usılları |
lekciya, vizualizaciya, |
||
|
|
||
Oqıtıw jumısın |
Frontal, individual |
||
shólkemlestiriw formaları |
|
|
|
Oqıtıw quralları |
Lekciya tekstleri, vizual materiallar, |
||
|
|
||
Oqıtıw sharayatları |
Video proektor menen támiynlengen |
||
|
|
|
|
205
|
|
auditoriya |
|
|
|
|
|
|
|
Monitoring hám bahalaw |
Shınıǵıwlar isletiw. |
|||
|
|
|
|
|
|
Texnologiyalıq karta |
|
|
|
|
|
|
|
|
Jumıs basqıshları, |
|
Iskerliktiń mazmunı |
|
|
waqıt |
|
|
|
|
Oqıtıwshınıń |
|
Studenttiń |
|
|
|
|
|
||
|
|
|
|
|
Birinshi |
1.Temanıń ataması, jobası hám |
Tıńlaydı, pánniń ataması |
|
|
basqısh. |
ádebiyatlar dizimi menen tanıstırıw. |
saatlar sanın jazıp aladı. |
|
|
Kirisiw |
|
|
Temanıń ataması, jobası |
|
bólimi. (5 |
|
|
hám ayrım ádebiyatlar |
|
minut) |
|
|
atamaların jazıp aladı |
|
|
|
|
sorawlar beredi. |
|
|
|
|
|
|
Ekinshi |
2.1. Jobada belgilengen |
Tıńlap, áhmiyetli túsinik |
|
|
basqısh. |
máselelerdi izbe-iz túsindiredi. |
hám anıqlamalardı |
|
|
Tiykarǵı |
(Qosımsha №2). |
|
konspektlep baradı, |
|
bólim. |
2.2. Jobadaǵı hár-bir máseleden |
sorawlar beredi. |
|
|
(65 minut) |
keyin soraw-juwap ótkeredi. |
|
|
|
|
|
|
|
|
Úshinshi |
3.1. Temanı juwmaqlaydı, eń |
Sorawlar beredi. Kelesi |
|
|
basqısh. |
tiykarǵı túsinik hám |
sabaq temasın jazıp |
|
|
Juwmaqlawshı |
problemalarǵa dıqqattı |
aladı. |
|
|
bólim. |
qaratadı. |
|
|
|
(10 minut) |
3.2. Kurstı juwmaqlaydı. pándi óz |
|
|
|
|
betinshe úyreniw boyınsha |
|
|
|
|
usınıslar beredi.. |
|
|
|
206
Qosımsha №1
207
AB
Birge |
Qarsiliq |
bag‘iniw(k |
(kontradikto |
oordinats |
rliq) |
yaliq) |
|
|
|
|
|
208
Tu’siniklerdin’ tu’rleri
O’lshem |
|
|
|
Tu’rleri |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
1) ko’lemi boyınsha |
-jekke (ko’rlik |
bir |
elementten turadı, |
mısalı: |
No’kis, |
|||
|
Frantsiya) |
|
|
|
|
|
|
|
|
-ulıwma (ko’rlik |
bir |
neshe |
elementten |
turadı. |
Mısalı: |
||
|
raytaxt, tariyx) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||||||
2) obekti boyınsha |
-konkret (rredmet yamasa rredmetler klası sa’wlelenedi. |
|||||||
|
Mısalı, kitar, ma’mleket) |
|
|
|
|
|||
|
-abstrakt (rredmeterdin’ qa’siyetleri, olar arasındag’ı qatnas |
|||||||
|
sa’wlelenedi. Mısalı, juwarkershilik) |
|
|
|
||||
|
|
|||||||
3) belgilerge qaray. |
-maqul (rredmetlerge belgilerdin’ tiyisliligi sa’wlelenedi. |
|||||||
Belgilerdin’ xarakterine |
Mısalı; bilimli) |
|
|
|
|
|
|
|
qaray |
-teris (rredmetlerdin’ mazmunına belgilerdin’ tiyisli emes |
|||||||
|
ekenligi sa’wlelenedi. Mısalı; bilimsiz) |
|
|
|
||||
|
-qatnaslı (rredmetlerdin’ basqa rredmetlerge qatnasta o’mir |
|||||||
|
su’retug’ınlıg’ın sa’wlelendiredi. Mısalı, |
jiyen) |
|
|||||
|
-qatnassız |
(rredmetlerdin’ |
o’z |
betinshe |
o’mir |
|||
|
su’retug’ınlıg’ın sa’wlelendiredi. Mısalı, xalıq sudı) |
|
||||||
|
|
|
|
|||||
4)elementlerdin’ |
Jıynaqlawshı |
(r red met |
real ru’tinlikti quraytug’ın bir tekles |
|||||
|
|
U 1 |
|
|
|
|
|
|
quramına qaray |
rredmetlerdin’ ko’rligin an’latadı. Mısalı, kollektiv, rolk) |
|||||||
|
|
… |
|
U1 V |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Un=V |
|||
|
|
|
|
|
U1 V |
|
|
|
|
-jıynaqlawshı emes tu’sinik (elementi retinde dara |
|||||||
|
rredmetler alır qaraladı, element bo’leklenbeydi, mısalı |
|||||||
|
student) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
209
210
211