Filosofiya, etika, estetika, logika
.pdf
Etika páni boyınsha leciya sabaqlar texnologiyalıq kartası
142
Etikanıń páni
Lekciya kirisiw
Toparı: 2-kurs Yuridika fakulteti.
Studentlerdiń qabilet dárejesi: I-dáreje(oqıwshılıq)
Oqıtıw waqtı: 2 saat
Studentler sanı: 60
Oqıtıw |
|
sabaǵınıń |
|
1. |
Etikanıń qáliplesiwi hám |
rawajlanıwı |
|
||||
strukturası/ Lekciyanıń |
|
«Etika», «Moral», «Ádep-ikramlılıq» terminleriniń |
|||||||||
|
kelip shıǵıwı. |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
jobası |
|
|
|
|
2. Etika pániniń qurılısı. |
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
3.Etikanıń ilimler sistemasındaǵı ornı, etika hám |
||||||
|
|
|
|
|
psixologiya. Etika hám estetika. Etika hám ekologiya. |
||||||
|
|
|
|
|
4.Etika pániniń wazıypaları hám áhmiyeti. |
|
|||||
|
|
|
|
|
|||||||
Oqıw sabaǵınıń maqseti: Etika iliminiń predmeti, maqseti hám |
|
|
|||||||||
wazıypaları haqqında bilimlerdi |
qaliplestiriw. |
|
|
|
|
||||||
|
|
|
|
|
|||||||
Pedagogikalıq wazıypaları: |
|
|
Oqıtıw háreketiniń nátiyjesi: |
|
|||||||
1. Etika, |
etos, |
moral, |
ádep- |
1. Etika, |
etos, |
moral, ádep-ikramlılıq, |
úrp- |
||||
ikramlılıq, |
|
úrp-ádet, |
dástúr |
ádet, dástúr |
túsinikleriniń mazmun |
hám |
|||||
túsinikleriniń |
mazmun |
hám |
mánisi aytıp bere aladı; |
|
|
||||||
mánisi túsindiriw; |
|
|
|
|
2.Etikanıń |
filosofiyalıq |
ilim sıpatındaǵı |
||||
2.Etikanıń |
|
filosofiyalıq |
ilim |
ózgesheligin mısallar menen dáliylley aladı; |
|||||||
sıpatındaǵı ózgesheligi kósetiw; |
|
3.Moraldıń tiykarǵı belgileri hám funkciyaları |
|||||||||
3.Moraldıń |
|
|
tiykarǵı |
|
ajratıp kórsete aladı.; |
|
|
||||
belgileri |
hám |
funkciyaları |
4.Etikanıń |
|
ilimler |
sistemasındaǵı |
|||||
xabarlaw; |
|
|
|
|
|
|
tutqan ornın túsindire aladı; |
|
|||
4.Etikanıń |
|
|
ilimler |
|
5.Etika iliminiń wazıypaları haqqında aytıp |
||||||
sistemasındaǵı |
tutqan |
ornın |
beredi |
|
|
|
|
||||
túsindiriw; |
|
|
|
|
|
|
6.Baxalaw kónlikpesi rawajlanǵan; |
|
|||
5.Etika |
|
|
iliminiń |
|
|
|
|
|
|
||
wazıypaları haqqında xabar beriw |
|
|
|
|
|
||||||
6.Insannıń |
|
|
strukturaǵa |
|
|
|
|
|
|
||
qaratılǵan |
|
|
baxanıń |
|
|
|
|
|
|||
baǵdarlanıw |
|
|
spektorların |
|
|
|
|
|
|
||
rawajlandırıwǵa (informaciyalıq, |
|
|
|
|
|
||||||
operaciyalıq, ózin rawajlandırıw) |
|
|
|
|
|
||||||
járdem beriw. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
143
Oqıtıw usılları |
Túsindiriw, lekciya vizualizaciya, |
|
|
|
|
Oqıtıw jumısın |
Frontal, individual |
|
shólkemlestiriw formaları |
|
|
Oqıtıw quralları |
Lekciya tekstleri, vizual materiallar |
|
|
|
|
Oqıtıw sharayatları |
Video proektor |
menen támiynlengen |
|
auditoriya |
|
|
|
|
Monitoring hám bahalaw |
Tez túrde soraw(blic-opros), |
|
|
|
|
Texnologiyalıq karta
Jumıs |
|
|
|
Iskerliktiń mazmunı |
|
|
|
||
basqıshları, waqıt |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Oqıtıwshınıń |
|
|
Studenttiń |
|
|
||||
|
|
|
|
|
|||||
|
|
|
|
|
|
||||
Birinshi |
1.1. Pánniń ataması, auditoriyalıq |
Tıńlaydı, |
|
|
pánniń |
||||
basqısh. |
saatlar, |
|
óz-betinshege |
ataması saatlar sanın jazıp |
|||||
Kirisiw |
ajıratılǵan |
saaatlar sanı |
hám |
aladı. |
|
|
|
||
bólimi. (15 |
bahalaw |
kriteriyleri menen |
Temanıń |
|
|
ataması, |
|||
minut) |
tanıstırıw(Qosımsha №1). |
|
jobası |
hám |
ayrım |
||||
|
1.2.Temanıń ataması, jobası hám |
ádebiyatlar |
atamaların |
||||||
|
ádebiyatlar |
|
dizimi |
menen |
jazıp |
aladı |
|
sorawlar |
|
|
tanıstırıw (Qosımsha №2). |
|
beredi. |
|
|
|
|||
Ekinshi basqısh. |
2.1. Jobada |
|
belgilengen |
Tıńlap, |
|
áhmiyetli |
|||
Tiykarǵı bólim. |
máselelerdi |
|
|
izbe-iz |
túsinik |
|
|
hám |
|
(55 minut) |
túsindiredi. (Qosımsha №3). |
|
anıqlamalardı konspektlep |
||||||
|
2.2. Jobadaǵı hár-bir máseleden |
|
|
|
baradı, |
||||
|
keyin soraw-juwap ótkeredi. |
|
sorawlar beredi. |
|
|||||
Úshinshi |
3.1. |
Temanı |
juwmaqlaydı, eń |
Sorawlar beredi. |
|
||||
basqısh. |
tiykarǵı |
|
túsinik |
|
. |
|
|
|
|
Juwmaqlawshı |
|
hám problemalarǵa |
|
|
|
|
|
||
bólim. |
|
dıqqattı qaratadı. |
|
|
|
|
|
||
(10 minut) |
3.2. |
B.B.B. |
tablicası |
menen |
|
|
|
|
|
|
tanıstırıp, |
|
studentlerge |
|
|
|
|
||
|
toltırtadı. (Qosımsha №4). |
|
|
|
|
|
|||
|
3.3. Kelesi sabaq teması menen |
|
|
|
|
||||
|
tanıstıradı. |
|
|
|
|
|
|
|
|
144
Qosımshalar
№1 Qosımsha
Tema:Etiikanııń pánii. Moralldııń mániisii, funkciiyallarıı hám priinciipllerii
Jobası:
1.Etika moral filosofiyası, moraldıńrawajlanıw nızamların izertleytuǵın ilimsıpatında.
2.Etikanıń ilimler sistemasındaǵı ornı.
3.Moraldıń negizi, onıń ayırmashılıqları.
4.Moraldıń jámiyetlik sananıń basqa formalarımenenbaylanısı.
145
146
147
Moral túsiiniigiiniiń kelliip shıǵıwı
Moral terminin (moralis) |
Moral terminiarab tilinde |
ilimiy aynalısqa birinshi |
"Ahloq" yaǵnıy minez-qulq |
mártebe áyyemgirim oyshılı |
degen túsinikke sáykes keledi.. |
Ciceron tárepinen b..e..sh.. IV |
"Ahloq" sózi eki turli |
ásirde kirgizilip,, ol dástúr,, |
mazmunǵa iye bolıp, ulıwma |
minez-qulq, minez degen |
tusinik sıpatında pánniń |
tusiniklerdiańlatadı. |
izertlewobektin ańlatsa, |
|
konkret túsiniksıpatında |
|
adamnıń minez-qulqı, |
|
xarakteri, isháreketin óz ishine |
|
qamtıytuǵınádepikramlılıq |
|
haqqındaǵı túsinikler |
|
sistemasınan ibarat |
148
Etika-moraldı úyreniiwshii pán..
Morall-iinsanllardııń jjámiiyettegii iiskerlliigiinretlestiriwshi jjámiiyetlliik sananııń biir formasıı ádep-ikramlılıq – morallllııq normallardııń iinsan iiskerlliigiindegii real qantnasııqllar túriinde kóriniwi.
Etiika morall haqqıındaǵıı biir putiin, hár táreplleme ilimiy teoriya bolıp, olóz predmetiin sociiallllııq qatnasııqllar menen bayllanııstııradıı, tek ǵana moralldiiń payda bollııwıı hám tariiyxııy rawajlanıw nıızamllarıın, onıń funkciiyallarıın anıqlaw menen sheklleniip qoymay, ol moralldiiń sociiallllııq mazmunıı, adamlardıń jjuriis- turıısıın, miinez qullqıın tártiipke sallııwnıızamllarıın jjánede ol arqalı sociiallllııq mazmunıın uyreniiw menen shuǵııllllanadıı.
149
Etiikafiillosofiiyallııq pán
Etiikallııq másellellerdiiń sheshiilliiwii tiikkelley fiillosofiiyanııń bas másellesiiniiń qanday sheshiilliiwiinen ǵárezli.
Hár qanday fiillosofiiyallııq máselleniiń sheshiilliiwiiniiń etiikallııq giilltii bolladıı
150
Etiika áyyemgii dáwiirllerden basllap-aq estetiika iilliimii menen óz-ara bayllanıısqa iiye. Eń dásllep adamnııń hár biir iis háreketii, maqset niiyetiiniiń ózi ádep- iikramllııllııqqa (etiikaǵa) hám gózzallıqqa (estetiikaǵa) baǵdarllanǵan bolladıı, yaǵnııy konkret allıınǵan qanday da biir unamllıı iiskerlliik, háreket
ózinde hám iishkiigózzallıq, hám sıırtqııgózzallıq bellgiilleriinózi iishiine qamtıydı
|
|
|
|
Estetika insanlar |
|
|
Etiika iinsanllar |
arasıındaǵıı |
i i |
l |
|
|
ı |
ı |
|
|
|
|
qatnasıqlardaǵı ádep- |
|
arasındaǵı |
|
|
|
ı l |
ı |
|
|
|
|
iikramllııllııqqa tárepiin úynenedi |
qatnasıqlardaǵı |
|||
kórkem obrazllııq tárepin úynenedi
151