Oqıw 4 kl

Bir ájáyip bostan bul! Qaraqalpaqstan — bul!

Qara tawday salmaǵı bar,

Ónerli on barmaǵı bar,

Nawayıdan sawat ashqan,

Ájiniyazı, Berdaǵı bar. Tilden dúrler shashqan bul! Qaraqalpaqstan — bul!

Miynet dese mártiw-maydan, Ul-qızları dańqın jayǵan,

Bul úlkeniń keleshegin,

Qutlıqlap tur juldız, ay hám,

Dosqa qushaq ashqan bul!

Qaraqalpaqstan — bul!

Paytaxt — Nókis quyashı bar,

Tashkent — mehirgiyası bar,

Bul úlkeniń júreginde,

Doslıq geografiyası bar,

Bir ájáyip bostan bul!

Qaraqalpaqstan — bul!

Qara úyim bar, Qaratawǵa megzegen,

Muzeyim bar el miyrasın jámlegen,

Qarabayır tulpar mingen jasınan,

Qaraqalpaq kiygen túrktiń biri men.

Kók kóylegim Ermitajdı bezegen,

Sáwkelem bar gáwhar taslar dizilgen,

«Qırq qız»day dástanım bar, jırım bar. Qobızım bar — janlı sazlar tógilgen.

Bayraǵım bar — kókke baǵıp turǵanday, Gerbim bar — el tamǵası bolǵanday,

Gimnim bar — kewlim tasar aytqanda,

Nızamım bar jer-jáhán tán alǵanday.

Tamırımda miyras qalǵan ilim bar, Sayrap turǵan qaraqalpaq tilim bar,

Ǵárezsizlik bayraǵın tik uslaǵan,

Erkin ósken, erkin oylı elim bar!.

Ózbek, qazaq, túrkmen súygen aspanım, Tórt tuwısqan birge jazǵan dástanım, Juldızıń joqarı bolsın ele de,

Gúllene ber, Qaraqalpaqstanım!

Sorawlar hám tapsırmalar:

1. Qosıqtı tásirli etip oqıń, mazmynın túsinip alıń.

2.Qosıqta elimizdiń baylıqları qalay sáwlelengen.

3.«Qara úy» haqqında muǵallimińizden sorap bilip alıń.

4.«Muzeyim bar el miyrasın jámlegen» degen qosıq qatarı tiykarında sáwbetlesiń.

5.Mámleketimizdiń nıshanların bilip alıń.

6.«Doslıq» haqqında kishi tekst dúziń.

GÚZ

ALTÍN tÚZ

X. Seytov

Altın gúzde aralasam el baǵın, Kewlimde kúlim qaǵar nur, saǵım, Jer baylıǵın tárezige tartqan gúz — Hár máwsimnen basım seniń salmaǵıń.

Júgi awır — gúz tabıslı boladı,

Gúz gúzarı — jawın selli boladı.

Márt diyqannıń miynetiniń ólshemi,

Gúzdiń juwmaǵında belli boladı.

Sonıń ushın dabıl qaǵıp elatqa,

Barlıq diyqan turıp alıp bir sapqa,

Zúráátti tez jıynawǵa atlanıp,

Jumıs qızıp, kúsheyedi talap ta.

Qıs xabarın aytıp samal sıńsılar,

Asıǵıńlar! Dep tırrıwlar tırnalar,

Gúz aqırı. Qıraw túsip jer tońıp,

Qaymaqlasıp tınıq suwlı arnalar.

Silpi jawın jawsa, bolıp jer tayǵaq, Túnde qatıp, kúndiz erir muzqaymaq. Kóz aldımda eles berip turadı, Kúnshuwaqlap jatırǵanday gúlli aymaq.

Gúz

J. Aymurzaev

Gúz. Kók ala bult kúndi jasırǵısı keledi. Qızıl

júzine boyın taslaǵısı keledi. Tandırdan shıqqan tútindey burqasınlap baratırǵan bult kún nurınan qaq ayırılǵanday kórinedi. Qoyıw qara bult kúndi qaplawǵa hárqıylı háreket etken, qanatın jayǵan búrkit tárizli, kúnniń kórkem júzine pánje urǵısı kelgendey umtıladı. Esken samaldıń aldına eriksiz shójege umtılǵan ash shaǵalaǵa megzep sulıw sáwleniń sımbatına awız urǵısı keledi. Kóktiń qara bultına qol berip kewlin qosqanday jerden kóterilgen duman tóbege qaray tutasqısı keledi.

jaqtısı menen bulttı bólip, dumandı quwıp shıǵarıp, jer júzinde sáwle shashadı. Qabaǵın úygen qara bult kún shapaǵına shıdam bere almaydı. Shaǵırayıp sharshaǵan kúnniń sáwlesi kókten kúlip qaraǵanday jerdi súyedi. Jer qırtısın jibitip, jan bergisi keledi.

Óziniń jaǵımlı nurı menen jer júzin jaynatadı.

USTAZ — ATAŃDAY ULLÍ

USTAZLARǴA

S. Abbazov

Úlkeydi dep, nalımańız jasımız, Aǵardı dep, qapalanbań shashımız, Bunıń bári ullılıqtıń nıshanı, Aldıńda iyiwli biziń basımız.

Qıylanbańız, ájimli dep júzimiz,

Oylanbańız, girewli dep kózimiz,

Mıńsan shákirtleriń — sulıw shırayıń,

Nurlap turǵan kóz bolamız ózimiz.

Júrilmegen tıńlarǵa iz saldıńız,

Eń qıyın kásipti tańlap aldıńız,

Bilim bulaǵınan qandırıp bizdi,

Húrmet qushaǵında máńgi qaldıńız.

Tapsırma: Qosıqtı túsinip oqıp, yadlap alıń.

MUǴALLIMGE RAXMET

(Úzindi)

T. Qayıpbergenov

Túni menen aǵam ekewimiz qawın qorıqta bolıp, tańnıń aldında úyge kelip jattıq. Qay waqıt bolǵanın bilmeymen. Shırt uyqıda jatır edim. Apam qoyarda– qoymay julqılap atır.

— Túrgel, Turdımurat, túrgel!

Esheyinde búytip oyatpaytuǵın edi. Úydiń bir jaǵına ot tiyip ketken shıǵar dedim de, apalaqlap kózimdi ashtım. Apam baz-bayaǵı gúbirlenip atır.

— Túrgel, júktiń artına kir.

Kózimde shala uyqı bar edi. Hayranman, burın

aw, dep oyladım: «Urmaytuǵın bolsa, nege kiyatır.

—Atımdı aytıp qoydım, — dedim men

muǵallimnen qashıp qutıla almaytuǵınımdı bilip. Apam da, aǵam da meniń sózimdi tıńlamadı.

—Jat, jat! — dep ekewi teńnen buyırdı. Bir

waqıtta aǵam meni qushaqlap aldı da, arshanıń ústine kese jatqardı. Apam ústime qorjınboǵjamalardı úyip, onıń ústine kórpe jiynadı. Kókiregim tap sonday qısıldı, erkin dem alıwıma múmkin bolmay qaldı. Bir jaǵımnan kerege qıssa, ekinshi jaǵınan ústimnen júk basıp baratır. Dawısımnıń barınsha «Way-way demiktim» — dep baqıraman. Biraq, dawısım ózimnen alıslap kete almaydı. Gúbirlengenimdi aǵam sezgen qusaydı. Túrgelip, betimdi azǵantay ashıp qoydı. Bunnan keyin azlap erkin dem alayın dedim. Apam qolına